Lê Thắm - Những con đường xúc cảm

Vốn là sinh viên khoa Văn trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, cô sinh viên năm thứ hai ấy đã sớm nhận ra nghề báo có một sức hút với cô rất mãnh liệt. Khước từ con đường trở thành một nhà nghiên cứu văn học, Lê Thắm quyết tâm đặt những bước chân đầu tiên trên con đường theo đuổi đam mê của mình. Và chỉ sau 2 năm, cô sinh viên năm nào giờ đã trở thành một trong những phóng viên đắc lực nhất của kênh Văn hóa Việt VTC10.

Đam mê dẫn lối, cảm xúc chỉ đường…

Bạn bè và đồng nghiệp vẫn thường trêu đùa Thắm khi so sánh hai tấm ảnh của cô đánh dấu hai mốc quan trọng: trước và sau khi về đài VTC. “Nếu như tấm ảnh đầu trông như một thiên thần thì tấm sau đích thị là ác quỷ”- cô nàng cười tít kể lại. Chẳng nói đâu xa, kể từ khi Thắm quyết tâm theo nghề báo, nhìn còn gái cứ ngày càng đen nhẻm, gầy gò, chính bố mẹ là người xót xa nhất. Không còn một Lê Thắm hồn nhiên, mơ mộng ngày nào nữa. Tôi hỏi có buồn không? Thắm chỉ tủm tỉm: “Tất cả mọi thứ đều có sự đánh đổi, làm báo không thể giữ mãi nét ngây thơ, tiểu thư được mà đòi hỏi sự lăn xả. Trong cuộc sống có rất nhiều sự lựa chọn nhưng mình biết mình muốn gì và ít khi phải hối hận”.

Nếu như nghề báo “lấy đi” của cô rất nhiều thứ như nhan sắc, thời gian, đảo lộn một số trật tự cuộc sống như rất nhiều hôm phải trở về nhà lúc 1- 2h sáng… nhưng cái được lớn nhất và cũng là quan trọng nhất nghề báo đã mang lại cho Thắm là những cảm xúc và trải nghiệm với cuộc sống mà có lẽ không nghề nào có được. “Ví dụ đi du lịch ở Mỹ, Lào, Campuchia hay các nước, bạn chỉ nhìn thấy cảnh vật đẹp, con người mới lạ, cô hướng dẫn viên sẽ cho bạn thông tin về các vấn đề đó. Nhưng nếu làm báo, bạn sẽ phải phát huy nghề nghiệp của mình, hỏi nhân vật nhiều hơn, tiếp cận với cuộc sống của họ, sống cùng họ, và những câu chuyện họ kể cũng sẽ thật hơn, dễ dàng chia sẻ hơn”. Có sẵn máu văn chương nên khi làm việc, cô rất cần cảm xúc. Đề tài nào mang đến cho cô nhiều cảm xúc, nhiều trăn trở thì chắc chắn chương trình đó sẽ rất hay.

Thắm kể lại kỷ niệm về chuyến đi Campuchia. Có lẽ chưa có chuyến đi nào mang lại cho cô nhiều ấn tượng và nỗi nhớ đến thế. Những con người, những miền quê, những câu chuyện vẫn như còn nguyên trong từng lời kể. Có những giây phút cả ekip lặng đi khi nhìn thấy cuộc sống của bà con người Việt ở Biển Hồ quá ư khốn khó. Những đứa trẻ khao khát được học đến lớp 5, chúng nải nỉ Thắm: “Dì hát cho con nghe một bài hát tiếng Việt nữa nghen dì”. Chỉ gặp nhau có 2 ngày nhưng khi lên đường, ai đó đều bịn rịn. Anh quay phim bình thường rất “đanh đá” nhưng cũng nghẹn ngào nói, “nhất định về Việt Nam sẽ làm một điều gì đó để giúp bà con bên này”. Với cô biên tập viên nhỏ bé này, mỗi một con đường mang theo nhiều trải nghiệm và hạnh phúc nhất là khi nhìn thấy những vẻ đẹp tâm hồn và nghị lực sống thể hiện trong mỗi một con người cô gặp. Đó là động lực lớn nhất để cô bước chân vào nghề truyền hình dù “cái nghề này nguy cơ ế chồng cao lắm”. Chương trình đã phát sóng khá lâu nhưng Thắm vẫn luôn cảm thấy nợ những kiều bào ở Campuchia và ao ước một ngày nào đấy sẽ quay trở lại một lần nữa, để làm chương trình và chắc chắn phải làm hay hơn.

