Việt Nam hụt hơi ở ASIAD 2026, trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh nhận trách nhiệm

Tính đến chiều 29/8, đoàn thể thao Việt Nam giành 1 HCV, 1 HCB và 16 HCĐ. HCV duy nhất đến ở môn Karate, nội dung kata đồng đội nữ của Bùi Ngọc Nhi, Hoàng Thị Thu Uyên và Nguyễn Ngọc Trâm.

Ông Nguyễn Hồng Minh - Phó Cục trưởng Cục TDTT - Trưởng đoàn thể thao Việt Nam tại ASIAD 2026 cho rằng đây là kết quả chưa như ý.

- Đến thời điểm hiện tại Đại hội thể thao châu Á đã gần kết thúc, ông đánh giá thế nào về kết quả thi đấu của đoàn thể thao Việt Nam?

Thứ nhất, về những nỗ lực và kết quả bước đầu. Các vận động viên, huấn luyện viên đã bước vào giải đấu này với một tinh thần quyết tâm cao độ.

Thứ hai, về những khó khăn, thách thức và bài học kinh nghiệm. Chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận rằng, kết quả hiện tại của đoàn vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu đặt ra ban đầu (giành từ 4 Huy chương Vàng trở lên). Thể thao Việt Nam đang có phần hụt hơi và rơi vào thế bám đuổi áp lực so với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia hay Indonesia.

Trong những ngày thi đấu còn lại áp lực giải tỏa ‘cơn khát vàng’ lúc này là rất lớn. Tuy nhiên, Đoàn Thể thao Việt Nam sẽ quyết tâm dồn toàn lực và sự tập trung vào các nội dung có khả năng tranh chấp huy chương vàng của Bắn súng, Cầu mây, các cự ly tiếp sức của Điền kinh, Esports để cố gắng đạt mục tiêu đề ra.

- Chúng ta đặt mục tiêu giành tối thiểu 4 HCV nhưng khả năng hoàn thành hiện khá khó khăn. Một số môn kỳ vọng HCV của Việt Nam như bắn súng, rowing…đều không đạt. Theo ông đâu là nguyên nhân chính, gồm cả chủ quan và khách quan?

Việc chúng ta chưa đạt được chỉ tiêu huy chương tính đến thời điểm này rõ ràng là một kết quả không như kỳ vọng. Với tư cách là những người lãnh đạo đoàn, chúng tôi nhận trách nhiệm trước người hâm mộ thể thao nước nhà khi chưa thể giúp các vận động viên thi đấu bứt phá để mang về những tấm Huy chương Vàng.

Thất bại tại các nội dung kỳ vọng lần này là bài học thực tế rất lớn để chúng tôi tỉnh táo lại và nhìn rõ vị trí của mình ở đâu trên bản đồ thể thao châu lục

Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 2026 Lê Hồng Minh

Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn và sòng phẳng, kết quả này phản ánh sự khốc liệt của giải đấu. Về chủ quan, chúng tôi chưa làm tốt việc giải tỏa áp lực cho các vận động viên trọng điểm.

Đồng thời, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, các điều kiện bảo đảm như hồi phục, chế độ dinh dưỡng và ứng dụng khoa học công nghệ của Việt Nam vẫn còn khoảng cách xa so với các quốc gia top đầu. Sự chuẩn bị của chúng ta phần lớn vẫn dựa vào nỗ lực tự thân của huấn luyện viên và vận động viên, chưa có được sự hỗ trợ mang tính khoa học kỹ thuật toàn diện.

Thất bại tại các nội dung kỳ vọng lần này là bài học thực tế rất lớn để chúng tôi tỉnh táo lại và nhìn rõ vị trí của mình ở đâu trên bản đồ thể thao châu lục. Chúng tôi nhận bài học này để nghiêm túc rà soát, thay đổi lại chiến lược đầu tư cho chặng đường sắp tới.

