Vị Đại tá Nam Phi và niềm hân hoan khai màn World Cup

Đêm nay, tại Soccer City, World Cup 2010 sẽ chính thức khởi tranh, sau tiếng còi của trọng tài Ravshan Irmatov.

1. 24 giờ trước thời điểm trái bóng Jabulani chính thức lăn, thời điểm hàng tỷ đôi mắt đổ dồn về mặt cỏ tuyệt đẹp và những khán đài tráng lệ ở Johannesburg, tôi ngồi điểm lại những sự kiện diễn ra trong những tháng qua. Cũng giống như hàng tỷ người yêu bóng đá trên khắp hành tinh, tôi có cho riêng mình một chiếc đồng hồ đếm ngược từng ngày, chiếc đồng hồ lúc này đã chỉ tới con số 1, báo hiệu 30 ngày hè sôi động (nhưng là mùa đông ở Nam Phi) đã cận kề.

Ký ức đưa tôi trở lại thời điểm của gần 3 tháng về trước. Tôi gặp ông lần đầu tiên vào một ngày cuối tháng 3. Ông - một người đàn ông da đen, to béo, trạc tuổi 40 và sở hữu dáng vẻ đạo mạo, khỏe khoắn của người nhà binh. Đó là những ngày cuối đông, trời vẫn còn se lạnh và ai nấy đều mặc áo ấm sẫm màu, riêng ông vận một chiếc áo đấu màu vàng sặc sỡ mỏng manh của đội tuyển Nam Phi. Bởi thế, Siphiwe Shezi - tên của vị tùy viên quân sự Đại sứ quán Nam Phi tại Việt Nam - thật nổi bật giữa đám đông hàng trăm người.

Khung cảnh cuộc gặp đầu tiên của tôi và Đại tá Shezi là trong buổi Họp báo công bố bản quyền phát sóng World Cup 2010 trên HD TV của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC. Trong buổi họp báo, một Phóng viên đề nghị BLV Vũ Quang Huy dự đoán tên đội vô địch World Cup 2010. “Tôi đánh giá cao Tây Ban Nha. Năm nay, Tây Ban Nha có một lực lượng mạnh, đồng đều…”, BLV Quang Huy trả lời. Lập tức, Shezi hóm hỉnh dùng cả 2 tay nâng vạt chiếc áo đấu của ĐT Nam Phi đang mặc trên người và lắc mạnh. BLV Quang Huy lập tức “chữa cháy” bằng : ”…Nhưng Nam Phi cũng có nhiều điều kiện thuận lợi để lên ngôi, tôi dự đoán Tây Ban Nha sẽ gặp Nam Phi ở Chung kết và đội thắng sẽ lên ngôi vô địch”. Shezi nở nụ cười mãn nguyện và tất cả mọi người đều cười trước sự hóm hỉnh của ông Đại tá yêu bóng đá và cách ứng biến khéo léo của BLV Quang Huy.

2. Bạn liên tưởng tới điều gì khi người ta nhắc tới đất nước Nam Phi? Một bên là những mỏ vàng, mỏ kim cương trữ lượng khổng lồ; mũi Hảo Vọng; núi Bàn; một cường quốc về môn Rugby? Bên kia: Một quốc gia đa chủng tộc, đa ngôn ngữ với độ chênh lệch giàu - nghèo cực lớn; một quốc gia có tỷ lệ số người nhiễm HIV cao bậc nhất thế giới; một đất nước có tỷ lệ tội phạm cao, mà mới đây, một nhóm cướp có vũ trang đã liều lĩnh lao vào tận khách sạn để cuỗm sạch đồ của 3 phóng viên tác nghiệp World Cup? v.v.

Nhưng trên tất cả, những ngày tháng 6, tháng 7 này, Nam Phi sẽ được cả thế giới biết đến với tư cách nước chủ nhà của World Cup 2010.

Vì sao Nam Phi chiến thắng Brazil, Anh, Ai Cập trong cuộc bỏ phiếu của FIFA năm 2004? Lý do được phần đông tán thành là: World Cup đã được tổ chức ở châu Âu, Nam Mỹ, châu Á, Bắc Mỹ và FIFA, trong dòng chảy không thể cưỡng nổi của Toàn cầu hóa, đã phải trao những lá phiếu cho Nam Phi, đưa ngày hội lớn về với lục địa đen. Một số người còn bổ sung: Nam Phi được chọn vì đó là quốc gia duy nhất của châu Phi đủ trình độ tổ chức một kỳ World Cup. Nhưng còn một lý do nữa ít được biết đến hơn: Ảnh hưởng của cựu Tổng thống Nelson Mandela. Sự kính trọng của thế giới với vị lãnh tụ của phong trào chống Apartheid có ý nghĩa quyết định tới việc Nam Phi trở thành chủ nhà của một Vòng chung kết Cúp thế giới.

