(VTC News) - Mặc cho phố xá cứ nhộn nhịp người đi mua sắm Tết, bà lão vẫn lặng lẽ ngồi bên đường chỉ mong bán những lon cát trắng rẻ tiền. Bà bán cát không hẳn để kiếm vài nghìn tiền lẻ mà dường như muốn duy trì một phong tục đẹp của dân tộc đã có từ ngàn xưa…
Với người Việt, một năm có 365 ngày, trong 365 ngày chỉ có 3 ngày được gọi là Tết. Đây là những ngày mà các thành viên trong gia đình có dịp được đoàn tụ bên nhau, dành cho nhau những gì tốt đẹp nhất. Chính ý nghĩa thiêng liêng đó đã khiến nhiều người phải tất bật mua sắm hàng hóa để chuẩn bị đón Tết. Nào là những chậu hoa rực rỡ sắc xuân, những món ăn ngon miệng, bắt mắt, quần áo đẹp, kẹo bánh, mứt, đồ uống...
Dù bán cát chẳng có lời lãi gì, nhưng nhiều bà cụ vẫn thích “bon chen” ngoài góc chợ
Trong số này, có những thứ rất đắt tiền nhưng không nhất thiết phải có mới làm cho cái Tết trọn vẹn. Tuy nhiên, hạt cát- một thứ vật chất vô cùng nhỏ nhoi và rẻ tiền nhưng lại không thể thiếu đối với đại bộ phận gia đình Việt trong 3 ngày Tết và suốt một năm sau đó. Vì sao vậy?
Người Việt vốn coi trọng tục lệ thờ cúng ông bà tổ tiên. Mỗi khi Tết đến xuân về, những người chủ trong gia đình không thể quên thay mới “ruột” của bát nhang. Vậy là những hạt cát tưởng chừng như tầm thường nhất lại trở thành một nhu cầu sắm sửa quan trọng trong những ngày Tết để “tẩy trần” vật linh thiêng và trang trọng trong mỗi gia đình.
Bà Hoa ở phường Hoa Lư (TP.Pleiku, Gia Lai) ngày thường chỉ quanh quẩn ở nhà làm nội trợ giúp con cháu. Nhưng cứ mỗi độ xuân về, bà lại mang thúng ra chợ bán những thúng cát trắng. Năm nay dù đã bước sang cái tuổi xưa nay hiếm, sức khỏe đã giảm sút nhiều nhưng không vì thế mà bà từ bỏ cái thú vui bán cát đã được duy trì từ nhiều năm nay. Mỗi lon cát chỉ từ 2.000 đồng đến 3.000 đồng. “Bán cát chẳng lời lãi gì nhiều, nhưng tôi rất thích bán vì nó là một vật phẩm dùng để thắp nhang thờ cúng tổ tiên mình, giúp con người luôn nhớ về nguồn cội”, bà Hoa bộc bạch.
Một lon cát giá chỉ 2.000 - 3.000 đồng nhưng sẽ theo mỗi gia đình trong 3 ngày Tết và suốt một năm
Tìm hiểu từ những “thương nhân buôn cát” được biết, năm nay mưa ít, nên họ không phải trữ cát từ tháng 10 Âm lịch như những năm mưa nhiều. Để có những hạt cát trắng phau xem ra cũng khá kỳ công, phải chọn nơi có cát thật trắng, sau đó rửa sạch, lọc kỹ các loại rác, tạp chất rồi đem phơi khô, cất giữ vào nơi khô ráo đợi đến tháng chạp mới đưa về phố tiêu thụ.
Truyền thống tốt đẹp đương nhiên phải được lưu giữ và truyền tụng từ đời này qua đời khác. Nhưng phải truyền thụ bằng cách nào giữa cái thời buổi lối sống vật chất đã gần như ăn sâu bám rễ vào mỗi con người?
Thông qua câu chuyện thay đổi thân phận ngoạn mục của những hạt cát- vật tưởng chừng như tầm thường, dễ kiếm nhất, nhiều người không khỏi băn khoăn, chạnh lòng. Phải chăng, những con người ngày thường vốn chỉ biết túi bụi với trăm công nghìn việc, bất chợt nhớ đến ông bà tổ tiên vào những ngày sắp sửa sang năm mới hay là chính những thúng cát trắng phau đập vào mắt họ mới gợi lên điều này?
Đạo lý không phải cứ truyền đạt bằng ngôn ngữ, hành động sâu sắc, sâu xa thì người ta mới hiểu được, đôi khi chỉ thông qua những hình ảnh, cử chỉ giản dị cũng có thể nói lên những điều hết sức thiêng liêng.
Yến Viễn