- Ông từng chia sẻ các VĐV dự ASIAD được chia thành 3 nhóm: nhóm có khả năng tranh huy chương, nhóm tiệm cận nhóm đầu và có thể tạo đột biến, và nhóm VĐV trẻ triển vọng. Cho tới hiện tại, ông đánh giá kết quả thi đấu của từng nhóm như thế nào? Qua đó, đâu là những tín hiệu tích cực và vấn đề cần cải thiện?

Kết quả thi đấu hiện tại phản ánh rất rõ thực tế chuẩn bị của chúng ta. Trước hết, đối với nhóm có khả năng tranh huy chương, kết quả đạt được chưa như kỳ vọng. Ngược lại, nhóm tiệm cận nhóm đầu lại thi đấu với tinh thần rất đáng khen ngợi và mang về phần lớn số Huy chương Đồng cho đoàn. Nhiều nội dung của Thể dục dụng cụ, Điền kinh hay Bắn súng đồng đội đã tiến rất gần đến nhóm tranh chấp, thông số chuyên môn có sự tiến bộ và chỉ chịu thua đối thủ ở những tích tắc hoặc phần mười điểm số.

Điểm tích cực nhất nằm ở nhóm vận động viên trẻ triển vọng được đưa đi để cọ xát. Các em đã thể hiện được khát khao cống hiến, không e sợ trước các đối thủ lớn.

Tổng thể kết quả của ba nhóm cho thấy thể thao Việt Nam không thiếu lực lượng kế cận có tố chất, nhưng bài học lớn nhất rút ra là phải thay đổi phương thức đầu tư.

Trong thời gian tới, theo tôi, chúng ta cần tập trung tối đa nguồn lực vào những cá nhân thực sự có khả năng tranh chấp ở nhóm đầu, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ cũng như nâng cấp hệ thống y học thể thao để hỗ trợ vận động viên phục hồi và phân tích đối thủ ngay tại sân đấu. Chỉ có như vậy mới có thể biến những tấm Huy chương Đồng, Huy chương Bạc hiện tại thành những tấm Huy chương Vàng trong tương lai.

- Một vấn đề được nhắc đến khá nhiều ngay tại kỳ Asian Games trước đó là thể thao Việt Nam thường có vị trí tốt ở SEA Games, nhưng ra đấu trường châu lục lại thua so với nhiều đối thủ như Thái Lan, Malaysia, Indonesia hay Singapore. Có vẻ như chúng ta vẫn chưa tìm ra được lời giải hiệu quả cho vấn đề này?

Đây là trăn trở lớn nhất của những người làm công tác quản lý và huấn luyện thể thao nước nhà trong nhiều năm qua. Chúng ta đã nhìn ra vấn đề, nhưng để tìm được lời giải thực sự hiệu quả và biến nó thành kết quả trên sân đấu ASIAD thì vẫn là một bài toán rất khó. Thực trạng chúng ta thường có vị trí tốt ở SEA Games nhưng lại hụt hơi trước Thái Lan, Indonesia hay Singapore khi ra đấu trường châu lục bắt nguồn từ những thực tế rất rõ ràng.

Trước hết là sự khác biệt về tư duy và mục tiêu đầu tư. Tại SEA Games, chúng ta thường đạt thành tích cao nhờ lực lượng vận động viên đồng đều ở nhiều môn thi đấu khác nhau. Tuy nhiên, các nước bạn đã đi trước một bước khi chấp nhận không quá chú trọng thứ hạng Đông Nam Á để dồn nguồn lực vào các môn Olympic cơ bản; đồng thời họ cũng có chiến lược rõ ràng trong việc tận dụng ưu thế của những môn thể thao có tính chất đặc trưng của quốc gia (ví dụ như Cầu mây, Cầu lông).

Khi ra đến ASIAD, nơi đòi hỏi sự tinh nhuệ ở những nội dung đỉnh cao, sự tập trung của họ lập tức phát huy tác dụng. Trong khi đó, chúng ta vẫn chưa thể dứt khoát trong việc lựa chọn, dẫn đến việc đầu tư còn thiếu chiều sâu.

