Bí ẩn phía sau vóc dáng và cân nặng 'khủng' của võ sỹ sumo

Nhắc đến sumo, môn võ truyền thống lâu đời của Nhật Bản, hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí hầu hết mọi người là những võ sỹ có vóc dáng khổng lồ, thân hình đồ sộ với lớp mỡ dày. Khác với các môn thể thao đối kháng hiện đại thường phân chia võ sỹ thành nhiều hạng cân khác nhau từ nhẹ đến nặng để đảm bảo tính công bằng, sumo chuyên nghiệp lại không hề có giới hạn cân nặng hay chia hạng cân.

Một võ sỹ nặng 100kg hoàn toàn có thể phải đối đầu với một đối thủ nặng tới 200kg trên cùng võ đài. Sự chênh lệch ngoại hình này thực chất là chiến thuật nhằm tối ưu hóa cơ hội chiến thắng.

Không chia hạng cân, võ sỹ càng béo càng ưu thế

Môn sumo đã có từ thời phong kiến Nhật Bản, ban đầu vốn là một nghi thức nông nghiệp mang tính tâm linh, được biểu diễn để dâng lên các vị thần, cầu mong mùa màng bội thu và thời tiết thuận hòa. Trải qua nhiều thời đại, đặc biệt là dưới thời đại của các tướng quân như Oda Nobunaga vào khoảng thế kỷ 17, sumo dần chuyển mình từ nghi lễ cung đình thành một môn nghệ thuật biểu diễn và tranh tài sức mạnh, mang tính giải trí cho tầng lớp thượng lưu.

Khi môn này được chuẩn hóa với hệ thống quy tắc và các kỹ thuật, ban tổ chức quyết định không thiết lập bất kỳ phân chia hạng cân nào. Việc giữ nguyên thể thức hạng cân mở (open-weight) đồng nghĩa với việc lợi thế thực tế hoàn toàn nghiêng về những người có thể hình lớn hơn.

Nhận thức rõ thực tế rằng một đấu sĩ nặng cân sẽ chiếm ưu thế áp đảo trong các cuộc giao tranh đẩy ngã, các võ đường bắt đầu chú trọng tối đa vào việc nuôi dưỡng võ sĩ to lớn. Từ đó, qua nhiều thế hệ, hình mẫu kinh điển của các lực sĩ sumo với trọng lượng khổng lồ đã chính thức hình thành và được duy trì như nét đặc trưng bất biến của bộ môn này.

Trọng lượng cao giúp võ sỹ khó bị quật ngã

Lý do quan trọng đầu tiên khiến các võ sỹ sumo cần giữ vóc dáng đồ sộ nằm ở yếu tố trọng tâm cơ thể và độ ổn định. Sân đấu sumo, được gọi là Dohyo, có diện tích rất nhỏ và chỉ cần một bước chân vô tình chạm, ngã ra ngoài vòng tròn hoặc một bộ phận khác trên cơ thể ngoài lòng bàn chân chạm đất là võ sỹ sẽ ngay lập tức thua cuộc.

Trong một môn võ mà các pha giao tranh diễn ra với tốc độ chớp nhoáng và những cú va chạm mạnh như búa bổ ở thời điểm xuất phát, người có trọng tâm vững vàng hơn sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối. Lớp mỡ và khối lượng cơ bắp khổng lồ giúp hạ thấp trọng tâm của võ sỹ, kết hợp với tư thế chân rộng rãi tạo thành một chân đế vững chãi.

Khi hai đối thủ lao vào nhau với lực cực mạnh, võ sĩ nào có trọng lượng lớn hơn và trọng tâm thấp hơn sẽ ít bị lung lay, khó bị đẩy lùi và giữ được thăng bằng tốt hơn để phản công.

Ưu thế lớn khi cơ thể “như một cỗ xe tăng”

Sức mạnh trong sumo không chỉ đến từ khả năng đấm hay đá như các môn võ thuật khác, mà chủ yếu tập trung vào nghệ thuật đẩy, vật, tì đè và bắt đối thủ ra khỏi vòng tròn. Động lượng và lực va chạm tỷ lệ thuận với khối lượng của vật thể chuyển động.

