Bộ Y tế gỡ 11 vướng mắc trong khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Sau khi tổng hợp báo cáo sơ kết của các tỉnh, thành phố, Bộ Y tế cho biết nhiều địa phương đang gặp vướng mắc trong quá trình triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.

Các khó khăn tập trung vào 3 nhóm chính gồm hướng dẫn chuyên môn, thống kê báo cáo và tổ chức thực hiện. Trong đó, nhiều địa phương đề nghị làm rõ nội dung khám, danh mục kỹ thuật, việc kế thừa kết quả xét nghiệm, cách tính tỷ lệ bao phủ, vai trò của Trạm Y tế và phương án tổ chức khám tại những địa bàn rộng, khó tiếp cận.

Không phải tất cả đều bắt buộc làm cận lâm sàng

Về nội dung chuyên môn, Bộ Y tế cho biết đã có hướng dẫn tại Công văn số 5008/BYT-KCB ngày 6/7/2026 về nội dung khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc cho người dân trên toàn quốc.

Theo đó, hồ sơ và nội dung khám sức khỏe thực hiện theo Thông tư 25/2026/TT-BYT. Đối với cán bộ, trẻ em tại cơ sở giáo dục mầm non, học sinh phổ thông và người lao động thuộc ngành, nghề đặc thù, việc khám tiếp tục thực hiện theo các quy định chuyên ngành hiện hành.

Đối với khám sàng lọc miễn phí, Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị của các địa phương và đang nghiên cứu, hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn theo kế hoạch.

Một số địa phương đề nghị Bộ Y tế ban hành danh mục kỹ thuật khám lâm sàng, cận lâm sàng thống nhất để thuận lợi xây dựng dự toán kinh phí.

Bộ Y tế hướng dẫn, nội dung khám sức khỏe định kỳ thực hiện theo quy định hiện hành. Đối với người từ đủ 6 tuổi trở lên, các nội dung cận lâm sàng được thực hiện theo chỉ định chuyên môn của bác sĩ, không phải tất cả trường hợp đều bắt buộc thực hiện cận lâm sàng.

Đáng chú ý, nếu người dân đã có kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc dịch vụ kỹ thuật y tế trong năm và kết quả còn giá trị tham khảo, bác sĩ có thể sử dụng kết quả này thay vì chỉ định thực hiện lại.

Điều kiện là các kết quả phải có thể truy cập trên Cổng tiếp nhận dữ liệu của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, VNeID hoặc Sổ sức khỏe điện tử cá nhân.

Bộ Y tế cho rằng việc kế thừa kết quả còn giá trị sẽ giúp tránh lãng phí và hạn chế việc người dân phải thực hiện lại các xét nghiệm, kỹ thuật không cần thiết.

Làm rõ cách tính người đã được khám

Một trong những vướng mắc được nhiều địa phương phản ánh là cách tính số người đã hoàn thành khám sức khỏe định kỳ, bởi người dân có thể được khám theo nhiều hình thức khác nhau.

Bộ Y tế dẫn quy định tại Nghị định 165/2026/NĐ-CP, theo đó việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần có thể được thực hiện thông qua nhiều hoạt động như khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, kiểm tra sức khỏe đầu năm học hoặc khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Việc khám theo một trong các hình thức trên được tính vào số người được khám sức khỏe định kỳ theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW.

Đối với người dân đã ít nhất một lần khám bệnh, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế trong năm nhưng chưa được khám theo các hình thức nêu trên, Bộ Y tế cho biết Nghị định 165/2026/NĐ-CP cũng quy định trường hợp này được tính vào số người được khám sức khỏe định kỳ miễn phí.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục có văn bản hướng dẫn các địa phương tổng hợp số liệu, trong đó bao gồm nhóm người khám bệnh, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế nhưng chưa được khám theo các hình thức khác.

Về biểu mẫu, các địa phương thực hiện thống kê, báo cáo theo biểu mẫu tại Công văn 4304/BYT-KCB ngày 11/6/2026. Báo cáo tiến độ triển khai khám sức khỏe định kỳ được gửi về Bộ Y tế, qua Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, trước ngày 10 hằng tháng.

Trạm Y tế có thể tổ chức khám lưu động

Đối với khó khăn về cơ sở vật chất, nhân lực tại tuyến cơ sở, Bộ Y tế cho biết Trạm Y tế cấp xã, phường có thể công bố đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ nếu đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Theo Thông tư 25/2026/TT-BYT, nội dung cận lâm sàng không được quy định thành một danh mục kỹ thuật cố định mà thực hiện theo chỉ định của bác sĩ. Vì vậy, các điều kiện về thiết bị y tế không còn là yêu cầu bắt buộc theo một danh mục cận lâm sàng cố định đối với Trạm Y tế khi công bố đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ.

Trường hợp thiếu bác sĩ chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt..., Sở Y tế có thể tăng cường bác sĩ về làm việc tại Trạm Y tế theo thời gian cố định trong tuần. Trạm Y tế có thể tổ chức khám trong thời gian tương ứng với thời gian được tăng cường nhân lực.

Nếu Trạm Y tế không đủ điều kiện, UBND cấp xã hoặc cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh có thể chỉ đạo cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc lựa chọn Trạm Y tế làm địa điểm khám sức khỏe lưu động.

Đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ, Bộ Y tế cho phép tổ chức khám tại nhà hoặc tổ chức đoàn khám lưu động khi cần thiết.

Tại những địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, địa phương có thể tổ chức khám lưu động tại Trạm Y tế, điểm trạm, thôn, bản... Đơn vị thực hiện phải bảo đảm đầy đủ điều kiện chuyên môn theo quy định.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm, huy động cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện và lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Đồng thời, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và công nghệ thông tin; cập nhật hướng dẫn thống nhất về ghi nhận kết quả khám, kết nối dữ liệu và nguyên tắc tránh trùng lặp trong quá trình tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử.