Tuần lễ Không gian 2026: Khám phá vẻ đẹp cặp sao trẻ Herbig-Haro 46/47

Ngày 9/10, Google thay hình ảnh tinh vân Carina bằng Herbig-Haro 46/47 trên trang Doodle, tiếp tục chuỗi hình ảnh hưởng ứng Tuần lễ Không gian Thế giới 2026. Hình ảnh mới được ghi lại bằng kính thiên văn không gian James Webb của NASA, cho thấy một cấu trúc vũ trụ nổi bật với những dải vật chất màu cam, xanh và hồng trên nền không gian chứa nhiều ngôi sao, thiên hà xa xôi.

Khác với hình ảnh tinh vân Carina xuất hiện trước đó, Doodle lần này tập trung vào một khu vực có cặp sao trẻ đang trong quá trình hình thành. Herbig-Haro 46/47 là cấu trúc được tạo ra khi những ngôi sao sơ sinh phóng các luồng khí tốc độ cao ra môi trường xung quanh.

Khi dòng vật chất va chạm với những đám mây khí và bụi lân cận, chúng làm vật chất nóng lên và phát sáng, tạo nên những hình dạng đặc trưng trong ảnh thiên văn.

Việc lựa chọn Herbig-Haro 46/47 giúp Google tiếp tục giới thiệu những hình ảnh về quá trình hình thành sao, đồng thời nhấn mạnh vai trò của công nghệ quan sát hiện đại trong việc khám phá các cấu trúc khó quan sát bằng những phương pháp thông thường.

Cặp sao trẻ cách Trái Đất khoảng 1.470 năm ánh sáng

Herbig-Haro 46/47 nằm trong chòm sao Vela, cách Trái Đất khoảng 1.470 năm ánh sáng. Kính James Webb ghi lại một cặp sao liên kết chặt chẽ, vẫn đang tích tụ vật chất để phát triển. Bao quanh chúng là đĩa khí và bụi tiếp tục cung cấp vật chất cho quá trình hình thành sao.

Ở trung tâm bức ảnh, cặp sao nằm trong vùng sáng màu cam và trắng, được bao quanh bởi các tia nhiễu xạ màu đỏ và hồng nổi bật. Hai dải vật chất màu cam kéo dài về hai phía tạo thành cấu trúc giống những thùy đối xứng, trong khi các vùng khí và bụi xung quanh tạo nên những đường nét nhiều màu sắc.

Các dải vật chất này hình thành qua hoạt động phóng khí diễn ra trong thời gian dài. Khi vật chất mới bị đẩy ra va chạm với những dòng vật chất cũ hơn, hình dạng của các cấu trúc xung quanh cặp sao tiếp tục thay đổi. Quá trình đó tạo nên những vùng phát sáng với hình dạng phức tạp mà kính James Webb có thể ghi lại.

Herbig-Haro 46/47 được giới khoa học quan tâm bởi đây là hệ sao còn rất trẻ, mới trải qua vài nghìn năm hình thành. Quá trình để các ngôi sao phát triển hoàn chỉnh thường kéo dài hàng triệu năm. Trong khoảng thời gian đó, hoạt động phóng vật chất sẽ dần thay đổi môi trường xung quanh trước khi các ngôi sao hoàn thiện quá trình hình thành.

Kính James Webb giúp quan sát cấu trúc ẩn trong bụi vũ trụ

Hình ảnh Herbig-Haro 46/47 được ghi lại bằng thiết bị NIRCam trên kính thiên văn không gian James Webb. Đây là camera chuyên quan sát trong vùng cận hồng ngoại, cho phép kính ghi nhận những bước sóng ánh sáng mà mắt người không thể nhìn thấy trực tiếp.

Khả năng quan sát hồng ngoại giúp James Webb thu thập thông tin từ những khu vực chứa nhiều khí và bụi vũ trụ. Dữ liệu thu được qua các bộ lọc khác nhau được kết hợp để tạo thành hình ảnh tổng hợp nhiều màu, qua đó làm nổi bật những đặc điểm của cấu trúc thiên thể.

Bức ảnh Herbig-Haro 46/47 được NASA công bố lần đầu vào tháng 7/2023. Hình ảnh sử dụng nhiều lần phơi sáng để thể hiện chi tiết của cặp sao trẻ, các luồng vật chất phát ra từ chúng và những thiên hà nằm xa hơn ở hậu cảnh. Vì vậy, hình ảnh được Google sử dụng trong Doodle ngày 9/10/2026 không đồng nghĩa với việc kính James Webb vừa thực hiện quan sát mới vào ngày này.

Việc đưa hình ảnh vào Doodle cũng gắn với mục tiêu giới thiệu công nghệ chụp ảnh thiên văn, giúp công chúng tiếp cận những thành tựu quan sát vũ trụ thông qua một hình thức trực quan.

Doodle mới nằm trong chuỗi hưởng ứng Tuần lễ Không gian Thế giới

Herbig-Haro 46/47 là hình ảnh tiếp theo trong chuỗi Doodle về Tuần lễ Không gian Thế giới 2026, diễn ra từ ngày 4 đến 10/10. Trước đó, Google lần lượt giới thiệu hình ảnh tinh vân Rosebud và tinh vân Carina trong chuỗi nội dung này.

Tuần lễ Không gian Thế giới là sự kiện thường niên được tổ chức trên phạm vi toàn cầu nhằm tôn vinh những đóng góp của khoa học và công nghệ không gian. Năm 2026, sự kiện mang chủ đề “Rocket Revolution”, tập trung vào sự phát triển của công nghệ tên lửa và vai trò của công nghệ không gian.

Việc thay đổi hình ảnh Doodle theo từng ngày giúp Google giới thiệu nhiều đối tượng thiên văn khác nhau, từ các vùng hình thành sao đến những cấu trúc vật chất được tạo ra bởi hoạt động của các ngôi sao trẻ. Qua đó, chuỗi hình ảnh góp phần đưa các thành tựu quan sát vũ trụ đến gần hơn với người dùng Internet.