Vì sao người Nhật thường gọi nhau bằng họ khi giao tiếp?

Trong giao tiếp tại Nhật Bản, việc gọi một người bằng họ kèm kinh ngữ rất phổ biến, đặc biệt trong môi trường công sở, trường học và khi hai bên chưa đủ thân thiết. Cách xưng hô này không đơn thuần là thói quen ngôn ngữ mà còn phản ánh quan niệm của người Nhật về sự tôn trọng, khoảng cách xã hội và mối quan hệ giữa các cá nhân.

Lý do người Nhật gọi nhau bằng họ

Khác với phương Tây đặt tên trước và họ đặt sau, ở Nhật Bản, thứ tự ngược lại, họ được đặt trước rồi đến tên. Ví dụ, một người có tên Nanae và họ Aoyama thì được gọi là Aoyama Nanae.

Xã hội Nhật Bản rất coi trọng phép tắc, sự tôn trọng lẫn nhau và tuân thủ những quy tắc ứng xử nhất định. Do đó, việc gọi nhau bằng họ giúp duy trì khoảng cách giao tiếp vừa phải, qua đó thể hiện sự tôn trọng và lịch sự với người đối diện.

Ngoài việc gọi nhau bằng họ, người Nhật còn kèm theo các hậu tố kính ngữ để thể hiện sự tôn trọng và khoảng cách xã hội phù hợp.

Chẳng hạn “san” (さん) là kính ngữ phổ biến, trung tính và an toàn nhất, có thể dùng cho cả nam và nữ, đồng nghiệp, người mới quen hoặc cấp bậc ngang hàng. San được sử dụng trong hầu hết các trường hợp.

Trong khi đó, “sama” (様, さま) là hình thức trang trọng của san, được dùng cho khách hàng, đối tác lớn hoặc để chỉ người có địa vị cao hơn.

“Kun kun” (君/くん) dùng cho nam giới trẻ tuổi hơn, đồng nghiệp cấp dưới hoặc bạn bè cùng trang lứa.

“Chan” (ちゃん) là kính ngữ thân mật, dễ thương, dùng cho trẻ em hoặc người rất thân thiết. Hậu tố “chan” có thể được gắn với tên khi đủ thân thiết.

Khi nào người Nhật gọi nhau bằng tên riêng?

Theo nguyên tắc chung, nên tránh gọi người Nhật bằng tên riêng trừ khi họ đã cho phép.

Người Nhật thường gọi nhau bằng tên riêng khi đã có mối quan hệ rất thân thiết, gần gũi như các thành viên trong gia đình, bạn bè rất gần, người yêu hoặc trong một số hoàn cảnh giao tiếp đặc biệt.

Tên riêng cũng có thể được sử dụng với những người bạn thân thời thơ ấu hoặc đồng nghiệp rất thân thiết.

Trong công sở, trường học và những tình huống trang trọng, gọi bằng họ kèm kính ngữ vẫn là lựa chọn phổ biến. Chỉ khi mối quan hệ đủ thân thiết hoặc hoàn cảnh cho phép, tên riêng mới được sử dụng.