3. Kết thúc buổi Họp báo tại Đài truyền hình KTS VTC, tôi tiến tới bắt chuyện với Shezi. “Shezi, tôi nghĩ ông là một CĐV bóng đá nhiệt thành” - tôi nói. Ông Đại tá trả lời tôi bằng một nụ cười tươi rói và một lần nữa dùng 2 tay nâng vạt áo lên. “Người Nam Phi có yêu bóng đá nhiều không?” - Tôi tiếp tục. “Ồ, có chứ”. “Ở Việt Nam đã lâu, ông đánh giá thế nào về tình yêu bóng đá của người Việt?”. “Các bạn yêu bóng đá không thua kém so với người dân Nam Phi. Ở đất nước chúng tôi, bóng đá và bóng bầu dục là 2 môn thể thao vua, nhưng ở đất nước các bạn, môn thể thao vua duy nhất là bóng đá” - Shezi ngừng cười và bắt đầu kể về cách người Việt Nam ăn mừng chức vô địch AFF Cup 2008.

Trước khi Shezi ra về, tôi hỏi ông: “Ông có nghĩ một ngày nào đó, sẽ tới lượt Việt Nam làm chủ nhà của một kỳ World Cup?”. Shezi trầm ngâm trong vài giây, trước khi trả lời tôi: “Chắc chắn rồi”. Lúc ấy, tôi đủ hiểu cái “chắn chắn” của Shezi đã vơi bớt độ vững chãi đi vài phần.

Nếu để ý kỹ, có thể thấy những mối liên hệ tương đồng giữa hai đất nước Nam Phi và Việt Nam. Nam Phi có Nelson Mandela, người cùng với Mahatma Gandhi được xem là những biểu tượng văn hóa của tự do và bình đẳng thì Việt Nam có lãnh tụ Hồ Chí Minh. Nam Phi có Robben Island thì Việt Nam có “địa ngục trần gian” Côn Đảo, nơi vẫn còn hằn rõ những tội ác của những kẻ xâm lược cũng như tinh thần chiến đấu bất khuất của những người tù cộng sản. Nam Phi có 50 triệu fan của túc cầu giáo, Việt Nam thậm chí còn có 86 triệu cổ động viên nhiệt thành của trái bóng tròn. Người Nam Phi đang phấn khích với sự kiện trọng đại - trở thành trái tim của bóng đá thế giới trong vòng một tháng, giống như cảm xúc của hàng triệu người Việt Nam 7 năm trước, với SEA Games 2003…

Tôi thoáng chạnh lòng khi nhìn cái dáng bệ vệ của Siphiwe Shezi lùi khuất. Bao giờ, Việt Nam mới trở thành chủ nhà của một kỳ World Cup? Với Nam Phi là Mundial 19, còn Việt Nam, sẽ là Mundial thứ bao nhiêu?

Giữa lúc tôi đang đứng trầm ngâm, thì tiếng nhạc rộn ràng cất lên. Trên dàn âm thanh, Shakira đang cất vang những ca từ ngọt ngào của “Waka Waka”, còn ở phía màn hình, chú báo Zakumi ngộ nghĩnh đang chơi bóng… Niềm vui, sự háo hức lại ùa đến, đẩy lùi cái cảm giác thoáng buồn vừa đến trong chốc lát.

Waka Waka - This Time for Africa, thời gian cho châu Phi đã đến. Một tháng ăn bóng đá, ngủ bóng đá với Nam Phi đã bắt đầu, một tháng đi cùng chú báo Zakumi, lăn theo trái Jabulani và sôi động cùng tiếng tù và Vuvuzela, một tháng để tận hưởng cảm xúc mãnh liệt của những trận cầu đỉnh cao 4 năm mới có một lần.

Tròn 20 năm trước, tại Soccer City, Nelson Mandela khi mới ra tù đã có bài phát biểu đáng nhớ, dánh dấu bước đổi thay về quan điểm cách mạng, chuyển từ đấu tranh vũ trang sang đấu tranh bằng thương lượng và hòa giải. 20 năm sau, cũng chính nơi đây, World Cup lần đầu tiên được đưa về châu Phi, đánh dấu một bước thay đổi nữa về nhận thức của thế giới với thể thao ở đất nước cầu vồng nói riêng và lục địa đen nói chung. Đó sẽ là một kỳ World Cup thực sự đặc biệt, World Cup không chỉ của Nam Phi mà là của cả châu Phi cũng như của toàn thể nhân loại trong nỗ lực rút ngắn và xóa nhòa mọi khoảng cách. Một World Cup của hòa bình, tự do, bình đẳng, bác ái và tinh thần thể thao cao thượng.

Đêm nay, từ Nam Phi, một sự kiện thể thao tuyệt vời đặc biệt sẽ bắt đầu.