6 thói quen rửa bát nguy hiểm làm tăng nguy bệnh tật

Nhiều vi khuẩn gây bệnh thường xâm nhập qua đường ăn uống. Nếu bát đĩa của mỗi gia đình không được rửa sạch, vi khuẩn gây bệnh có thể bám vào đó rồi vào thức ăn, cuối cùng ảnh hưởng đến sức khỏe của tất cả các thành viên

Tuy nhiên, rất nhiều người chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc rửa bát. Họ thường mắc phải một số sai lầm tưởng là nhỏ nhưng thực chất lại rất nghiêm trọng.

Rửa chung bát đĩa khi có người mắc bệnh lây

Việc cả nhà dùng chung bát đũa và rửa chung trong một thau/chậu mà không phân loại hoặc rửa riêng từng dụng cụ cho người bệnh là thói quen rất phổ biến trong các gia đình Việt Nam.

Về mặt tình cảm, việc dùng chung và rửa chung thể hiện sự gắn kết, không có sự phân biệt đối xử giữa các thành viên trong nhà. Nếu mọi người đều hoàn toàn khỏe mạnh, không có ai mắc bệnh truyền nhiễm, việc rửa chung bát đũa bằng xà phòng rửa chén và nước sạch là hoàn toàn bình thường và đủ để làm sạch dầu mỡ, bụi bẩn hàng ngày.

Tuy nhiên, việc rửa chung tất cả bát đũa (đặc biệt là nếu chỉ rửa qua loa hoặc ngâm chung trong thau nước bẩn lâu) có thể trở thành con đường lây truyền chéo vi khuẩn, virus nếu trong nhà có người đang mắc các bệnh về đường hô hấp, đường tiêu hóa hoặc các bệnh truyền nhiễm khác như viêm gan A, viêm gan B...

Với những gia đình rơi vào trường hợp này, sau mỗi bữa ăn, bát đũa nên được để riêng, không xếp lẫn lộn với nhau. Hoặc thay vì ngâm tất cả bát đĩa vào một thau nước rồi tráng qua, hãy rửa trực tiếp dưới vòi nước chảy với xà phòng. Điều này giúp cuốn trôi vi khuẩn tốt hơn rất nhiều, luộc bát đũa (đặc biệt là đũa tre, gỗ) bằng nước sôi 1-2 lần/tuần, hoặc sử dụng máy sấy bát nếu có điều kiện để tránh ẩm mốc.

Ngâm bát đĩa quá lâu

Nhiều gia đình có thói quen vứt thẳng bát đĩa và đũa đã dùng xong vào bồn rửa để ngâm sau mỗi bữa ăn. Họ nghĩ rằng ngâm sẽ giúp chúng dễ rửa sạch hơn. Đôi khi là vì họ quá lười họ còn kéo dài thời gian ngâm tới hàng giờ, thậm chí có khi đến một hoặc hai ngày.

Thói quen này thực chất là hành động “nuôi” vi khuẩn vô cùng nguy hiểm. Khi ngâm bát đĩa vào chậu nước, vụn thức ăn thừa, dầu mỡ và nước sẽ tạo thành một môi trường dinh dưỡng hoàn hảo cho các loại vi khuẩn có hại như Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng) hay Escherichia coli (E. coli) phát triển.

Theo nghiên cứu, từ 1 đến 4 giờ đầu, vi khuẩn chưa tăng số lượng ngay mà tập trung làm quen với môi trường mới, tích lũy dinh dưỡng và tổng hợp enzyme. Sau thời gian đó, chúng nhân đôi với tốc độ chóng mặt (khoảng 20 phút một lần). Sau 10 giờ, lượng vi khuẩn có thể bùng nổ gấp 70.000 lần so với ban đầu. Lúc này, thau nước ngâm chén bát không khác gì một “ổ dịch” thu nhỏ.

Để bảo vệ sức khỏe gia đình, thói quen rửa dọn cần được điều chỉnh ngay, tuyệt đối không ngâm bát đĩa. Nếu chưa thể rửa ngay, hãy gạt bỏ toàn bộ thức ăn thừa vào thùng rác, dùng giấy ăn lau bớt dầu mỡ, để khô ráo chứ không ngâm vào nước.

Lạm dụng nước rửa chén

Nhiều người có thói quen đổ trực tiếp nước rửa chén lên đĩa hoặc khăn lau khi rửa chén. Họ nghĩ rằng như vậy tiện lợi và nhanh hơn. Tuy nhiên, thói quen này dễ dẫn đến việc sử dụng quá nhiều nước rửa chén, không chỉ lãng phí mà còn có thể để lại cặn trên chén đĩa. Do đó, mỗi lần ăn, chúng ta có thể đang nuốt phải nước rửa chén chưa được rửa sạch hoàn toàn.

Ngoài ra, một số loại nước rửa chén giá rẻ, chất lượng thấp thường có hiệu quả làm sạch kém và có thể có thành phần hóa học phức tạp hơn, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe của chúng ta.