Thứ hai là khoảng cách về y học thể thao và điều kiện phục hồi. Sân chơi châu lục ngày nay không còn là nơi chỉ so kè bằng ý chí hay nỗ lực tự thân của HLV, VĐV, mà là cuộc chiến của khoa học thể thao.

Cuối cùng là cơ hội cọ xát đỉnh cao. Nhiều vận động viên xuất sắc của Thái Lan hay Singapore, Phiippines được gửi đi tập huấn dài hạn tại Mỹ, châu Âu và thi đấu liên tục trong hệ thống giải vô địch thế giới. Họ đã quen với áp lực lớn nên khi vào chung kết ASIAD tâm lý rất vững vàng. Ngược lại, vận động viên của chúng ta đa số vẫn tập trung trong nước, số chuyến tập huấn nước ngoài còn ít.

- Có nội dung thi đấu nào của Việt Nam, kết quả thi đấu không như ý mà ông cảm thấy đáng tiếc nhất hay không?

Nội dung khiến tôi trăn trở nhất, đó là nội dung 10m súng ngắn hơi hỗn hợp nam nữ của Phạm Quang Huy và Trịnh Thu Vinh, cùng với sự dừng bước của đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam tại vòng tứ kết. Nhìn các em rời trường bắn với gương mặt thất thần, chúng tôi vừa thương vừa tiếc, bởi chúng ta biết rõ năng lực thực sự của các em còn có thể đi xa hơn thế.

Một trường hợp khác cũng để lại cho tôi nhiều cảm xúc là trận tứ kết của môn bóng đá nữ diễn ra trong ngày 25/9 vừa qua. Đội tuyển nữ Việt Nam đã có một trận đấu giằng co kiên cường suốt 120 phút trước đối thủ rất mạnh là Trung Quốc, và chúng ta chỉ chịu thua một bàn duy nhất ở những phút cuối cùng của hiệp phụ.

- Nhìn vào thành tích của các nước khu vực Đông Nam Á như Thái Lan hay Malaysia, Singapore tại Asian Games lần này, có điểm nào chúng ta cần lưu tâm hay không thưa ông?

Sự bứt phá của Thái Lan, Malaysia hay Singapore tại đấu trường châu lục không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà đến từ sự dũng cảm thay đổi và một tư duy làm thể thao rất khoa học. Điểm đầu tiên chúng ta cần nhìn nhận là sự nhất quán trong chiến lược đầu tư trọng điểm.

Trong khi đó, việc chúng ta vẫn còn loay hoay giữa mục tiêu giữ vững thứ hạng khu vực và việc vươn tầm châu lục vô hình trung làm phân tán nguồn lực, dẫn đến tình trạng nhiều nội dung của Việt Nam rơi vào nhóm tiệm cận nhưng thiếu đi sức bật để giành vị trí cao nhất.

Điểm thứ hai là bài toán về xã hội hóa thể thao và cơ hội cọ xát quốc tế. Nhiều vận động viên xuất sắc của Singapore hay Thái Lan có sự đồng hành rất lớn từ các nguồn lực xã hội, giúp họ được gửi đi tập huấn dài hạn và thi đấu liên tục trong hệ thống giải vô địch thế giới.

Nhìn nhận thành công của các nước bạn để thấy rằng, thể thao Việt Nam không thể tiếp tục đi theo lối mòn cũ. Những kết quả tại đại hội lần này là cơ sở thực tế để chúng tôi rà soát lại, dũng cảm thay đổi tư duy, tập trung chăm chút cho những cá nhân thực sự có khả năng vươn tầm.

- Thái Lan hay Indonesia, Singapore đều duy trì những môn thế mạnh thường xuyên giành HCV hoặc có huy chương ở Asian Games. Liệu chúng ta có vấn đề về chiến lược, định hướng hay khả năng tập trung nguồn lực không thưa ông?

