Trung Quốc và Zimbabwe "cần đến nhau" như thế nào?

(VTC News) - Bị các nhà đầu tư phương Tây xa lánh, Zimbabwe, đất nước với nền kinh tế bị tàn phá nặng nề, đã và đang chuyển hướng sang phương Đông nhằm cải thiện tình hình tài chính của mình.

Tình trạng bị quốc tế cô lập và hồ sơ tín dụng xấu đã buộc Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe tìm kiếm sự hỗ trợ kinh tế từ Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe tìm kiếm sự hỗ trợ kinh tế từ Trung Quốc

Từ năm 2002, Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ đã áp đặt lệnh trừng phạt với quốc gia Nam Phi giàu khoáng sản này trong lúc liên tục xuất hiện các báo cáo về vi phạm nhân quyền, bạo lực chính trị và chính sách cải cách ruộng đất nhằm vào nông dân da trắng gây tranh cãi.

Trung Quốc đã chiếm lĩnh một số trong những khoảng trống được tạo ra bởi các cuộc “di tản” của doanh nghiệp phương Tây, và hiện nay các cửa hàng đã từng trống trơn ở Zimbabwe tràn ngập hàng hóa của Trung Quốc.

“Chúng tôi rất vui khi có những người đến Zimbabwe để xây dựng các nhà máy và cửa hàng, bởi vì khi bạn so sánh với trước đây, thì rõ ràng giờ có ít thanh niên thất nghiệp hơn” - Never Jacob, một người quản lý cửa hàng Zimbabwe nói - “Đối với tôi, đó là sự xuất hiện của các doanh nghiệp Trung Quốc tại Zimbabwe, chúng tôi đánh giá cao sự xuất hiện của họ.”

Đồng tiền Zimbabwe - một điển hình của siêu lạm phát

Trung Quốc đã làm ăn với Zimbabwe trong nhiều năm qua. Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì trước đây đã từng nói rằng hai nền kinh tế “cần đến nhau”. Trung Quốc cũng đã kêu gọi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Zimbabwe, nói rằng không nước nào có quyền can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác. Và tháng trước, nước này đã công bố một khoản cho vay trị giá 700 triệu USD nhằm nhiều mục đích, trong đó có việc làm “trẻ hóa” ngành nông nghiệp của Zimbabwe.

Nhưng các nhà kinh tế địa phương nói rằng, về tổng thể, đầu tư Trung Quốc tại Zimbabwe là rất khó đánh giá.

“Một số dự án không phải là dễ dàng để công chúng tiếp cận và chúng tôi không được cho biết cụ thể về bao nhiêu công việc đã được thực hiện hoặc việc sản xuất diễn ra như thế nào” - Nhà kinh tế John Robertson nói.

Đất nước Zimbabwe bị khủng hoảng tàn phá

Nỗ lực của CNN để có được số liệu từ chính phủ Zimbabwe về quan hệ đối tác kinh tế với Trung Quốc không thành công. Nhưng theo số liệu nhận được từ Đại sứ quán Trung Quốc, tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước năm ngoái đạt 560 triệu USD- gần bằng một nửa tổng kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và châu Phi năm 2010. Giá trị Nhập khẩu Trung Quốc chiếm 60% tổng kim ngạch, Zimbabwe nhập khẩu chủ yếu từ TQ các thiết bị thông tin di động còn xuất khẩu hàng đầu của nó sang Trung Quốc rõ ràng là thuốc lá.

Bộ trưởng Xúc tiến Đầu tư Zimbabwe nói rằng Trung Quốc chủ yếu quan tâm đến nguồn tài nguyên khoáng sản, bao gồm cả kim cương.

Năm ngoái, những nổ lực của Zimbabwe nhằm cải thiện nền kinh tế mong manh của nó có vẻ đã có tiến triển khi nước này được phép bán kim cương từ các mỏ ở Marange vốn gây tranh cãi của mình. Hiện nay có 5 công ty - 2 trong số đó là của Trung Quốc - được cấp giấy phép để hoạt động trong các mỏ kim cương gần biên giới với Mozambique. Những mỏ này đang được kiểm soát xuất khẩu sau các cáo buộc về vi phạm nhân quyền của đảng Zanu-PF của ông Mugabe.

Kim cương có cứu được đất nước này?

Bộ trưởng Tài chính Zimbabwe Tendai Biti, thành viên Đảng Vận động Thay đổi Dân chủ thành lập chính phủ liên hợp với phe Mugabe 2 năm trước đây, nói rằng kim cương chưa tạo ra một cú hích tài chính như mong đợi, chỉ đóng góp 35 triệu USD vào ngân sách của đất nước năm ngoái. Đảng Zanu-PF của ông Mugabe bác bỏ cáo buộc cướp bóc và lạm dụng, trong khi Biti buộc tội bọn buôn lậu đã làm đất nước mất đi những khoản doanh thu rất cần thiết.

Trung Quốc giữ im lặng về vấn đề này, như tuyên bố lựa chọn chính sách không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của các nước khác mà họ từng đưa ra.

Vũ Mạnh (Theo CNN)