Toyota chia tay với F1

(VTC News) - Có thể là kết cục của âm mưu tống khứ các đội đua cứng đầucứng cổ thuộc hãng xe lớn ra khỏi F1 của bộ đôi Ecclestone và Mosley, cũng cóthể là ảnh hưởng của tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu, điều đó đến giờkhông còn quan trọng, sự ra đi của Honda, BMW, Toyota, Bridgestone chắc chắn sẽkhông gây ảnh hưởng tới môn thể thao này. Đâu là nguyên nhân và hậu quả củaviệc

chiatay với F1? Hãy cùng xem xét.

- hãng xe lớn nhất thế giới - tuyên bố chia tay với F1. Phải chăng, đó là điểmkhởi đầu của sự kết thúc như cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill ví cuộc đổ bộcủa quân đồng minh vào Normandi và sự sụp đổ của chủ nghĩa phát xít Đức? Làquân đô-mi-nô cuối cùng trong phản ứng dây chuyền mà Honda tạo ra trong năm2008, đổ sập lên trò chơi đắt tiền của ông trùm Ecclestone với những Ferrari,McLaren, Yas Marina,…? Bởi bất cứ ai trong chúng ta đều đoán rằng “cái gọi làFormula One”, quái vật khổng lồ được thổi phồng bằng phương pháp nhân tạo mà sựtồn tại của nó đi ngược hoàn toàn với các quy luật về kinh tế và tài chính, trướcsau cũng sẽ sụp đổ bởi trọng lượng của chính bản thân mình. Dù có hâm mộ thểthao đến đâu, bạn cũng khó tưởng tượng rằng vì sao kinh phí của các đội đua F1lại nhiều đến như vậy và tại sao lại phải bỏ ra 300 đến 400 triệu USD mỗi nămđể cho hai gã thanh niên với tính kèn cựa, hiếu thắng của trẻ con đẩy hai chiếcxe đồ chơi trên một sân chơi trải nhựa đường xám xịt có chi phí xây dựng cũnglên tới hàng trăm triệu USD?!

Và, để hiểu rõ hơn về việc tại sao F1 bỗng trở nên đắt đỏ,không phù hợp với các hãng xe lớn kể từ cuối năm 2009, hãy cùng tìm hiểu xemtại sao trước đây họ lại tham gia môn thể thao này.

Câu lạc bộ VIP hay mặt bằng quảng cáo?!

Vào cuối những năm 90 của thế kỷ trước, các hãng xe lớn ồ ạttìm đến Formula One. Tìm hiểu về nguyên nhân, có lẽ chính họ cũng không có lờigiải thích thỏa đáng về việc này. F1 là môn thể thao vua trong ngành thể thaođua xe, điều đó không có gì để tranh cãi và chính vì vậy, dường như đối với cáchãng xe, có mặt trong F1 cũng giống như việc anh nhà giàu phải tham gia một câulạc bộ VIP, không phải để tìm bạn, chẳng phải vì giải trí, mà chỉ vì tấm thẻthành viên CLB đủ chứng tỏ khả năng kinh tế và vị thế “khác người” của mình màthôi. Không những thế, đối với một hãng xe lớn, F1 có ý nghĩa khác nhau tùytheo từng cấp độ. Ban lãnh đạo tối cao và phòng marketing hiển nhiên coi F1 làmặt bằng quảng cáo, phục vụ cho việc quảng bá sản phẩm và thương hiệu trên phạmvi toàn cầu. Đối với các kỹ sư, F1 có thể ví như một cuộc chiến, nơi họ có thểthả sức nghiên cứu, chế tạo mà không phải quan tâm tới chi phí, ngược hẳn lạivới việc thiết kế và lắp ráp một mẫu xe thông thường. Với các nhà quản lý độiđua, F1 là dự án mà nếu thành công, tên tuổi của họ sẽ được toàn thế giới biếtđến còn đối với các tay đua, chỉ riêng việc tham gia F1 cũng là niềm vinh dự đểđời. Nói tóm lại, F1 cơ hội không giới hạn, là mảnh đất màu mỡ để ươm trồng vàphát triển các tài năng, ý tưởng mới nên chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi nó tạora sức hút mãnh liệt đối với những người giỏi nhất trong mọi lĩnh vực từ thợmáy tới tay đua, từ chuyên gia thiết kế tới các ông bầu, từ chuyên gia quảngcáo tới nhà kinh tế, để thể hiện năng lực và biến ước vọng của bản thân thànhhiện thực.

