Buộc tài xế lái chậm lại khi thời tiết xấu: Phải cụ thể về tốc độ và mức phạt

Cũng như tác giả bài “Tôi bị kéo lê trên đường, suýt mất mạng vì ‘ma tốc độ’ phóng xe khi mưa to”, tôi ủng hộ đề xuất bắt buộc tài xế phải giảm tốc khi điều kiện thời tiết xấu của Cục Cảnh sát giao thông mới đây. Và đi kèm với quy định đó, phải có chế tài rõ ràng cho lỗi không chấp hành.

Những cơn mưa tầm tã làm giảm tầm nhìn xuống chỉ còn vài mét, nhưng trên các tuyến cao tốc và quốc lộ, nhiều chiếc xe vẫn lao rất nhanh. Việc giữ nguyên tốc độ tối đa trong điều kiện thời tiết xấu không chỉ là sự mạo hiểm cá nhân mà còn đặt tính mạng của hàng trăm người xung quanh vào nguy hiểm. Với thói quen giao thông của người Việt Nam được thể hiện lâu nay, đưa ra khuyến cáo là chưa đủ mà phải xác định rõ hành vi vi phạm và đề ra các mức phạt cụ thể, như nhiều quốc gia đã thực hiện.

Ở Pháp, Luật Giao thông Đường bộ (Code de la route) quy định, trên các đường cao tốc có tốc độ tối đa thông thường là 130 km/h, ngay khi trời có mưa, giới hạn tốc độ lập tức giảm xuống còn 110 km/h. Trên các tuyến đường đôi có dải phân cách, tốc độ cũng giảm từ 110 km/h xuống 100 km/h, và đường quốc lộ giảm từ 80 km/h xuống 70 km/h khi mưa đổ.

Đặc biệt, khi sương mù hoặc mưa bão khiến tầm nhìn xuống dưới 50m, tất cả các phương tiện trên mọi loại đường đều chỉ được phép di chuyển tối đa 50km/h. Người vi phạm sẽ bị phạt tiền và trừ điểm bằng lái ngay lập tức.

Ở Anh không quy định “cứng” về tốc độ tối đa khi thời tiết xấu như Pháp mà áp dụng phổ biến biển báo tốc độ biến đổi (Variable Speed Limits - VSL) dựa trên thời tiết thực tế thông qua hệ thống cao tốc thông minh, được quản lý bởi Cơ quan Đường bộ Quốc gia.

Cơ quan quản lý kết hợp cảm biến thời tiết (phát hiện mưa, sương mù, trượt nước) và trung tâm điều hành giao thông để điều chỉnh tốc độ hiển thị trên các bảng điện tử giàn ngang. Khi mưa lớn, đường giới hạn tốc độ 100 km/h có thể bị hạ xuống 60km/h tùy tình trạng thực tế. Tài xế không tuân thủ biển báo biến đổi này sẽ bị xử phạt như vi phạm tốc độ thông thường.

Trong khi đó, tại Đức - quốc gia nổi tiếng với những đoạn đường cao tốc Autobahn không giới hạn tốc độ, Luật Giao thông Đường bộ quy định tài xế phải luôn điều khiển tốc độ phù hợp với điều kiện thời tiết, mặt đường và tầm nhìn. Nếu xảy ra tai nạn trong lúc trời mưa bão mà tài xế vẫn chạy tốc độ tối đa thông thường, người đó sẽ bị truy cứu trách nhiệm nặng nề về lỗi thiếu chú ý quan sát và không chủ động giảm tốc.

Về mặt vật lý giao thông, việc hạ tốc độ khi mưa lớn là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn tối thiểu. Khi mặt đường ướt, hệ số ma sát giữa lốp xe và mặt đường giảm đáng kể. Chạy đúng tốc độ tối đa trong điều kiện thời tiết xấu thực chất chính là hành vi chạy quá tốc độ an toàn.

Ở Việt Nam đã có quy định tài xế phải giảm tốc độ đến mức an toàn khi trời mưa, sương mù, mặt đường trơn trượt. Tuy nhiên, quy định này hiện mang tính định tính chung chung, chưa có con số định lượng cụ thể như giảm bao nhiêu % tốc độ hay quy định mức tối đa riêng cho trời mưa. Việc thiếu định lượng cụ thể dẫn đến tâm lý chủ quan của người lái và sự khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc giám sát, xử phạt.

Để áp dụng quy định này một cách hiệu quả, pháp luật triển khai theo lộ trình rõ ràng, tránh gây khó khăn cho tài xế.

Trước hết, cần bổ sung quy định định lượng trong luật, chẳng hạn như bắt buộc giảm tối thiểu 20km/h so với tốc độ tối đa trên cao tốc khi có mưa lớn. Thứ hai, nâng cấp hạ tầng bằng cách lắp đặt các biển báo điện tử hiển thị tốc độ biến đổi trên các tuyến cao tốc mới vận hành. Thứ ba, kết hợp dữ liệu từ hệ thống camera phạt nguội và thiết bị giám sát hành trình để xử lý nghiêm các trường hợp cố tình phóng nhanh trong thời tiết xấu.

Giảm tốc độ khi trời mưa không chỉ là câu chuyện văn hóa giao thông hay sự tự giác cá nhân, mà phải là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Việc áp dụng các mức phạt cứng đối với hành vi nguy hiểm này sẽ là bước đi cần thiết để bảo vệ tính mạng của người tham gia giao thông và giảm thiểu những tai nạn thảm khốc không đáng có mỗi khi mùa mưa bão về.

Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ở box bình luận bên dưới.