Khi một võ sỹ nặng 200kg lao về phía trước với tốc độ cao, lực tác động tạo ra là vô cùng khủng khiếp, đủ sức làm chao đảo hoặc đánh bật ngay cả những đối thủ rắn rỏi nhất. Khối lượng cơ thể lớn đóng vai trò như một cỗ xe tăng thực thụ, giúp võ sỹ chuyển hóa năng lượng từ đà lao thành lực đẩy áp đảo.

Hơn nữa, trọng lượng nặng còn biến cơ thể họ thành một khối nặng đè nén liên tục lên đối thủ trong các tình huống giằng co tay đôi, khiến đối phương nhanh chóng mất sức và buộc phải lộ sơ hở.

Mỡ bảo vệ cơ quan nội tạng

Nhiều người thường lầm tưởng lớp mỡ dày trên cơ thể võ sỹ sumo chỉ là mỡ thừa gây hại cho sức khỏe như ở người béo phì thông thường, nhưng thực chất cấu trúc cơ thể của họ có những điểm rất đặc biệt. Các nghiên cứu y học đã chỉ ra rằng phần lớn mỡ của võ sỹ sumo là mỡ dưới da, trong khi lượng mỡ nội tạng bao quanh các cơ quan bên trong lại thấp hơn đáng kể so với những người ít vận động có cùng cân nặng.

Lớp mỡ dưới da dày đặc này hoạt động giống như một tấm áo giáp giúp hấp thụ phần lớn lực chấn thương từ những cú va đập mạnh, những cú tát trời giáng hay những pha ngã vật xuống nền đất cứng trong quá trình tập luyện và thi đấu. Nó bảo vệ các cơ quan nội tạng quan trọng, xương sườn và các khớp xương khỏi những tổn thương nghiêm trọng có thể xảy ra do lực tác động ngoại lực cực lớn.

Tạo áp lực tâm lý

Bên cạnh các yếu tố về mặt cơ học vật lý, vóc dáng khổng lồ của các võ sỹ sumo còn mang lại lợi thế chiến lược về mặt tâm lý thi đấu. Khi bước lên võ đài, một đối thủ có thể hình nhỏ hơn hoặc vừa phải rất dễ rơi vào trạng thái áp lực, lo lắng trước bức tường thịt khổng lồ đang sừng sững trước mặt.

Sự chênh lệch quá lớn về ngoại hình tạo ra một rào cản tâm lý không nhỏ, khiến đối phương phải suy tính thận trọng hơn, dễ mắc sai lầm trong việc lựa chọn chiến thuật tấn công hoặc phòng thủ. Đồng thời, việc đối phó với một khối lượng cơ thể đồ sộ như vậy đòi hỏi đối thủ phải tiêu hao một lượng năng lượng khổng lồ để tìm cách vật ngã hoặc đẩy họ di chuyển, từ đó đẩy đối phương vào tình trạng kiệt sức nhanh chóng chỉ sau vài giây giao tranh căng thẳng.

Lối sống truyền thống

Cuối cùng, việc duy trì cân nặng lớn là kết quả tất yếu của một hệ thống văn hóa, huấn luyện và dinh dưỡng được xây dựng công phu qua hàng thế kỷ trong thế giới sumo. Các võ sỹ không đơn thuần chỉ ăn uống tùy tiện để tăng cân mà tuân theo một thực đơn vô cùng khoa học nhưng cũng rất giàu năng lượng, tiêu biểu là món súp hầm truyền thống Chankonabe chứa hàm lượng protein và carbohydrate cực kỳ cao.

Họ kết hợp chế độ ăn này với các bài tập thể lực cường độ cao kéo dài hàng giờ liền mỗi ngày từ sáng sớm khi bụng đói. Việc tập luyện trong tình trạng thiếu năng lượng ban đầu này kích hoạt cơ thể tích trữ chất béo hiệu quả hơn, trong khi các bài tập nặng giúp xây dựng một lớp cơ bắp khổng lồ nằm ẩn ngay bên dưới lớp mỡ bảo vệ.