Tuy nhiên, vấn đề khúc mắc nằm ở chỗ đội đua - mặc dù đượcnhà máy cấp phần lớn kinh phí hoạt động - nhưng vẫn là một cá thể độc lập vànhiều khi sự tồn tại của nó đi ngược hoàn toàn với lợi ích của nhà máy. Nói đếnđội đua

,chúng ta liên tưởng ngay tới nhà máy sản xuất xe hơi nhưng thực tế hoàn toànkhông phải như vậy. Đó là hai cá thể riêng biệt, với trụ sở riêng, ban lãnh đạoriêng, (nhưng đáng tiếc là không có) văn hóa riêng. Kể từ ngày tham gia F1, độiđua Toyota luôn là đội có kinh phí hoạt động cao nhất và cơn bão tài chính toàncầu vừa qua đã đẩy đội đua này vào chiếc bẫy do chính họ giăng ra: đội Toyotabuộc phải cắt giảm kinh phí vì nếu không, họ sẽ trở nên quá tốn kém đối với nhàmáy nhưng nếu cắt giảm kinh phí quá nhiều thì họ không thể đạt được kết quả tốtvì điều này gây ảnh hưởng trực tiếp tới các chiến dịch quảng cáo của Toyota vàPanasonic. Để tồn tại, đội đua buộc phải mở ra một cuộc chạy đua với thời gian nhằm săn tìm chiến thắng trongnăm 2009. Và, họ đã thất bại.

Trường hợp của đội đua

cho chúng ta thấy, các nhà máy lớn tham gia F1 với nhiều lý do nhưng từ giã F1bởi hai lý do chính: thứ nhất là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và thứ hailà sự nghèo nàn trong thành tích đua xe.

Dùng xe tăng trong chiến tranh du kích

Nói về sự thất bại của Toyota trong F1, có lẽ không ai cólời giải thích cặn kẽ và thấu đáo như ông Richard Cregan, hiện đang làm Tổnggiám đốc công ty quản lý đường đua Yas Marina, người trước đây từng giữ trọngtrách của nhà quản lý đội đua Toyota có trụ sở ở Cologne, Đức. Ông cho biết: “Ởtầm cao nhất trong môn thể thao đua xe, mọi việc được vận hành theo một phươngthức riêng, có sẵn từ nhiều năm nay và nếu ai không làm theo phương thức đó thìchắc chắn sẽ gặp thất bại.

nhận ra điều đó quá muộn cho dù đây là kiến thức cơ bản dành cho những ai muốntham gia vào môn thể thao này”. Nhà máy rất thành công trên thị trường nhưng phương thức quản lý và phát triển đó khôngthể ứng dụng vào Formula One. Con đường họ chọn để đi trong F1 dẫn đến ngõ cụtbởi F1 là một môi trường đặc biệt, nơi cần đến sự phản ứng nhanh nhạy của cácđội lính tinh nhuệ trong khi Toyota lại áp dụng cung cách điều hành của nhà máyxe hơi lớn và điều đó chẳng khác gì việc đưa xe tăng và pháo binh vào một cuộcchiến tranh du kích. Vì vậy, đội đua

