VTC14: Hết tuổi "tập đi" đến hồi "tập chạy

“Một năm tuổi với một kênh truyền hình cũng như đứa trẻ vừa chỉ biết đứng. Giờ mới là lúc tập đi, tập chạy…”- Nhân kỷ niệm kênh VTC14 tròn một năm lên sóng, Tạp chí Truyền hình số đã có buổi trò chuyện GĐ Nguyễn Kim Trung xung quanh những gì kênh đã đạt được và mục tiêu trong năm tới.

Nhìn lại một năm qua, kênh VTC14 đã làm được những gì? Đâu là những thành công nổi trội tác động lớn đến cuộc sống của người dân?

Với nhiệm vụ của Chính phủ, Bộ Thông tin truyền thông và Tổng công ty giao cho xây dựng một kênh chuyên biệt về môi trường, thời tiết, phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu, hiểm họa cộng đồng… thì cái được nhất của VTC14 trong năm qua là hoàn thành nhiệm vụ một cách cơ bản trong điều kiện “tay không bắt giặc”. Xây dựng được một kênh truyền hình từ con số 0. Số 0 cả về con người lẫn máy móc, cơ sở vật chất… Nhưng cuối cùng, đến giờ này thì cũng thở phào nhẹ nhõm vì đã định hình được một kênh có bản sắc, bước đầu được khán giả ghi nhận, có sự đánh giá tích cực của giới chuyên môn và đạt được một số thành tích, giải thưởng trong Liên hoan Báo chí ASEAN, Liên hoan truyền hình toàn quốc, Duyên dáng truyền hình…

Kênh cũng phối hợp với một số bộ, ban, ngành thực hiện các chương trình, cầu truyền hình về lũ lụt miền Trung hay hậu quả của chiến tranh qua việc khai thác bom mìn… VTC14 cũng là kênh có thời lượng phát mới gần như lớn nhất của Đài, đề cập bao quát các vấn đề tương đối nóng của xã hội như môi trường, phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu…

Có những lá thư hay cuộc gọi chỉ đơn giản hỏi về cuộc sống thường ngày như thông tin thời tiết, bão lũ nơi này nơi kia. Thậm chí sau khi xem chương trình Cuộc chiến ung thư của VTC14, người dân ở Hải Dương đã lập nên quỹ tự nguyện đóng góp ủng hộ các nạn nhân ung thư. Hay có những chương trình vừa phát sóng hôm trước, hôm sau đã có người mang tiền lên tận kênh nhờ trao cho những người gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống. Tháng nhắn tin ủng hộ đồng bào miền trung bị lũ lụt vừa rồi, kênh cũng đã phối hợp với cổng thông tin nhân đạo 1400 để thực hiện công tác truyền thông và kết quả thu được 21 tỷ đồng, gấp 4 lần so với năm ngoái.

Vậy với những mục tiêu ban đầu, đến nay kênh đã thực hiện được bao nhiêu phần trăm?

Mục tiêu trong năm đầu tiên của kênh là định hình được vị trí của mình trong giới truyền thông cũng như trong lòng công chúng và đại đa số mục tiêu đề ra đã đạt được. Hiện kênh đã có 29 mũ chương trình với đại đa số là sản xuất. Kênh có 100 con người, chiếm 50% nhân sự cần thiết. VTC14 cũng đã phát sóng qua các hệ thống truyền dẫn của VTC với độ phủ sóng rộng từ nông thôn đến thành thị, từ đồng bằng lên miền núi, đến tận hải đảo xa xôi. Tuy nhiên, kỳ vọng của kênh rất cao, yêu cầu của khán giả lại còn cao hơn nên mục tiêu về chất lượng nhân sự và nội dung các chương trình là cái mà kênh VTC14 đang tiếp tục hướng tới.

Là một kênh truyền hình đầu tiên chuyên biệt về thiên tai, hiểm họa cộng đồng… Khó khăn của “kẻ tiên phong” là gì?

Chủ trương thì đã có nhưng sự hỗ trợ của Chính phủ còn chậm do nhiều yếu tố nên điều kiện ban đầu của kênh rất khó khăn: nhân lực hoàn toàn là đội ngũ mới, những bạn sinh viên vừa ra trường; khung chương trình cũng được xây dựng theo tiêu chí mới; trang thiết bị còn thiếu, từ những ngày lên sóng thử nghiệm là tháng 12 năm 2009 đến nay, cả kênh cũng chỉ có 5 bộ máy dựng, hoạt động nửa năm mới được tạm ứng một phần kinh phí… Có thể nói là khó khăn mọi mặt. Tính chất chuyên biệt nghĩa là tự nó đã bị bó hẹp về nội dung, phải sâu, phải khác biệt nhưng cũng lại phải hay, phải hấp dẫn, gần gũi mà không nhàm chán.

Hiện nay ở các kênh đài khác cũng có những bản tin chuyên về giao thông, thời tiết. Vậy theo anh, với tính chất chuyên biệt, kênh VTC14 đã làm hài lòng người dân chưa?

