Vì sao giá thuốc liên tục tăng nhưng không thể xử phạt?

(VTC News) - Giá thuốc tăng cao liên tục. Cơ quan y tế đi kiểm tra dù phát hiện nhưng… không thể xử phạt. Vì sao?

Tăng giá nhưng… không phạt được

Hiệp hội Sản xuất và Kinh doanh Dược vừa thông báo, trong đợt khảo sát tháng 3 vừa qua, trong 287 lượt mặt hàng kiểm tra có 24 mặt hàng tăng giá, chiếm 8,3%, với tỷ lệ tăng trung bình khoảng 5,7%.

Một số loại thuốc tăng cao hơn 7% như Sedacoron 150mg, 3ml (ống) tăng từ 15,645 nghìn đồng lên 16,695 nghìn đồng ; Cerebrolysin 10ml (ống) tăng từ 89,040 nghìn đồng lên 96,6 nghìn đồng…

Tuy tăng giá như vậy nhưng Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội, ông Nguyễn Việt Cường cho hay, không thể xử phạt được các doanh nghiệp dược vì họ tăng giá trong “biên độ an toàn”.

Trên thực tế, trước đó, các doanh nghiệp đã kê khai giá bán thuốc rất cao so với giá, để khi họ tăng giá thì vẫn nằm trong “giới hạn cho phép”.

Tại sao doanh nghiệp “làm xiếc” với giá?

Trả lời câu hỏi này của VTC News, một nhóm các giám đốc doanh nghiệp dược cho hay, vì Cục Quản lý dược yêu cầu họ phải kê khai giá thuốc trước khi nhập khẩu, nên họ phải ước lượng giá cao từ trước.

“Nhưng khi kê khai lại, rất ít doanh nghiệp hạ giá đăng ký xuống. Vì nếu làm vậy thì rủi ro xảy ra, cần tăng giá sẽ rất khó” - một giám đốc công ty dược tư nhân (đề nghị dấu tên) cho biết.

Thế nên, ngay cả khi cơ quan y tế yêu cầu đăng ký lại giá thuốc thì không có doanh nghiệp nào đến đây điều chỉnh cả - bà Hồ Phương Liên, Trưởng phòng Dược, Sở Y tế Hà Nội cho biết.

“Siết” bằng cách nào?

Bộ Y tế đang dự thảo quy định bán thuốc bằng thặng số bán lẻ. Nghĩa là ứng với “khung” giá thuốc, từ khâu sản xuất - nhập khẩu, đến tay người bệnh, chỉ được phép lãi với tỷ lệ hợp lý, được quy định cụ thể.

Ví dụ, thuốc giá 0 - 1.000 đồng có thặng số tối đa 90%, 1.000 - 5.000 đồng thặng số tối đa 80%, 5.000 - 20.000 đồng: 70%, 20.000 - 50.000 đồng: 60%, 50.000 - 100.000 đồng: 50%, 100.000 - 250.000 đồng: 40%, 250.000 - 500.000 đồng: 35%, 500.000 - 1 triệu đồng: 30%, 1 - 2 triệu đồng: 25% và trên 2 triệu đồng là 20%. Đối với thuốc nhập khẩu, thặng số tính trên giá nhập; thuốc sản xuất trong nước tính trên giá thành cộng 10%.

Tuy nhiên, một số hãng dược phẩm trong nước lại cho rằng, quy định này sẽ làm ảnh hưởng xấu đến họ. Bởi vì các tập đoàn lớn nước ngoài, chiếm ưu thế trong “miếng bánh” thị trường dược phẩm ở Việt Nam, sẽ hợp thức hóa quy định này để chuyển lãi ra nước ngoài, bằng cách bán với chênh lệch giá có thể bằng 0, nhưng trước đó đã nâng giá nhập khẩu thuốc.

Và khi các doanh nghiệp nội bị “lép vế” lớn thì sẽ xảy ra “độc quyền”, thao túng thị trường thuốc của các tập đoàn dược phẩm nước ngoài.

Trao đổi với VTC News chiều nay, 14/4, GS Phạm Song, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế cũng nhận định, dự thảo không có tính khả thi, không làm cho giá thuốc “hạ nhiệt”.

Còn theo một số doanh nghiệp dược Việt Nam, cách tốt nhất để giảm giá thuốc là duy trì một thị trường cạnh tranh lành mạnh hơn nữa và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, sản xuất các loại thuốc đặc trị.