Uống 10 ly cà phê mỗi ngày, điều gì có thể xảy ra với tim?

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cà phê là thức uống quen thuộc và nhiều nghiên cứu cho thấy việc sử dụng ở mức vừa phải có thể mang lại một số lợi ích cho tim mạch. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa uống càng nhiều càng tốt.

Ở liều thấp, caffeine giúp tăng tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung. Một số nghiên cứu ghi nhận người khỏe mạnh uống khoảng 2-3 ly cà phê mỗi ngày có thể giảm nhẹ nguy cơ đột quỵ hoặc suy tim.

Ngược lại, khi lượng caffeine tăng cao, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh, khiến tim đập nhanh hơn, huyết áp tăng và cơ tim cần nhiều oxy hơn. Với người có xơ vữa hoặc hẹp động mạch vành, những thay đổi đột ngột này có thể làm xuất hiện cơn đau thắt ngực, thậm chí khởi phát nhồi máu cơ tim.

Khuyến nghị hiện nay cho rằng người trưởng thành khỏe mạnh không nên tiêu thụ quá 400 mg caffeine mỗi ngày. Trong khi đó, một ly cà phê phin Robusta phổ biến có thể chứa khoảng 100-150 mg caffeine. Nếu uống 10 ly trong ngày, lượng caffeine nạp vào có thể lên tới 1.000-1.500 mg, cao gấp nhiều lần mức được khuyến nghị.

Không chỉ caffeine, cách pha cà phê cũng là yếu tố cần lưu ý. Cà phê không lọc có chứa cafestol và kahweol, những hợp chất có thể làm tăng cholesterol LDL khi sử dụng thường xuyên, từ đó góp phần thúc đẩy quá trình hình thành mảng xơ vữa.

Khi mảng xơ vữa đã tồn tại trong lòng động mạch vành, việc tim liên tục phải hoạt động trong trạng thái nhịp nhanh, huyết áp cao có thể làm tăng nguy cơ xảy ra biến cố. Ở một số trường hợp, mảng xơ vữa nứt vỡ, tiểu cầu tập trung tạo cục máu đông và làm tắc dòng máu đến cơ tim.

Nguy cơ này đáng lưu ý hơn ở người vừa uống nhiều cà phê vừa hút thuốc. Nicotine kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tăng huyết áp, co mạch và gây những thay đổi bất lợi tại thành mạch. Khi tác động này cộng hưởng với lượng caffeine lớn, mạch máu có thể bị co lại trong khi nhu cầu oxy của cơ tim tăng lên.

Theo bác sĩ Hoàng, caffeine liều cao cũng có thể gây co thắt động mạch vành, đặc biệt ở những người đã có mạch máu hẹp. Khi dòng máu nuôi cơ tim bị giảm đột ngột, người bệnh có thể xuất hiện đau ngực, khó thở hoặc những biểu hiện nghiêm trọng hơn.

Một thói quen khác thường đi kèm với việc uống nhiều cà phê là sử dụng liên tục từ sáng đến tối để duy trì sự tỉnh táo, nhất là ở những người thường xuyên làm việc khuya.

Caffeine uống vào cuối ngày có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ và ức chế melatonin. Nếu tình trạng này kéo dài, cơ thể khó có được khoảng thời gian nghỉ ngơi cần thiết, stress gia tăng và nhịp sinh học bị xáo trộn.

Thông thường, huyết áp giảm vào ban đêm, giúp hệ tim mạch được nghỉ ngơi. Việc sử dụng caffeine muộn có thể làm giảm hiện tượng này, khiến huyết áp duy trì ở mức cao hơn trong thời gian lẽ ra cơ thể cần thư giãn. Về lâu dài, tình trạng này có thể góp phần làm tăng gánh nặng cho tim và nguy cơ tổn thương cơ tim.

Mức độ ảnh hưởng của caffeine cũng không giống nhau ở tất cả mọi người. Một số người chuyển hóa chất này chậm hơn do đặc điểm di truyền, khiến caffeine lưu lại trong cơ thể lâu hơn. Vì vậy, cùng một lượng cà phê nhưng có người chỉ thấy tỉnh táo, trong khi người khác có thể bị hồi hộp, mất ngủ hoặc tim đập nhanh kéo dài.

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo người trưởng thành khỏe mạnh nên giữ tổng lượng caffeine dưới 400 mg mỗi ngày. Người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp cần thận trọng hơn, có thể giới hạn ở mức dưới 200 mg mỗi ngày tùy tình trạng và khuyến cáo của bác sĩ.

Nếu vẫn uống cà phê, nên ưu tiên loại được lọc qua giấy, sử dụng vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều và tránh uống sát giờ ngủ. Đặc biệt, khi xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh bất thường, đau ngực hoặc khó thở sau khi uống cà phê, người bệnh không nên chủ quan mà cần được kiểm tra y tế.

Cà phê không phải nguyên nhân duy nhất gây bệnh tim. Tuy nhiên, ở người uống quá nhiều, nhất là khi đi cùng hút thuốc, thiếu ngủ và các yếu tố nguy cơ tim mạch sẵn có, một thói quen tưởng như vô hại có thể trở thành tác nhân góp phần châm ngòi cho biến cố nguy hiểm.