Toyota

luôn dẫm chân tại chỗ cho dù thỉnh thoảng cũng thu được một vài kết quả để cóthể tự an ủi mình. Thật khó tin nhưng thống kê cho thấy, Toyota - đội đua giàucó nhất F1 - tham dự 139 giải GP và không dành chiến thắng nào trong khi trongkhi Toro Rosso - hay nói chính xác là đội Red Bull B - đã từng đoạt giải nhấttại Monz, Ý. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi tham gia F1, ở đội Toyota có haiđộng thái mà giới chuyên môn cho rằng đó là nguyên nhân chính dẫn tới sự tan rãđó là việc ông Ove Anderson, người xây dựng toàn bộ dự án đua xe F1 cho Toyota,về nghỉ hưu vào cuối năm 2003 theo đúng văn hóa công ty Nhật (trong khi F1không hề có khái niệm nghỉ hưu) và việc ban lãnh đạo đội đua cho ông MikeGascoyne, một chuyên gia có tiếng trong F1, thôi việc vào năm 2006. Ngay từ đầunăm 2009, Toyota đã tuyên bố rằng muốn tiếp tục hoạt động, đội đua phải giànhchiến thắng chặng và chiến thắng đó đã không đến với họ, lúc thì bởi chiếnthuật sai, lúc thì bởi các tay đua của họ chưa toàn diện. Giới chuyên môn vẫnnhận định vui rằng nếu Toyota có một tay đua luôn đạt kết quả tốt trong cáccuộc thi phân hạng dành vị trí xuất phát như Trulli, có khả năng chiến đấu kiêncường như Kobayashi và có phong độ thi đấu ổn định trong mỗi trận đua như Glockthì chắc bây giờ họ vẫn tham gia đua xe. Đáng tiếc nhưng họ không có một tayđua như vậy.

Ảnh hưởng của việc các nhà máy lớn rút lui khỏi F1

Trước tình hình các nhà máy lớn đồng loạt rút lui khỏi F1,người hâm mộ không khỏi hoang mang đặt ra câu hỏi liệu điều đó có gây hại chomôn thể thao đắt tiền này? Câu trả lời là không bởi trong lịch sử của mình, F1từng tồn tại khi không có các nhà máy lớn và sẽ tiếp tục phát triển sau khichia tay với

hay BMW. Việc các nhà máy xe hơi lớn không tham gia F1 sẽ tạo thêm cơ hội chocác đội đua “tư nhân” thể hiện mình mà một trong số đó là Williams, đội đua đặcbiệt nhất trong F1, tham gia đua xe hoàn toàn vì mục đích thể thao chứ không vìmục đích kinh doanh. Williams không có sản phẩm chào bán thông qua F1, khônglấy nguồn kinh phí từ việc sản xuất những sản phẩm đó và bởi thế, họ không baogiờ bị rơi vào chiếc bẫy tương tự như Toyota, khi sự tồn tại của đội đua đingược với lợi ích của nhà tài trợ chính. Sir Frank Williams tham gia F1 bằngtình yêu thực sự đối với môn thể thao đua xe. Đối với người hâm mộ, Williams cóý nghĩa rất lớn bởi sự tồn tại của đội đua này đem lại cho chúng ta niềm tinvào việc không phải bất cứ điều gì trong môn thể thao “tiền, tiền, tiền” nàycũng hoạt động theo lối duy lý trí.

Việc Toyota cùng các nhà máy lớn ra đi không hề gây ảnhhưởng, dù là nhỏ, tới môn thể thao này vì nếu vẫn còn Ferrari, McLaren vàWilliams thì F1 vẫn tồn tại và những tài năng xuất chúng trong mọi lĩnh vực vẫntìm đến tham gia gánh xiếc tốc độ.

Việc Toyota ra đi thực sự đáng buồn nhưng cũng mang lại chochúng ta một thông điệp tích cực: đó là không phải cứ có nhiều tiền là mua đượcmọi thứ, kể cả trong thế giới “nặng mùi tiền” của Formula One.

Thái Dương