Ông Trump ký thỏa thuận an ninh với Greenland và Đan Mạch

Thỏa thuận được ký kết bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York hôm 22/9 (giờ địa phương). Nội dung thoả thuận dài 10 trang, không bao gồm yêu cầu của ông Trump về việc Mỹ sáp nhập Greenland để ngăn chặn sự hiện diện ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực.

Tuy nhiên, thỏa thuận chính thức cho phép Mỹ xây dựng 2 căn cứ quân sự tại Narsarsuaq và Mestersvig, lần lượt ở phía nam và đông đảo Greenland, bổ sung cho căn cứ Pituffik. Các bên tái khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch cũng như công nhận quyền tự quyết của Greenland.

Thỏa thuận không đặt ra thời hạn kết thúc, cho phép máy bay và tàu thuyền của Mỹ được tự do đi lại trên khắp Greenland và vùng lãnh hải của nước này, đồng thời cấm những quốc gia không thuộc NATO thiết lập cơ sở quân sự trên đảo.

Trong bài phát biểu trước nhà lãnh đạo thế giới tại Liên hợp quốc, ông Trump nhấn mạnh thỏa thuận trao cho Mỹ “quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với an ninh và tất cả nhu cầu khác trên lãnh thổ đó”. “Không đối thủ nào của Mỹ được phép thiết lập sự hiện diện quân sự ở Greenland hoặc thực hiện khoản đầu tư nhạy cảm ở đó mà không có sự chấp thuận bằng văn bản rõ ràng của chúng tôi”, ông Trump nói.

Trong khi đó, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen mô tả thỏa thuận là bản hợp đồng có thể “kéo dài mãi mãi” và nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh NATO cũng như tôn trọng quyền tự quyết của Greenland.

“Mọi người đều biết chúng ta đang sống trong thời điểm đầy bất định. Tôi hy vọng điều này sẽ giúp Greenland an tâm hơn, thời gian qua thật khó khăn”, bà nói.

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của NATO ở khu vực Bắc Cực. “Chúng tôi tin việc giữ vững sức mạnh của NATO là vô cùng quan trọng, kể cả ở Bắc Cực, nơi liên minh này đóng vai trò then chốt”, ông Nielsen nói.

Tại cuộc họp báo sau lễ ký kết, ông Nielsen cho biết thêm người dân Greenland đang phải trải qua quá trình khôi phục lòng tin với Mỹ. Những lời đe dọa của ông Trump về việc kiểm soát đảo bằng vũ lực làm căng thẳng quan hệ với cả Greenland và Đan Mạch.

Thỏa thuận được đưa ra sau nhiều tháng Tổng thống Trump gây sức ép lên Đan Mạch về vấn đề Greenland. Ông từ lâu mong muốn Mỹ kiểm soát hòn đảo, từng đề cập khả năng sử dụng biện pháp quân sự hoặc kinh tế để đạt mục tiêu. Đây cũng là bước gia tăng đáng kể đầu tiên về cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ tại Greenland kể từ thời Chiến tranh Lạnh khi Mỹ từng duy trì 17 căn cứ và hơn 10.000 nhân viên tại đây.