Đây là một mẹo nhỏ giúp chúng ta sử dụng nước rửa chén hiệu quả hơn: trước tiên, đổ nước rửa chén vào một cái bát nhỏ, thêm một lượng nước ấm vừa đủ để pha loãng, sau đó dùng dung dịch đã pha loãng đó để rửa chén.

Ngoài ra, hãy nhớ tráng bát đĩa bằng nước nóng khi rửa. Điều này không chỉ giúp loại bỏ cặn bột giặt còn sót lại một cách triệt để hơn mà còn khử trùng chúng tốt hơn.

Ít thay khăn lau bát đĩa

Khăn lau bếp là trợ thủ đắc lực cho việc dọn dẹp hàng ngày, nhưng bạn có biết chúng cũng là một trong những vật dụng chứa nhiều vi khuẩn và nguy hiểm nhất? Các vi sinh vật ẩn náu trên khăn lau có thể làm ô nhiễm lại bát đĩa khi chúng ta rửa chúng, và cuối cùng xâm nhập vào cơ thể chúng ta.

Những vi khuẩn vô hình này gây ra mối đe dọa lớn cho sức khỏe của chúng ta, và nhiều người thậm chí còn nghĩ rằng chỉ cần khăn lau bát đĩa không bị rách thì không cần phải thay thế. Quan niệm này thực sự rất sai lầm.

Bạn nên thử khử trùng khăn lau bát đĩa bằng cách đun chúng trong nước khoảng 10 phút mỗi ngày, cách này có thể tiêu diệt hiệu quả hầu hết các loại vi khuẩn. Ngoài ra, nên thay khăn lau bát đĩa hai tuần một lần, đừng đợi đến khi chúng rách nát mới nghĩ đến việc thay thế.

Bảo quản bát đĩa không đúng

Một bước quan trọng sau khi rửa chén bát thường bị bỏ qua: đó là để ráo nước và lau khô. Nhiều người thường lau khô chén bát bằng khăn sau khi rửa, nhưng điều này thực tế có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật sinh sôi trên chén bát, gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Cách đúng để làm khô bát đĩa là để chúng khô tự nhiên ở nơi thoáng khí. Bạn có thể dùng giá phơi bát đĩa, úp ngược bát hoặc dựng đứng đĩa. Điều này không chỉ giúp nước bay hơi nhanh mà còn ngăn ngừa vi khuẩn phát triển.

Ngoài ra, đừng quên lau chùi bồn rửa và mặt bàn xung quanh sau khi rửa chén bát. Thông thường, chúng ta chỉ chú ý đến việc rửa chén bát và dụng cụ mà lại bỏ qua việc vệ sinh bồn rửa.

Nếu vết nước đọng lại trên bồn rửa và mặt bàn, chúng rất dễ trở thành nơi sinh sôi của vi sinh vật gây ô nhiễm chéo. Lau sạch bồn rửa và mặt bàn bằng khăn sạch có thể làm giảm hiệu quả sự phát triển của vi khuẩn và giúp môi trường nhà bếp vệ sinh hơn.

Không khử trùng bát đĩa trong thời gian dài

Sau khi rửa chén bát, nhiều người chỉ đơn giản là cất chúng trở lại tủ. Tuy nhiên, việc làm sạch chén bát và đũa không nên dừng lại ở đó; khử trùng cũng là một bước rất quan trọng không nên bỏ qua.

Nếu bạn có máy tiệt trùng bát đĩa tại nhà, cách tiện lợi nhất là cho bát đĩa và dụng cụ đã rửa sạch vào trong máy để tiệt trùng. Máy tiệt trùng bát đĩa sử dụng nhiệt độ cao hoặc tia cực tím để tiêu diệt hiệu quả vi khuẩn và virus trên bát đĩa và dụng cụ, đảm bảo vệ sinh tốt hơn khi sử dụng.

Nếu không có máy tiệt trùng bát đĩa tại nhà, bạn có thể sử dụng một số phương pháp đơn giản để tiệt trùng bát đĩa và dụng cụ ăn uống. Phương pháp phổ biến nhất là dùng nước sôi. Chung ta có thể chuẩn bị một nồi nước lớn, đun sôi, sau đó cho bát đĩa và dụng cụ đã được làm sạch vào và đun nóng khoảng 10 phút.

Phơi nắng cũng là một lựa chọn tốt. Hãy tận dụng tia cực tím trong ánh nắng mặt trời để khử trùng tự nhiên. Phơi bát đĩa và dụng cụ đã rửa sạch ngoài trời dưới ánh nắng mặt trời, để tia cực tím giúp loại bỏ những vi khuẩn gây bệnh. Mặc dù không hiệu quả bằng thiết bị khử trùng chuyên nghiệp, nhưng phương pháp này vẫn mang lại hiệu quả nhất định.