Thứ nhất là chúng ta chưa có sự nhất quán về khái niệm ‘môn mũi nhọn’. Ở các nước như Thái Lan hay Malaysia, họ chọn môn thế mạnh dựa trên lộ trình kéo dài nhiều thập kỷ và dồn mọi nguồn lực để giữ vững vị thế. Trong khi đó, ở Việt Nam, môn thế mạnh đôi khi bị thay đổi theo từng chu kỳ SEA Games hoặc phụ thuộc vào sự xuất sắc mang tính nhất thời của một vài cá nhân. Khi thế hệ vàng bước qua sườn dốc sự nghiệp mà lực lượng kế cận chưa kịp chín, chúng ta ngay lập tức rơi vào khoảng trống thành tích và lại phải loay hoay tìm kiếm hy vọng ở môn khác.

Thứ hai là áp lực thành tích ngắn hạn làm phân tán nguồn lực. Việc dành quá nhiều sự quan tâm để cạnh tranh vị trí top đầu tại sân chơi khu vực vô hình trung đã làm phân tán nguồn lực tài chính và con người.

Cuối cùng là khoảng trống trong công tác đào tạo lực lượng kế cận. Để duy trì thành tích liên tục qua 3 kỳ ASIAD, tức là khoảng 12 năm, một bộ môn đòi hỏi phải có ít nhất 2 đến 3 thế hệ vận động viên kế thừa nhau một cách nhịp nhàng.

- Theo ông thể thao Việt Nam hiện có điểm nghẽn nào cần khai thông, đâu là vấn đề lớn nhất chúng ta cần giải quyết hoặc có thể làm tốt hơn nhưng chưa phát huy được?

Nhìn nhận một cách thẳng thắn, chúng ta đang có ba vấn đề lớn cần giải quyết. Thứ nhất là việc phân phối nguồn lực. Nhiều năm qua, chúng ta luôn phải cân bằng giữa hai mục tiêu: giữ vững vị trí ở SEA Games và vươn tầm tại ASIAD hay Olympic.

Thứ hai là lỗ hổng về y học thể thao và điều kiện phục hồi. Đây là phần chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt hơn nhưng hiện tại chưa được đầu tư đúng tầm.

Cuối cùng là sự thiếu đồng bộ trong hệ thống đào tạo trẻ. Một chu kỳ thành tích của ASIAD kéo dài 4 năm, nghĩa là muốn duy trì thế mạnh, chúng ta phải có tuyến chân đế tài năng rất dày từ các địa phương. Tuy nhiên, cơ chế phối hợp và chuyển giao giữa các tỉnh, thành với đội tuyển quốc gia hiện nay chưa thực sự thông suốt. Nhiều tài năng trẻ chớm nở ở địa phương nhưng khi lên tuyển lại bị chững lại do giáo án huấn luyện không nhất quán, hoặc ngược lại, đội tuyển quốc gia hụt hơi vì tuyến dưới không được thi đấu cọ xát quốc tế thường xuyên.

- Chính sách hỗ trợ đối với các HLV, VĐV thể thao theo nghị định mới đây có gặp vướng mắc gì trong quá trình triển khai hay không thưa ông? Ngành đã có đánh giá nào cụ thể về tác động của nó đến kết quả tập luyện, thi đấu của VĐV hay chưa?

Nghị định mới về chế độ đối với huấn luyện viên, vận động viên thực sự là một cú hích lớn và là niềm động viên rất kịp thời. Đây là bước thay đổi thiết thực về tiền công, tiền lương, tiền thưởng cũng như chế độ dinh dưỡng, giúp giải quyết phần nào những khó khăn vốn có của các vận động viên.

Về quá trình triển khai thực tế và tác động của chính sách mới này, qua theo dõi chúng tôi thấy rằng không có những khó khăn, vướng mắc lớn trong quá trình áp dụng. Chúng tôi nhận thấy tác động lớn nhất là giải tỏa được áp lực tư tưởng cho vận động viên. Khi thu nhập và chế độ ăn uống được nâng lên, các em không còn phải lo toan quá nhiều về gánh nặng kinh tế gia đình, từ đó toàn tâm toàn ý tập trung vào các giáo án huấn luyện nặng.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này.