Lo… “bò trắng răng”

Giờ mà tìm núi non bí ẩn, hiếm lắm. Còn núi đồi trọc lốc, đâu có núi sẽ thấy ngay.

Mới đây, tôi trèo lên đỉnh Trường Sơn. Tôi đi qua hàng trăm ngọn núi ở cuối dãy Trường Sơn tiếp giáp giữa Lâm Đồng - Bình Phước - Đồng Nai và Bình Thuận. Chẳng có gì trên đó. Cây cỏ lưa thưa. Mà chủ yếu là cây điều, cây cao su, cây cà phê. Cây rừng còn rất mỏng, rất yếu ớt. Những hàng Sao mới trồng trông lạc điệu và khó mà thọ qua 10 tuổi. Hàng trăm ngọn núi trụi trần, đỏ loét. Sương mù cũng lùi xa.

Với tôi có một cái gì đó thật mất mát, trống rỗng. Đau đớn, nghẹn ngào và bất lực. Một cảm giác hệt như chứng kiến tận mắt cảnh người yêu bị hiếp dâm, bị lột trần từng milimet. Bị giày xéo từng phút giây mà chỉ biết đứng nhìn trân trối.

Theo những cứ liệu mà tôi có được, Trường Sơn bắt đầu từ thượng nguồn Sông Cả đến giáp Miền Đông Nam Bộ với chiều dài trên 1100km. Với trầm tích lục địa màu đỏ thấy ở Tây Nguyên và miền Trung như ở Qui Nhơn, và những mảng than đá ở Nông Sơn Quảng Nam, hóa thạch ở Gia Lai - Khánh Hòa... thì nhiều tài liệu chứng minh Trường Sơn có nguyên đại cổ sinh từ 300 đến 550 triệu năm.

Với chiều dài 1.100km gần như dọc theo đất nước, sự chuyển mùa hàng năm của Trường Sơn cũng thú vị với các loài thực vật phong phú phân bổ theo từng dị địa như rừng Dầu Rái ở Núi Ông rừng Bằng Lăng La Ngâu - La Dạ ( Bình Thuận) . Thời tiết ở Trường Sơn có sự khác hẳn và phụ thuộc vào độ cao. Có rất nhiều nơi như Quảng Nam, Bình Thuận... Ở dưới chân núi đang mùa hè cháy bỏng, nhưng trên đỉnh Trường Sơn lại mát lạnh ôn hòa như Bà Nà (Quảng Nam) ; Tà Pứa, Rô Mô ( Bình Thuận)...

Không cần nói mà mọi người đều biết, Trường Sơn với thảmthực vật phong phú, động vật đa chủng loại. Có những chủng loại đăc trưng riêng của của Việt Nam. Nhất là những cánh rừng Tây Nguyên, miền Trung và tiếp giáp Đông Nam Bộ là kho tàng chứa đựng cây cỏ, động vật quí hiếm của dân tộc và nhân loại.

Cái kho đó còn gì?

Với tôi, Trường Sơn là lá phổi nằm trong cơ thể Việt Nam. Là mái nhà chở che mưa, nắng cho dãi đất nghèo Miền Trung.

Viết đến đây, tôi quặn nhớ anh Đặng Ngọc Khoa, người bạn hiền của tôi. Nhớ tin nhắn cuối cùng vẫn lưu trong máy điện thoại của tôi về một học sinh nghèo mà Anh chưa kịp làm gì đó để sưởi ấm. Nhớ dòng Vu Gia hung hãn chảy dọc theo một làng quê nghèo nào đó trên đất Quảng Nam, và những căn nhà anh Khoa trong những phút giây cuối cùng khi sức khỏe đã cạn kiệt, vẫn lò dò cùng các nhà hảo tâm từng dựng tường, che mái để họ chống chọi với những mùa bão giông.

Những việc làm ấm áp ấy thật nhỏ nhoi so với mái nhà Trường Sơn đã tan hoang. Mùa này, miền Trung nắng hạn mất mùa. Đói. Nhất định thế. Hàng ngàn gia đình sẽ đói, nhưng tôi vui vì chỉ đói thôi, đói oặt ẹo nhưng cơn đói chắc chắn qua đi. Mùa mưa bão, đâu chỉ đói mà còn là tính mạng người. Đã từng như vậy!

Mùa nắng hạn sẽ qua. Mùa mưa bão đang chuyển động phía chân trời. Những cơn lũ gầm thét rồi sẽ chảy như trút hờn căm từ trên những đỉnh núi, đỉnh đồi sẽ càn quét tất cả mọi thứ trên đường đi của chúng. Mất rừng, mất mái nhà che chở. Những người dân nghèo nương tựa vào đâu? Tính mạng, họ có thể sẽ di trú để sinh tồn. Nhưng nỗi phập phồng của họ trước bầu trời vần vũ, trước mỗi cơn mưa ai đếm nổi?

Tôi đứng từ đỉnh Trường Sơn trống hoác, nhìn miền Trung...

Nguyễn Lâm Cúc