Những người đã qua một lần đò, nhất là khi tuổi đã cao, việc lập lại một gia đình mới thật hết sức khó khăn. Nó giống như trong một bộ máy mà hai bánh răng khác cỡ không thể chồng khít vào nhau được. Nói thế không có nghĩa là không có những gia đình hạnh phúc (trong đó có tôi), nhưng số không hòa nhập chiếm tỷ lệ nhiều hơn. Đó là những trải nghiệm hết sức khó khăn.
Tôi có anh bạn, khi vợ chết vì tai nạn giao thông, anh lấy được một người vợ khá đẹp, góa chồng, có hai con (một trai, một gái). Nghe lời vợ, anh bán căn nhà mình đang ở rồi về nhà vợ ở. Những năm đầu, cuộc sống của họ khá hạnh phúc. Anh yêu thương các con của vợ như con mình. Hàng ngày đưa đón chúng đi học, chăm sóc chúng đầy đủ. Số tiền bán nhà vơi dần vì lo cho các con ăn học, lo mưu sinh. Vợ làm công chức lương ba đồng, ba cọc. Lương giáo chức của anh cũng thấp. Mười lăm năm sau, các con của vợ trưởng thành, vợ chồng anh thở phào, trút đi một gánh nặng. Anh về hưu với số lương hàng tháng suýt soát ba triệu. Vợ anh cũng về hưu, lương hơn hai triệu. Những tưởng cuộc sống cứ lặng lẽ trôi đi trong hạnh phúc. Nào ngờ...
Anh bị tai nạn giao thông bị mất một chân. Đôi mắt cũng bị thương, sức nhìn kém hẳn. Thời gian đầu, sinh hoạt cá nhân, vợ phải giúp. Lúc đó, các con vợ đã ra trường, chưa xin được việc làm. Chúng nằng nặc đòi bán nhà để lấy tiền đầu tư làm ăn. Chúng vẽ ra những dự án thật hoành tráng. Chị bối rối nhìn anh. Hàng ngày, chúng nói với anh những lời khó nghe, đại loại anh là kẻ tàn phế, ở nhờ nhà bố chúng để lại. Chúng gây áp lực rất mạnh. Cuối cùng, không thể chịu nhục mãi, anh đành ra ngoài thuê nhà để sống. Vợ anh phải ở với các con vì không thể bỏ chúng được. Thỉnh thoảng, chị mới ghé thăm anh. Thế là anh lại độc thân ở cái tuổi sáu mươi hai, sức khỏe yếu nhiều. Anh em ruột thịt đều ở ngoài Bắc cả. Tiền bán nhà ngày xưa đã hết từ lâu. Do suy nghĩ nhiều quá, anh lên cơn tăng xông. May mà bạn bè phát hiện, kịp thời đưa anh đến bệnh viện cấp cứu, anh mới qua khỏi. Một lần gặp anh, anh tâm sự: “Muốn làm lại tập hai, phải tìm hiểu kỹ, đừng lấy người đã có con”. Nghe anh nói, ngẫm nghĩ không phải không có lý.
Một người bạn khác, lớn hơn tuổi tôi. Vợ anh cũng mất vì bệnh hiểm nghèo. Sau khi mãn tang vợ, họ hàng nhà vợ giới thiệu cho anh một phụ nữ tuổi trên bốn mươi, đã ly hôn chồng. Nghĩ hoàn cảnh độc thân buồn quá, anh đồng ý. Sống với nhau chưa được hai năm, hai người tính cách đối lập như nước với lửa. Vợ anh luôn đem chuyện gia đình kể lể với hàng xóm, nói xấu chồng đủ điều. Chịu không thấu, anh đành đưa đơn ly hôn. Lằng nhằng mãi, mất gần trăm triệu đồng cho vợ, anh mới ly hôn được. Rồi bạn bè, anh em lại giới thiệu cho anh một người tuổi gần năm mươi, chưa lấy chồng lần nào. Anh cưới vợ lần ba. Rút kinh nghiệp lần trước, anh cố gắng sống hòa đồng với vợ. Mới đầu, cũng xảy ra một số trục trặc. Nhờ vợ biết thông cảm, anh cũng tự xét lại mình, đến nay vợ chồng anh sống khá hạnh phúc. Mừng cho anh chị.

Một người bạn khác, vợ mất khi anh đã gần bảy mươi tuổi. Buồn đời, chiều chiều anh đi leo núi cho khuây khỏa và cũng để rèn luyện sức khỏe. Được vài tuần, anh quen một phụ nữ tuổi khoảng trên ba mươi, ly dị chồng, có hai con. Chỉ là quen nhau vì cùng sở thích leo núi thôi. Lần ấy, cô bạn than phiền vì điện thoại hư, bóng gió xin anh chiếc điện thoại khác. Anh hào phóng cho cô năm triệu sắm điện thoại mới. Một lần, cô mời anh đến nhà chơi. Sau khi tham quan nhà, hai người đứng bên chiếc giường trong phòng ngủ. Cô nhấn nhấn xuống chiếc nệm cũ, đã hư hỏng rồi mạnh dạn nói với anh: ” Nệm hư hết rồi, anh cho em tiền mua chiếc khác nhé!”. Anh hỏi:“ Nệm mới bao nhiêu?”. Cô bảo:“Nệm Kim Đan khoảng mười triệu anh à. Anh cho em nhé !”. Anh ậm ừ: ” Để xem xem đã...”. Từ hôm đó, anh lánh mặt cô và cũng thôi không đi núi nữa. Gặp tôi, anh tâm sự:“ Nhiều người đến với mình với mục đích khác, không phải vì yêu mình. Tìm được tập hai ưng ý quả là khó vô cùng”. Tôi đồng ý với anh điểm này.
Ở độ tuổi trên sáu mươi, sức khỏe và năng lực sinh lý đàn ông đã giảm sút nhiều. Lấy vợ trẻ quá khó mà đáp ứng yêu cầu của vợ. Lấy người đã có gia đình, có con cũng nhiều hệ lụy. Người phụ nữ luôn hướng về các con, họ lấy chồng để dựa dẫm, để có điều kiện kinh tế chăm lo cho con mình, quyết không bỏ con. Âu đó cũng là lẽ thường tình.
Những người đã một lần lỡ dỡ, mong muốn tìm cho mình một người vừa là vợ, vừa là bạn, biết thông cảm cho nhau trong lúc tuổi già. Một mong muốn cháy bỏng. Được như thế, ta mới yên tâm sống thanh thản phần đời còn lại của mình.
Nguyễn Đức Đát

