Ninh Bình chuyển từ thu hút vốn sang chọn lọc dự án FDI

Từ thu hút vốn sang chọn lọc dự án

Sau 40 năm đổi mới, đầu tư nước ngoài trở thành một nguồn lực quan trọng đối với phát triển kinh tế Việt Nam. Cùng với quá trình phát triển của nền kinh tế, tư duy thu hút và sử dụng nguồn vốn này cũng từng bước thay đổi.

Nghị quyết 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị về hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030 đánh dấu bước chuyển quan trọng.

Theo đó, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xác định là bộ phận quan trọng của nền kinh tế, được khuyến khích phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.

Điểm đáng chú ý là yêu cầu lựa chọn dự án ngày càng rõ hơn. Chất lượng, hiệu quả, công nghệ và bảo vệ môi trường trở thành những tiêu chí quan trọng thay vì chỉ chú trọng gia tăng số lượng dự án.

Tại Nam Định trước hợp nhất, Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch 73-KH/TU ngày 22/11/2019 để triển khai Nghị quyết 50-NQ/TW. Năm 2021, địa phương tiếp tục ban hành Nghị quyết 04-NQ/TU về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh, xúc tiến và thu hút đầu tư giai đoạn 2021-2025.

Hoạt động xúc tiến đầu tư từng bước được đặt trong mối quan hệ với quy hoạch, kết cấu hạ tầng và các ngành, lĩnh vực có khả năng tạo động lực phát triển. Việc phát triển không gian kinh tế ven biển cũng mở thêm dư địa thu hút các dự án công nghiệp, hạ tầng và dịch vụ quy mô lớn.

Tại Hà Nam, định hướng thu hút đầu tư gắn chặt với phát triển công nghiệp. Nghị quyết 04-NQ/TU ngày 8/4/2016 của Tỉnh ủy xác định phát triển công nghiệp hỗ trợ, chế biến, chế tạo, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng công nghiệp nhanh và bền vững.

Trên cơ sở đó, Hà Nam tập trung hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư và ưu tiên các dự án công nghiệp hỗ trợ, chế biến, chế tạo, công nghệ cao.

Cách làm này từng bước hình thành cộng đồng doanh nghiệp sản xuất trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, ô tô, xe máy và công nghiệp hỗ trợ, trong đó có nhiều nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc.

Đối với Ninh Bình trước hợp nhất, chương trình xúc tiến đầu tư năm 2022 xác định rõ yêu cầu thực hiện Nghị quyết 50-NQ/TW gắn với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XXII.

Địa phương định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ cao, công nghệ sạch, tạo giá trị gia tăng lớn, đóng góp ngân sách và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Thực tiễn phát triển công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô và công nghiệp hỗ trợ những năm qua cho thấy định hướng lựa chọn dự án đã được gắn với mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Từ thực tiễn ba địa phương trước hợp nhất, một tư duy chung ngày càng rõ: thu hút đầu tư phải phục vụ chiến lược phát triển của địa phương, thay vì điều chỉnh chiến lược phát triển theo dự án đầu tư.

Thước đo mới cho dòng vốn FDI

Sau hợp nhất, Ninh Bình có quy mô kinh tế, dân số, không gian công nghiệp và hệ thống hạ tầng lớn hơn, đồng thời kế thừa cộng đồng doanh nghiệp FDI được hình thành qua nhiều năm.

Toàn tỉnh hiện có 773 dự án FDI với tổng vốn đăng ký trên 15,6 tỷ USD. Trong đó, 570 dự án nằm trong các khu công nghiệp với tổng vốn đăng ký khoảng 11,4 tỷ USD; 203 dự án ngoài khu công nghiệp có khoảng 4,2 tỷ USD vốn đăng ký.

Nguồn vốn này góp phần mở rộng năng lực sản xuất công nghiệp, tạo việc làm, tăng kim ngạch xuất khẩu và nguồn thu ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, không gian kinh tế lớn hơn cũng đặt ra yêu cầu mới trong quản lý và sử dụng nguồn vốn FDI.

Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài xác lập cách tiếp cận mới, trong đó nhấn mạnh phát triển khu vực FDI hiệu quả, bền vững và gắn kết chặt chẽ hơn với khu vực kinh tế trong nước.

Trọng tâm không còn dừng ở thu hút vốn mà chuyển sang quản lý, sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn lực FDI. Công nghệ, quản trị, kỹ năng và thị trường mà nhà đầu tư mang đến cần góp phần nâng cao nội lực, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Theo ông Hoàng Văn Kiên, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tài chính, Nghị quyết 10-NQ/TW có ý nghĩa quan trọng đối với Ninh Bình trong nâng cao chất lượng quản lý và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư nước ngoài.

Trong giai đoạn mới, khu vực FDI cần đóng góp thiết thực hơn vào nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tăng liên kết với doanh nghiệp trong tỉnh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tinh thần này được Ban Thường vụ Tỉnh ủy cụ thể hóa tại Kế hoạch hành động 89-KH/TU ngày 24/7/2026.

Kế hoạch đặt mục tiêu quản lý, sử dụng hiệu quả vốn FDI; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tăng liên kết với khu vực kinh tế trong tỉnh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đến năm 2030, Ninh Bình phấn đấu thuộc nhóm dẫn đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, cải cách hành chính, chuyển đổi số và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với cơ quan hành chính Nhà nước và chất lượng dịch vụ công.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu thu hút 8-10 tỷ USD vốn đăng ký mới và vốn điều chỉnh tăng thêm.

Với các ngành công nghiệp chủ lực, tỷ lệ nội địa hóa trung bình được đặt mục tiêu đạt 45-50%. Tỷ trọng lao động qua đào tạo phấn đấu đạt từ 82% trở lên, đồng thời tăng tỷ lệ người Việt Nam đảm nhiệm các vị trí kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế và vận hành chuỗi cung ứng trong các dự án FDI chất lượng cao.

Ninh Bình cũng đặt mục tiêu trên 70% dự án FDI thu hút mới thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên; 100% dự án mới phù hợp với quy hoạch, định hướng ngành và tiêu chí thu hút của tỉnh.

Các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, công nghệ nguồn, có khả năng hình thành chuỗi giá trị và cụm liên kết ngành được ưu tiên. Ngược lại, những dự án thâm dụng đất, năng lượng, tài nguyên nhưng tạo giá trị thấp sẽ bị hạn chế.

Theo ông Hoàng Văn Kiên, Ninh Bình kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường, tài nguyên, văn hóa, di sản, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh để lấy tăng trưởng.

Tỉnh không tiếp nhận những dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, tài nguyên, có nguy cơ gây ô nhiễm hoặc tạo giá trị gia tăng thấp.

Việc nâng chất dòng vốn FDI vì thế không chỉ nhằm tăng quy mô vốn đầu tư mà hướng đến tạo thêm năng lực sản xuất, công nghệ, nhân lực và sức cạnh tranh cho nền kinh tế địa phương.

Nếu được lựa chọn và sử dụng hiệu quả, nguồn lực FDI sẽ góp phần xây dựng nền công nghiệp hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ, du lịch, phát triển đô thị xanh gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Đây cũng được xác định là một trong những nguồn lực quan trọng để Ninh Bình bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 và nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người.