Bề ngoài trông Phú không có vẻ gì là một người làm báo mà trông giống một… thầy giáo dạy tiểu học. Hắn hay cười, trông hiền hiền, lành lành. Nhưng nói chuyện mới thấy thực ra hắn không hẳn như những gì ta nhìn thấy.
Chân dung một kẻ không hiền
Nguyễn Đồng Phú là tên đầy đủ của anh. Sinh năm 1982, đã có 5 năm kinh nghiệm làm báo tại Đài Truyền hình Bắc Giang trước khi đến với kênh VTC16. Tôi hơi ngạc nhiên khi biết rằng, Phú là một phóng viên chuyên về mảng chống tiêu cực. Bởi đề tài này khá nguy hiểm, cần những phóng viên nhanh nhẹn, cá tính, trong khi đó, như tôi đã từng nói, vẻ bề ngoài lẫn cách nói chuyện của Phú khiến cho người đối diện có cảm giác hắn hiền lành, nhu nhược. Nhưng hóa ra tôi nhầm. Hắn không hiền chút nào.
Trong khoảng thời gian 5 năm công tác tại Đài Truyền hình Bắc Giang, Phú đã đóng góp không ít những phóng sự điều tra chống tiêu cực để lại tiếng vang. Chẳng hạn như tác phẩm 20 năm đi tìm công lý. Phóng sự điều tra làm rõ sự việc một người dân bị mất đất suốt từ năm 1986 đến năm 2003. Nhân vật trong phóng sự là một ông già góa vợ, con chết sớm, cô đơn không nơi nương tựa. Chỗ đất đai ông cho mượn năm 1986 sau khi bôn ba trở về đòi lại thì không được nữa. Cảm thương cho nhân vật, Đồng Phú đã kiên trì lần lại tất cả các hồ sơ, giấy tờ, chủ trương, nghị định về đất đai từ năm 1986 tới năm 2003 để làm rõ sự việc. Nhờ có lập luận và chứng cứ rõ ràng, Đồng Phú đã giúp người đàn ông nhận được bồi thường đất đai, ngoài ra còn được chính quyền xây thêm cho một căn nhà.
Bên cạnh đó, một loạt các phóng sự khác như: Vị đắng cam sành bố hạ, Dự án xây dựng trường học- những công trình bị lãng quên, Hậu quả chạy dự án, Không có điện giữa lòng thành phố…, Nghề mới- Nỗi lo mới, Chống thất thoát tài nguyên… do Phú làm đều gặt hái được giải báo chí từ cấp tỉnh đến bằng khen truyền hình toàn quốc. Phú cho biết, tất cả các phóng sự này đều đánh vào các vấn đề tiêu cực trong xã hội tỉnh Bắc Giang. Quan trọng hơn hết là các phóng sự sau khi phát sóng đều thu lại được những kết quả tốt, làm thay đổi đáng kể cuộc sống của người dân.
Chẳng hạn như vụ trường tiểu học Hoàng An, là một trường nằm trong đường dây chạy dự án xây dựng. Suốt từ năm 2003 đến năm 2009 xây dựng, ngôi trường này mới chỉ có phần… móng được hoàn thiện. Trớ trêu thay, trong khi đó, toàn bộ học sinh của trường phải học trong những lớp học tạm, vô cùng nguy hiểm. Tìm hiểu đầy đủ, căn cứ vào thông tin do phụ huynh học sinh và giáo viên cung cấp, Đồng Phú đã đến xã Hoàng An làm rõ sự việc. Hai tháng sau khi phóng sự lên sóng, ngôi trường đã được bắt tay xây dựng. Tiếp đó là 13 công trình trường học dang dở ở 11 xã cũng đã được xây mới sau tác động tích cực của phóng sự Dự án xây dựng trường học- Những công trình bị lãng quên.
Bên cạnh đó, phóng sự Hậu quả chạy dự án kéo dài 3 kỳ nói về tỉnh lộ 242- Dự án đường giao thông tỉnh lộ có số vốn 21 tỷ bị ngưng trệ do Đồng Phú thực hiện đã giúp con đường xuống cấp nhất của tỉnh Bắc Giang được xây dựng sau gần một năm phát sóng...