Là học sinh chuyên văn từ những ngày cấp 2, cấp 3, lên đại học, Thắm quyết định thi vào khoa Văn như một lẽ dĩ nhiên, thường tình. Số điểm cao giúp cô được nhận vào lớp học Chất lượng cao của khoa. Giờ đây, dẫu không đi theo nghiệp văn thơ nhưng những năm tháng ngồi trên giảng đường đã giúp Thắm có được phương pháp nghiên cứu đề tài một cách khoa học, logic, đánh thức sự nhạy bén và cảm thụ một vấn đề.

Thắm rất thích đọc sách đặc biệt là sách về văn hóa, phong tục, tín ngưỡng của người Việt. Chính cô cũng không ngờ mình lại có mối lương duyên với kênh Văn hóa Việt. Quãng thời gian tham gia thực hiện chương trình “Thế giới sách”, Thắm lại có cơ hội đọc nhiều hơn. Hàng tháng khi nhận lương, Thắm vẫn dành ra một khoản để mua sách, mặc dù những quyển còn để đấy chưa có thời gian đọc. Đọc sách đã mang đến cho cô sự nhạy cảm với từng con người, thân phận nên khi tiếp xúc với nhân vật, cô dễ cảm được tính cách cũng như số phận của họ hơn. Làm báo cần cách viết khách quan và cái nhìn sâu sắc nhưng chính những cảm xúc đã giúp nữ phóng viên kênh Văn hóa Việt có thêm động lực để làm tốt hơn.

Thắm chia sẻ, từ ngày về kênh VTC10, càng đi nhiều, cô lại càng nhận thấy sự cần thiết của kênh mình. “Có ra nước ngoài, có trò chuyện với kiều bào mới biết họ hướng về quê hương, họ khát thông tin về Việt Nam như thế nào”. Còn nhớ chuyến đi Mỹ, khi tiếp xúc với Việt kiều, Thắm nhận ra những gì họ biết về Việt Nam còn khá mơ hồ và chưa chính xác. Những rào cản về định kiến, quan điểm chính trị, quá khứ lịch sử… làm cho sợi dây gắn kết kiều bào với quê hương phần nào xa cách. Tuy nhiên, càng trò chuyện mới lại thấy, người Việt Nam dù ở đâu, dù khác nhau về quan điểm chính trị thì vẫn thích lũy tre làng, vẫn yêu càng đào Hà Nội, cành mai miền Nam. Ở họ tồn tại một mẫu số chung, đó là các giá trị văn hóa. Chính vì thế, khi tiếp cận bằng vấn đề văn hóa đã giúp con người hòa giải những khúc mắc trong quá khứ để yêu thương nhau hơn.

Sau những chuyến đi như thế, Lê Thắm nhận ra rằng những giá trị văn hóa chính là mấu chốt, là chìa khóa để con người cởi mở và đến gần với nhau hơn. Đi nhiều, gặp nhiều, chuyện trò nhiều với đủ các thế hệ Việt kiều càng giúp Thắm thấu hiểu nỗi niềm khi phải xa quê, con người ta mới càng yêu quê da diết hơn.

