Vinschool và VinUni hợp tác phát triển năng lực nghiên cứu cho học sinh THPT

Vinschool và VinUni công bố hợp tác triển khai Chương trình “The Inquiry Pathway: A Vinschool Research Program” - một lộ trình phát triển năng lực nghiên cứu cho học sinh THPT.

Trong năm học 2026-2027, chương trình này được triển khai trước với học sinh theo học chương trình Cambridge, thông qua môn Cambridge IPQ. Trên nền tảng yêu cầu và tiêu chí đánh giá của Cambridge, VinUni phát triển lộ trình đào tạo nghiên cứu kéo dài 28 tuần, đồng thời đào tạo và hỗ trợ chuyên môn cho giáo viên Vinschool.

Kinh nghiệm đào tạo và nghiên cứu của VinUni, được phát triển trong mạng lưới hợp tác học thuật với các đại học hàng đầu thế giới như: Đại học Cornell, Đại học Pennsylvania của Mỹ và Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) được chuyển hóa thành lộ trình phù hợp với học sinh phổ thông, giúp các em từng bước tiếp cận phương pháp và thực hành nghiên cứu ở bậc đại học.

Lộ trình kết hợp 6 mốc hướng dẫn cá nhân, nội dung phương pháp nghiên cứu theo ba nhóm lĩnh vực và quyền sử dụng Thư viện số VinUni trong một năm. Các nguồn lực này giúp học sinh có thêm điều kiện để phát triển đề tài có chiều sâu, cùng sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên Vinschool.

Thạc sĩ giáo dục Nguyễn Ngọc Minh - Phó Tổng Giám đốc Học thuật và Đảm bảo Chất lượng Giáo dục Vinschool - cho biết: “Ở bậc THPT, học sinh cần có cơ hội theo đuổi một vấn đề đủ sâu để phát triển mối quan tâm thành hiểu biết và dần xác định hướng đi học thuật của bản thân. Hợp tác với VinUni, giúp Vinschool kết nối chuyên môn nghiên cứu đại học với quá trình học tập ở phổ thông, đồng thời nâng cao năng lực hướng dẫn của giáo viên.

Chúng tôi mong muốn qua hành trình này, học sinh trưởng thành trong cách suy nghĩ, biết kiên trì trước những câu hỏi khó và có khả năng tự định hướng việc học trong dài hạn”.

Từng bước làm chủ công trình nghiên cứu độc lập từ bậc phổ thông

Trong lộ trình do VinUni thiết kế, học sinh sẽ được hướng dẫn để trải qua quá trình nghiên cứu: hình thành câu hỏi, xây dựng thiết kế nghiên cứu, thu thập và phân tích dữ liệu, viết báo cáo và trình bày kết quả. Ở mỗi bước, các em được hướng dẫn đưa ra lựa chọn, giải thích cơ sở của lựa chọn và điều chỉnh cách làm dựa trên bằng chứng cùng phản hồi của giáo viên.

Sáu mốc hướng dẫn cá nhân được bố trí xuyên suốt lộ trình, từ đề xuất đề tài, thiết kế nghiên cứu, thu thập và phân tích dữ liệu đến hoàn thiện báo cáo và vấn đáp. Tại mỗi mốc, học sinh trao đổi với giáo viên Vinschool về những lựa chọn đã thực hiện, nhận góp ý và xác định bước tiếp theo. Nhờ đó, các em có cơ hội cải thiện chất lượng công trình trong quá trình thực hiện.

Ngay từ khâu thiết kế, phương án nghiên cứu cũng được xem xét và thử nghiệm trước khi triển khai chính thức. Quá trình thử nghiệm, nhận phản hồi và điều chỉnh giúp học sinh rèn sự cẩn trọng, tính linh hoạt và trách nhiệm trong nghiên cứu.

Một vấn đề thuộc Khoa học sự sống, Khoa học máy tính hay Khoa học xã hội có thể đòi hỏi nhiều cách thu thập và phân tích bằng chứng khác nhau. Vì vậy, The Inquiry Pathway chú trọng phương pháp nghiên cứu theo đặc thù từng lĩnh vực.

