Từ khá giả thành trắng tay vì cơn mưa bất chợt

(VTC News) - Hiện tượng cá chình sắp đến kỳ thu hoạch chết hàng loạt khiến nhiều nông dân từ khá giả bỗng trắng tay và trở thành con nợ.

(VTC News) - Những ao hồ rộng thênh thang trải gần 50ha nồng nặc mùi hôi thối bốc lên từ xác chết của cá chình làm cho xóm “cá chình” ở các làng Phước Lâm, Phước Lý, Mai Dương... thêm đìu hiu. Hiện tượng cá chết hàng loạt đã khiến cho nhiều nông dân từ khá giả bỗng trắng tay và trở thành con nợ.

Bỗng chốc trắng tay

Có mặt tại các làng Phước Lâm, Phước Lý, Mai Dương (xã Quảng Phước, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên Huế) vào những hè gay gắt đầu tháng 6/2010, đập vào mắt chúng tôi là cảnh hàng trăm hồ nuôi cá chình cá chết nổi trắng hồ, bốc mùi hôi thối khó chịu. Bên cạnh đó là những ánh mắt buồn bã, chán nản của hàng chục hộ dân làm nghề nuôi cá chình thương phẩm.

Người nuôi cá chình ngao ngán khi nhìn hồ nước đầy xác cá

Theo quan sát của phóng viên, có đến hơn 80% cá chết tại các ao nuôi này ở địa phương này. Hiện số còn lại cũng đang chết dần bởi nguồn nước đục ngầu, ô nhiễm. Có những đoạn ao nước chảy, gió dạt cá chết nổi trắng một dải từ đầu hồ đến cuối hồ.

Anh Đặng Phước Chút (thôn Mai Dương, xã Quảng Phước), chủ một ao nuôi cá chình bị chết, cho biết: “Mấy năm trước cá chình ít chết lắm. Hiện tượng này chỉ mới xảy sau một thời gian trời nắng nóng, cộng với những trận mưa giông bất ngờ ngày 24/5 vừa qua, lúc ngủ dậy thì thấy cá chết trắng đồng”.

Theo ước tính của các hộ nuôi cá chình, đến thời kỳ thu hoạch, 1 tạ cá có giá từ 700.000 - 1.000.000 đồng. Mỗi hồ thu được hơn 6 tạ. Mỗi vụ nếu không có sự cố có thể thu được trên 16 triệu đồng. Tính là thế nên giờ nhìn cá chết hàng loạt, chị Lê Thị Thảo (một chủ hồ) than: “Bao nhiêu công sức tiền bạc đầu tư vào cái đầm nuôi này giờ mất trắng. Hồ của chị chỉ còn vài con còn sống thôi nhưng cũng lay lắt lắm. Biết lấy tiền đâu trả nợ và cho con đi học bây giờ”.

Hiện diện tích nuôi cá chình của các hộ dân ở 3 làng Phước Lâm, Phước Lý, Mai Dương rộng hơn 50 ha. Sau bao nhiêu nghề áp dụng đều không có hiệu quả kinh tế họ chuyển sang nuôi cá chình thương phẩm khi trên thị trường, mặt hàng này đang được giá cao. Mấy vụ đầu thu lãi lớn, nhân dân phấn khởi đầu tư và mở rộng diện tích. Đây là vụ đầu tiên những người nuôi cá chình đối mặt với nguy cơ mất trắng.

Nhưng đáng sợ là số cá chết khi vớt lên nông dân chỉ để ngay trên bờ đê cho thối rửa, không có biện pháp “dập dịch” theo khuyến cáo của Hội khuyến nông huyện. Một số hộ dân cho hay, bệnh dịch làm cá chết đang làm đau đầu bao người chăn nuôi nhưng chưa thấy cơ quan chức năng về tiến hành lấy mẫu thử, kiểm tra hướng dẫn bà con trừ bệnh cho cá và khử trùng hồ nuôi hiệu quả. Và đã có hiện tượng dịch cá chình đang lây lan sang các xã lân cận đặc biệt là thị trấn Sịa có dấu hiệu cá đổ bệnh kém ăn trên nhiều hồ nuôi.

Cá chết nằm la liệt bên cống nước

Đi tìm nguyên nhân

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Khôi - trưởng thôn Mai Dương, nơi có số cá chình chết nhiều nhất, cho biết: “Cá chình rất khó chết. Thực tế là năm 2008, 2009 hiện tượng cá chết xảy ra là rất ít, chỉ đến đầu 2010 này mới xảy ra đại trà, đặt biệt là sau trận mưa ngày 24/5 vừa qua”. Theo nhận định của ông Khôi, nguyên nhân cá chết hàng loạt là do người dân thả xen kẽ với lượng cá đã đến kỳ thu hoạch, vì tâm lý bà con là thu hết lớp này lại có lớp kia kế tiếp. Còn 20% còn lại là do các điều kiện tự nhiên khác. Sự việc này đã được ông Khôi báo cáo lên cơ quan chức năng xã.

Trong khi đó, anh Hà Văn Duy - kỹ sư phụ trách vấn đề nuôi trồng thủy sản của xã Quảng Phước, lý giải: “Tính đến thời điểm này đã có hơn 15 ha cá chết khoảng 70%, số còn lại khoảng từ 4- 5 ha là chết từ 80 đến 100%. Nguyên nhân cá chết hàng loạt là thời tiết nắng nóng kéo dài, lại gặp trận mưa dông bất ngờ ngày 24/5 vừa qua đã làm thay đổi độ mặn của các hồ nuôi. Ngoài ra một lượng lớn phèn trên bờ hồ tràn xuống làm cho nước chua cộng với nước của các hồ cạn lại có nhiệt độ khá cao so với mức cho phép hơn nữa lại xuất hiện hiện tượng “tảo lan” làm cho lượng o-xi trong nước giảm đột ngột. Mặt khác con giống bà con nhập về cũng kém chất lượng. Có thể nói các yếu tố trên là nguyên nhân chính làm cho cá sốc và chết nhiều đến vậy.

Ngoài ra còn do một số bà con chủ quan trong việc xử lý của bà con có hồ nuôi ở đây. Cụ thể là khi thả giống, bà con đã không tiến hành công tác hút cản để phơi hồ, nhằm diệt hết các loại nấm bệnh. Sự thiếu hiểu biết trên của bà con làm cho cá dễ bị bệnh, nếu không thì sức đề kháng cũng yếu đến khi có sự thay đổi đột ngột của các yếu tố sinh- lý - hóa... trong môi trường cá sẽ chết ngay”.

Khi thời tiết đang diễn ra ngày càng phức tạp, diện tích hồ nuôi cá chình bị dịch ngày càng lan nhanh khiến người chăn nuôi như ngồi trên “đống lửa” bởi ẩn họa trước mắt đe dọa họ chính là khoản nợ chồng chất khi tất cả đầu tư vào nuôi cá chình. Bà con đang mong muốn được hỗ trợ về phương pháp trị bệnh, khử trùng để hạn chế thiệt hại xảy ra trên địa bàn các làng của xã Quảng Phước.

Trần Viết Long