Tình đồng nghiệp ngọt ngào như Bánh Gato Mỹ

Đi công tác xa, sự ăn ý của ekip rất quan trọng nhất là khi năng lượng của bạn tụt xuống nấc cuối cùng. Lê Thắm luôn thấy mình may mắn khi làm việc với các anh cameraman “chịu thương chịu khó”, các bạn biên tập “cứng đầu” nhưng tình cảm. Có những lúc tranh luận rất nảy lửa về vấn đề chuyên môn khi tác nghiệp, 12h đêm mà còn gọi nhau dậy bàn chuyện công việc đến 2h -3h sáng vì chưa yên tâm về đề tài, hay nhân vật. Nhưng có những tình cảm, sự quan tâm của mọi người dành cho nhau mà chỉ khi đi công tác xa mới có điều kiện thể hiện. Xem lại những tấm ảnh, Thắm nhớ mãi hình ảnh các bạn trong ekip gọi mình dậy đúng lúc đồng hồ điểm 12h tại Sanjose. Thời tiết ở đây cũng đang mùa đông như Hà Nội nên cô nàng giẫy như đỉa phải vôi khi bị lôi ra khỏi chăn. Nhưng vừa mới kịp mở mắt ra thì đã thấy mọi người xếp hàng ngang trước mặt, đồng thanh cất vang lời hát chúc mừng sinh nhật. Ngoài chiếc bánh ga-tô lung linh ánh nến ra, món quà đặc biệt chính là ba người đàn ông gồm: Giám đốc nội dung, quay phim và người bạn dẫn đường. Sau lần đó, Thắm cứ xúc động mãi vì không ngờ sau một ngày tác nghiệp mệt mỏi mà mọi người vẫn nhớ đến sinh nhật mình, không ngại mưa gió đi mua nến và bánh gato. Cảm giác có một sinh nhật xa xứ cũng thật thú vị, mặc dù theo lời của cô nàng là bánh Mỹ ngọt lắm, không ăn được, phải gấp 3 lần lượng đường mà người Việt vẫn thường dùng.

Đi công tác xa, nhiều lúc một “chiến sỹ” lăn đùng ra ốm, mọi người lại phân công nhau gánh vác hộ công việc. Hay như chuyến nào bỗng dưng anh quay phim “nhớ vợ” quá mà cảm cúm, thì mọi người lại lo lắng cho anh như anh trai trong gia đình vậy.

Cũng có những địa điểm khá nhạy cảm, sợ tình hình an ninh phức tạp anh em phải mang theo hai máy đi tác nghiệp, quay máy mini trước để thăm dò phản ứng sau đó tình hình ổn thì mới quay máy to. Nhiều lúc họ cũng lo ngại không hoàn thành kế hoạch đề ra nhưng rất may là khi biết nhóm phóng viên của kênh Văn hóa Việt thì bà con lại rất chào đón và giúp đỡ tận tình. Nhờ thế, mọi việc được suôn sẻ từ đầu đến cuối. Có những người không tham gia trả lời phỏng vấn nhưng thấy đoàn phóng viên của kênh VTC10 thì họ rất vui và không ngại ngần gác lại công việc để đưa anh em đi ăn, thưởng thức café ở Mỹ và hỏi thăm về Việt Nam như: đến Hà Nội thì nên đi ăn phở ở đâu? Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long vui như thế nào?... “Thế mới biết, tác nghiệp ở Mỹ hóa ra cũng không quá khó khăn như tưởng tượng ban đầu”- Lê Thắm vừa cười vừa gật gù nhớ lại.

Thuộc hàng nhỏ nhắn nhất kênh nhưng ai cũng phải nể độ dai sức của cô nàng sinh ra và lớn lên trên mảnh đất nắng gió xứ Thanh. Môi trường làm việc cởi mở, trẻ trung và sống có tình nghĩa với nhau cũng là niềm động viên để giúp Thắm yên tâm “thỏa chí tang bồng”. Lãnh đạo kênh cũng quan tâm đến các lớp học bồi dưỡng nghiệp vụ cho anh em. Đã không còn những bỡ ngỡ, khó khăn như hồi mới vào nghề, mỗi năm trôi qua, Thắm lại tự điểm lại xem mình đã học thêm được những gì. Hiện tại, ở kênh VTC10, Lê Thắm đang phụ trách chương trình “Người xa quê”. Thời gian vừa qua, Thắm cũng được đề xuất làm Phó phòng chuyên đề và chủ nhiệm thêm chương trình “Nhịp cầu quê hương”. Được lãnh đạo kênh đánh giá cao nhưng cô luôn khiêm tốn và xác định con đường đến với nghề báo chuyên nghiệp của mình vẫn còn rộng dài phía trước.

Thanh Hương