Tự tin là cần có nhưng sẽ là con dao hai lưỡi với những người làm báo. Tại thời điểm này, kênh VTC14 là nơi đầu mối, tập trung các bản tin về thời tiết, giao thông... ở đài VTC. Còn chất lượng thì để khán giả quyết định. Bản thân những người làm chương trình luôn muốn làm tốt và làm tốt hơn nữa. Một năm tuổi với một kênh truyền hình cũng như đứa trẻ vừa chỉ mới biết đứng. Giờ mới là lúc tập đi, tập chạy.

Có những chương trình khiến cho khán giả phải rớt nước măt thì mình lại có thêm một chút “vui”. Vui bởi điều đó thể hiện sự ghi nhận của khán giả. Đợt bão lũ miền Trung, có những phóng sự phản ánh nỗi đau của người dân miền Trung trong lũ, hay khi xem chương trình cầu truyền hình Thương quá miền Trung, rất nhiều khán giả đã khóc tại trường quay, rất nhiều khán giả nữa gọi điện về kênh, và cũng khóc. Ra đường, nhiều người cũng đã nhận ra “A! Kênh thời tiết”, hay đôi khi “A! Kênh thiên tai”…

Theo tiêu chí của kênh VTC14 là cung cấp thông tin và nâng cao nhận thức cho cộng đồng. Phần thông tin thì có thể đảm bảo qua rất nhiều đầu mục chương trình. Riêng về nhận thức, kênh đã làm được gì?

Trong vấn đề nâng cao nhận thức, truyền thông có vai trò quan trọng nhưng không phải là tất cả mà cần được các hệ thống khác như giáo dục, phát triển bền vững… cùng phối hợp trong thời gian dài. Riêng kênh VTC14, với phương châm đưa thông tin cho khán giả tiếp nhận một cách tự nhiên như chính cuộc sống của họ. Để người xem tự ngẫm chứ không hô hào, thúc ép họ phải làm thế này, thế kia. Ví dụ, để nói với họ sự biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường tác động rất nhiều đến cuộc sống, đôi khi chỉ các phóng sự thôi chưa đủ mà cần có phim truyền hình, phim tài liệu hay các tạp chí… Những cái này đòi hỏi rất nhiều về con người và kinh phí. Vì thế con đường nâng cao nhận thức cộng đồng là một con đường lâu dài, không phải ngày một ngày hai.

Đội ngũ phóng viên, biên tập viên trẻ và phần lớn không được đào tạo báo chí chuyên nghiệp. Sau 1 năm, anh nhìn thấy họ trưởng thành như thế nào?

Thật sự là các bạn đã lớn lên rất nhiều về mặt chuyên môn. Phóng viên của VTC14 được tung vào cọ xát với thực tế nhiều, lăn lộn nhiều nên trưởng thành rất nhanh. Có những bạn, do áp lực của kênh lớn quá, có những lúc tưởng chừng phải bỏ cuộc, nhưng sau khi đã vượt qua rồi thì đã có độ cứng nhất định về nghề nghiệp.

Hồi đầu các bạn là sinh viên mới ra trường, có sự lớ ngớ, có sự ngơ ngác. Nhiều bạn thậm chí không định nghĩa nổi thế nào là tin truyền hình hay làm báo phải thế nào. Nhưng đến bây giờ thì các bạn có thể tự tin làm phóng sự, phim tài liệu. Có bạn không được đào tạo báo chí, trước đây chưa hề làm báo chuyên nghiệp một cách thực sự nhưng rồi với sự say nghề đã lọ mọ một mình, lênh đênh trên biển cả tháng trời, dám đối mặt với những hiểm nguy đến cả từ thiên nhiên, lẫn con người để làm phim, tự quay, tự dựng, làm tất cả mọi thứ. Đó là dấu ấn cụ thể nhất của sự trưởng thành.

Là một kênh đề cập đến khá nhiều vấn đề nóng và nhạy cảm, đòi hỏi sự xả thân của phóng viên, điều anh luôn nhắn nhủ tới quân của mình là gì?

Cái mà anh em trong kênh luôn trao đổi với nhau là: làm báo phải khách quan và mỗi tác phẩm phải mang lại ý nghĩa tích cực cho xã hội.

Anh có thể chia sẻ những kế hoạch sắp tới của kênh VTC14?

Hiện tại kênh đang xúc tiến thành lập quỹ Vì cộng đồng. Với tiêu chí hướng đến cộng đồng, trong quá trình họat động, kênh đã nhận được sự đóng góp, chia sẻ của xã hội rất lớn. Vì thế rất cần thiết có một cái quỹ để làm cầu nối giữa cộng đồng với những người không may mắn. Quỹ này có cùng tiêu chí, mục đích với cổng thông tin nhân đạo 1400. Hiện vẫn đang quá trình hoàn thành thủ tục, hy vọng mùa xuân tới, quỹ sẽ đi vào họat động, sẽ là nơi tập hợp các nguồn lực của xã hội, vận hành nó theo đúng tôn chỉ vì các sứ mệnh nhân đạo, kêu gọi mọi sự chia sẻ của cộng đồng, phân phối các nguồn lực mà xã hội đã ủng hộ đến tận tay nạn nhân. Về nội dung, trong năm tới kênh sẽ củng cố và nâng cao chất lượng các chương trình hiện có.

Xin cảm ơn anh đã chia sẻ và chúc cho kênh VTC14 một năm mới thành công hơn!

Thanh Hương