Ai không nên uống nước lá đinh lăng?

Theo lương y Nguyễn Biên Thùy, cây đinh lăng (Polyscias fruticosa) thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae), được dùng làm thực phẩm và dược liệu. Rễ, thân và lá đều có thể được sử dụng trong y học cổ truyền.

Theo các tài liệu y học cổ truyền Việt Nam, lá đinh lăng vị hơi đắng, tính mát, được dùng để thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, hỗ trợ tiêu hóa, giảm mệt mỏi và bồi bổ cơ thể sau khi ốm dậy. Lá non còn được sử dụng như một loại rau gia vị trong bữa ăn hằng ngày.

Một số bài thuốc cổ truyền cũng phối hợp lá đinh lăng với các dược liệu khác nhằm hỗ trợ cải thiện giấc ngủ, giảm đau nhức hoặc tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, hiệu quả của những bài thuốc này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sử dụng lâu đời.

Do đó, nước lá đinh lăng không nên được xem như thuốc chữa bệnh hoặc sử dụng để thay thế các phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định. Bên cạnh đó, không phải ai sử dụng lá đinh lăng cũng tốt cho sức khỏe.

Những ai cần thận trọng sử dụng lá đinh lăng?

Phụ nữ mang thai không nên tự ý uống nước lá đinh lăng với lượng lớn hoặc sử dụng kéo dài. Hiện dữ liệu về độ an toàn của việc dùng đinh lăng với mục đích làm thuốc trong thai kỳ còn hạn chế. Nếu muốn sử dụng thường xuyên, thai phụ nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng không nên tự ý sử dụng nước lá đinh lăng để điều trị mất ngủ, biếng ăn, rối loạn tiêu hóa hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Dữ liệu về liều lượng và độ an toàn của loại nước này ở trẻ nhỏ chưa đầy đủ.

Người mắc bệnh mạn tính, đặc biệt bệnh gan, thận, tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa, nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên. Tình trạng bệnh và các thuốc đang dùng có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn và sử dụng các sản phẩm từ thảo dược.

Người đang điều trị bệnh bằng thuốc cũng không nên tự ý dùng nước lá đinh lăng với mục đích hỗ trợ điều trị mà bỏ qua thuốc được kê đơn.

Một số người có thể xuất hiện các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, đau bụng, chóng mặt hoặc mệt mỏi sau khi sử dụng. Nếu triệu chứng xuất hiện rõ rệt, kéo dài hoặc diễn biến nặng, cần ngừng sử dụng và đi khám.

Theo các chuyên gia, quan niệm “thảo dược lành tính nên uống càng nhiều càng tốt” có thể dẫn đến sử dụng không phù hợp. Nước lá đinh lăng cũng không nên được dùng thay thế hoàn toàn nước lọc hoặc chế độ ăn uống đa dạng hằng ngày.

Nếu sử dụng lá đinh lăng như thực phẩm hoặc thức uống, cần lựa chọn nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, không nấm mốc, không bị nhiễm hóa chất và rửa sạch trước khi chế biến. Không nên sử dụng lá được thu hái ở khu vực có nguy cơ ô nhiễm hoặc vừa phun thuốc bảo vệ thực vật.

Đặc biệt, không nên dựa vào lời truyền miệng để dùng nước lá đinh lăng nhằm “bổ cơ thể”, chữa mất ngủ, hạ đường huyết hay điều trị bệnh mạn tính.

Với người khỏe mạnh, nếu sử dụng đinh lăng như thực phẩm cần dùng ở mức hợp lý, bảo đảm vệ sinh và không thay thế việc uống đủ nước, chế độ dinh dưỡng cân đối hoặc điều trị y tế khi cần thiết.

Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính và người đang sử dụng thuốc nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi uống nước lá đinh lăng thường xuyên.