Lương 40 triệu/tháng, có nhà xe nhưng 'đỏ mắt' tìm một tiếng khóc trẻ thơ

Ở tuổi 35, chị Nguyễn Thị Vân (hiện 39 tuổi, quản lý nhân sự tại Hà Nội) mới quyết định lên xe hoa khi đã có “chỗ đứng” trong công ty lớn, mức lương gần 40 triệu đồng/tháng. Lúc ấy, chị tự tin vì cả hai vợ chồng đều có công việc ổn định, kinh tế vững vàng, sức khỏe tốt và diện mạo trẻ trung. Chị không hề lo lắng chuyện con cái bởi nghĩ rằng chỉ cần vài tháng là sẽ đón tin vui.

Thế nhưng, 1 năm, rồi 2 năm trôi qua, mâm cơm gia đình vẫn vắng tiếng cười trẻ thơ. Đi khám hiếm muộn khắp nơi, bác sĩ thông báo chỉ số dự trữ buồng trứng (AMH) của chị suy giảm nghiêm trọng, chất lượng trứng không còn tốt do ảnh hưởng của tuổi tác. Lời khuyên của bác sĩ là vợ chồng chị nên can thiệp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) càng sớm càng tốt.

Chị Vân trải qua 4 lần chọc trứng và chuyển phôi nhưng đều thất bại. Những mũi tiêm kích trứng đau đớn, những ngày phấp phỏng chờ đợi kết quả rồi lại rơi vào hụt hẫng rút cạn cả sức lực lẫn tinh thần của người phụ nữ ngấp nghé ngưỡng 40.

“Ngày trẻ, tôi cứ nghĩ lo sự nghiệp, mua được nhà, được xe rồi sinh con cũng chưa muộn. Bây giờ có tất cả trong tay nhưng điều ước giản dị nhất là tiếng khóc trẻ thơ lại trở nên vô cùng xa xỉ. Nếu được chọn lại, có lẽ tôi sẽ lập gia đình và sinh con sớm hơn”, chị Vân nghẹn ngào chia sẻ.

Tương tự câu chuyện của chị Vân, anh Trần Anh Dũng (38 tuổi, kỹ sư phần mềm tại Hà Nội) kết hôn muộn năm 36 tuổi với người vợ kém mình 4 tuổi.

Sau hơn 1 năm không có kết quả, đi khám thì mới biết anh Dũng gặp vấn đề về chất lượng tinh trùng, do tính chất công việc thường xuyên thức đêm, sử dụng nhiều cà phê, bia rượu và tuổi cũng lớn.

“Chúng tôi tốn hàng trăm triệu đồng cho các đợt trị liệu và làm IVF nhưng phôi tạo ra chất lượng kém, nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể cao nên chưa thể đậu. Căng thẳng công việc cộng với áp lực tìm con khiến cuộc sống vợ chồng dạo này ngột ngạt”, anh Dũng trải lòng.

Kết hôn muộn, khả năng sinh sản thay đổi

ThS.BS Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học Việt Mỹ (Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ) cho biết, kết hôn muộn có thể là một trong những nguyên nhân khiến các cặp đôi trì hoãn việc sinh con, làm giảm cơ hội sinh sản tự nhiên do tuổi tác, đặc biệt ở phụ nữ khi số lượng và chất lượng trứng suy giảm theo thời gian.

“Tuổi đời không hoàn toàn đi cùng tuổi sinh sản. Một người 35 - 40 tuổi có thể vẫn khỏe mạnh, công việc ổn định và cảm thấy mình còn trẻ, nhưng khả năng sinh sản, đặc biệt ở phụ nữ, có những thay đổi đáng kể” - Bác sĩ Quốc Anh nói.

Ở phụ nữ, số lượng noãn giảm dần theo thời gian. Khi tuổi tăng, số lượng và chất lượng noãn suy giảm làm hạ tỷ lệ thụ thai tự nhiên, đồng thời tăng nguy cơ sảy thai và bất thường nhiễm sắc thể của phôi. Dù kỹ thuật IVF hiện đại đến đâu cũng không thể đảo ngược quá trình lão hóa của noãn.

Với nam giới, tuổi tác cao cũng làm thay đổi chỉ số tinh trùng, gia tăng tổn thương DNA và kéo dài thời gian thụ thai. Ngoài ra, thói quen hút thuốc, rượu bia, béo phì và môi trường sống cũng tác động tiêu cực đến sức khỏe sinh sản cả hai giới.

Đồng quan điểm, TS.BS Bùi Phương Hoa, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học và Đào tạo (Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội) nhấn mạnh, phụ nữ cần hiểu độ tuổi sinh sản thuận lợi nhất để không lỡ mất “thời điểm vàng”.

Ngoài tuổi tác, chất lượng trứng còn chịu tác động tích tụ từ môi trường, hóa chất, thực phẩm. Do đó, sinh con trước 35 tuổi giúp người phụ nữ sở hữu lợi thế vượt trội về cả số lượng lẫn chất lượng trứng, tăng tối đa cơ hội thụ thai an toàn.

Kết hôn muộn, sinh con muộn

Ths.BS Mai Trung Sơn, chuyên viên cao cấp của Cục Dân số, Bộ Y tế cho biết, việc kết hôn muộn kéo theo sinh con muộn, sinh ít con là một trong những nguyên nhân khiến mức sinh năm 2024 của Việt Nam giảm xuống 1,91 con/phụ nữ - mức thấp nhất lịch sử.

Nếu xu hướng này tiếp tục kéo dài, Việt Nam sẽ đối mặt với hệ lụy nghiêm trọng: thiếu hụt lao động, suy giảm quy mô dân số và gia tăng áp lực già hóa.

Theo dự báo, chỉ khoảng 8 năm nữa, số người cao tuổi ở Việt Nam sẽ vượt số trẻ em. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nhận định, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới khi thời gian chuyển sang giai đoạn dân số già chỉ mất hai thập kỷ.

Tình trạng này đẩy gánh nặng tài chính và chăm sóc lên vai “thế hệ bánh mì kẹp” (30 - 44 tuổi) - những người vừa phải lo học phí, nhà ở cho con nhỏ, vừa gánh chi phí y tế, phụng dưỡng cha mẹ già. Lực lượng lao động thu hẹp dần nhưng phải gánh vác nguồn lực để nuôi sống số lượng người phụ thuộc ngày càng lớn.

Giới chuyên gia khẳng định không thể đảo ngược xu hướng kết hôn muộn chỉ bằng lời kêu gọi. Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) khuyến nghị cần xây dựng các chính sách thân thiện với gia đình.

Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 đặt ra mục tiêu khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi và phụ nữ sinh con thứ hai trước 35 tuổi. Cục Dân số (Bộ Y tế) cũng chủ trì soạn thảo Thông tư hướng dẫn các địa phương ban hành chính sách khuyến sinh: hỗ trợ tiền/hiện vật cho phụ nữ sinh đủ 2 con, hỗ trợ tài chính hằng tháng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, hỗ trợ chi phí ăn trưa mầm non...

Thực tế nhiều địa phương cũng khen thưởng, khuyến khích sinh đủ hai con, đặc biệt tại những địa phương có mức sinh thấp. Nhưng theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất vẫn là tạo được cảm giác an tâm cho người trẻ để họ sẵn sàng bước vào hôn nhân và đón nhận thiên chức làm cha, làm mẹ ở độ tuổi sinh sản tối ưu.