Từ nội dung chuyên môn do VinUni phát triển và đào tạo cho giáo viên, học sinh được hướng dẫn lựa chọn phương pháp phù hợp với đề tài. Trong Khoa học sự sống (Life Sciences), các em tìm hiểu cách lựa chọn và phân tích dữ liệu cho những câu hỏi về sức khỏe, sinh học hoặc sinh thái. Với Khoa học máy tính và Kỹ thuật (Computer Science & Engineering), học sinh tiếp cận cách thiết kế thực nghiệm, kiểm thử và đánh giá hiệu quả của một hệ thống. Trong Khoa học xã hội (Social Sciences), các em học cách kết hợp khảo sát, phỏng vấn, quan sát hoặc phân tích tài liệu để tìm hiểu các vấn đề xã hội.

Những cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu vì sao một phương pháp phù hợp với đề tài của mình, kết luận có thể được rút ra từ dữ liệu nào và đâu là giới hạn cần thừa nhận. Quá trình tìm hiểu chuyên sâu cũng giúp các em có thêm cơ sở để xác định lĩnh vực muốn tiếp tục theo đuổi.

Trải nghiệm nghiên cứu tiệm cận môi trường học thuật đại học

Mỗi học sinh tham gia chương trình được cấp tài khoản Thư viện số VinUni để khai thác nguồn học liệu và cơ sở dữ liệu học thuật phục vụ nghiên cứu. Các buổi định hướng của chuyên gia VinUni giúp học sinh tìm hiểu cách truy cập cơ sở dữ liệu học thuật và xây dựng chiến lược tìm kiếm tài liệu hiệu quả.

Quyền tiếp cận học liệu đi cùng kỹ năng tìm kiếm tạo điều kiện để học sinh đào sâu đề tài, đối chiếu các góc nhìn và lựa chọn nguồn thông tin phù hợp. Các em đồng thời được thực hành cách làm việc với tài liệu học thuật, chuẩn bị cho những yêu cầu học tập chuyên sâu hơn.

Ở cuối hành trình, học sinh dự kiến trình bày công trình tại Research Day vào tháng 3/2027, với sự tham gia của giảng viên và chuyên gia. Việc trình bày, trả lời câu hỏi và giải thích các lựa chọn nghiên cứu giúp học sinh trải nghiệm một hình thức trao đổi học thuật thường gặp ở bậc đại học. Các em cần làm rõ kết quả đạt được cũng như phương pháp và bằng chứng đã sử dụng để đi tới kết luận.

TS. Jenny Dung Lê - Giảng viên cao cấp Viện Kinh doanh và Quản trị, Trường Đại học VinUni, Phụ trách chuyên môn dự án The Inquiry Pathway - cho hay: “Trong thời đại AI có thể tạo ra câu trả lời trong vài giây, điều quan trọng là học sinh biết vì sao một câu trả lời đáng tin cậy. Nghiên cứu đòi hỏi các em sẵn sàng xem xét những bằng chứng khác với kỳ vọng ban đầu, thừa nhận điều mình chưa biết và điều chỉnh quan điểm khi cần. Chúng tôi mong học sinh hình thành sự cởi mở đi cùng tính nghiêm túc trong tư duy - những phẩm chất giúp các em tiếp tục học hỏi khi tri thức và công nghệ thay đổi”.

Giá trị của The Inquiry Pathway nằm ở những quyết định học sinh học cách tự đưa ra trong quá trình nghiên cứu: câu hỏi nào đáng theo đuổi, nguồn nào đáng tin, phương pháp nào phù hợp và bằng chứng cho phép kết luận đến đâu. Khi hiểu rõ cách mình đi tới một kết luận, các em có nền tảng để học sâu hơn, tự tin hơn trước yêu cầu học thuật ở bậc đại học và có thêm cơ sở lựa chọn lĩnh vực muốn tiếp tục theo đuổi.