Chạm chân tới nghề nguy hiểm
Làm truyền hình đã vất vả, làm truyền hình địa phương còn khổ mọi bề. Đối với Đồng Phú, nỗi vất vả của những chuyến đi công tác về huyện, vùng sâu, vùng xa, đường xá đi lại xa xôi, bụi bặm không đáng nhắc đến, cũng chẳng là gì so với sức ép do tính chất công việc mang lại. Quả vậy, nhắc đến nghề truyền hình, nhiều người hình dung rằng, đó là nghề mang lại sự nổi tiếng. Nhưng phía dưới phần nổi của tảng băng ấy là sự lao tâm, khổ tứ và thậm chí rất nguy hiểm. Bản thân Đồng Phú cũng thú nhận rằng, mặc dù mình còn trẻ, đầy nhiệt huyết và ham thích với công việc này, nhưng cũng có lúc không tránh khỏi cảm giác nặng nề, mệt mỏi. “Chẳng mấy khi đầu óc được thảnh thơi, lúc nào trông cũng như “ma chết” vậy. Có những lần thức đêm hôm với đống hồ sơ, tài liệu cao ngất, cảm giác như chỉ được thở trở lại sau khi phóng sự phát sóng và thu lại được kết quả tích cực mà thôi”.
Không phải ngẫu nhiên người ta gọi nghề báo là nghề nguy hiểm nhưng thực tế vẫn không ít phóng viên trẻ sẵn sàng chấp nhận dấn thân vào công việc ấy. Không ít nhà báo khi xông pha vào những đề tài khó như tiêu cực, tham nhũng, buôn lậu... đã bị hành hung nghiêm trọng. Những bài học xương máu vẫn còn đấy, và không phải không lường trước được những khó khăn nhưng tất cả không ngăn được mối tình với nghề báo của anh chàng thư sinh Đồng Phú. Phú kể, “khi chúng tôi làm đề tài Chống thất thoát tài nguyên, nhóm phóng viên phải đến gần tiếp cận những chiếc tàu hút cát trái phép trên sông Lục Nam để quay trộm. Việc hút cát trái phép khiến cho đất ở hai bên bờ sông bị sụt lở nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân. Chiếc ghe nhỏ mượn được đã đưa chúng tôi: một anh quay phim và một anh phóng viên không biết bơi qua sông, đến giữa dòng thì nước tràn vào khiến con thuyền trao đảo, tôi cuống cuồng tát nước, riêng anh quay phim vẫn tiếp tục tác nghiệp. Chưa kể, khi sang đến bờ bên kia, những kẻ khai thác trái phép còn sai người ra đe dọa. Tôi nhanh trí tìm cách đánh lạc hướng mới mong bảo toàn tài sản và thậm chí cả an toàn của bản thân mình nữa”.
Rồi chưa tính đến nhiều lần “va chạm” với các cán bộ huyện, xã có tiêu cực bị người ta đe dọa, xúc phạm, gây khó dễ, rồi thì kiện tụng, đòi đuổi việc… đã trở thành chuyện bình thường. “Nhiều lúc cũng thấy tự ái, ức chế kinh khủng nhưng công việc là vậy, đã chống tiêu cực thì phải chấp nhận những hệ lụy”, Phú tâm sự. Thậm chí, anh còn cho rằng sau những sự việc đó, bản thân lại rút ra cho mình một vài kinh nghiệm vàng để phòng, chống những tai nạn nghề nghiệp có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Kinh nghiệm đó sẽ giúp phóng viên trẻ luôn đủ vững vàng để tiếp tục nhập cuộc trên hành trình đi tìm sự thật của Báo chí.
Có đồng nghiệp nhận xét Đồng Phú “trông thì hiền thế thôi nhưng là một tay “lắm chiêu” trong nghề”. Có lẽ vậy, bởi nếu không “lắm chiêu” chắc hắn đã không thể làm được những phóng sự có tính đương đầu với tiêu cực như vậy. Khi Đồng Phú về kênh VTC16, làm các chương trình có tính biểu dương gương người tốt việc tốt như Nhất Nghệ Tinh, hoặc Nông nghiệp, Công nghiệp hóa, có người đùa, anh mắc “bệnh nghề nghiệp” nhìn đâu cũng thấy tiêu cực, nhìn sự việc gì cũng ra mặt tiêu cực trước. Có thể đùa, có thể thật nhưng có lẽ, nếu “quăng” Phú trở lại với mảng đề tài này, biết đâu, cái gọi “bệnh nghề nghiệp” lại hóa thành thế mạnh thì sao.
T.M - Ảnh: Cesar Nguyên

