Lạm thu do mấy "đại gia" áp đặt?

(VTC News) - GS Đào Trọng Thi, Chủ nhiệm Ủy ban văn hóa giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội bức xúc: “Phải có cơ chế cho Ban phụ huynh hoạt động mà không bị nhà trường giật giây, các khoản thu tự nguyện phải thể hiện nguyện vọng của đông đảo phụ huynh chứ không phải do mấy “đại gia” áp đặt. Nếu cần phải bỏ phiếu kín”.

Báo cáo giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 8 và thứ 9 Quốc hội khóa XII, Trưởng ban dân nguyện Nguyễn Đức Hiền cho biết: ”…Trên thực tế, ở nhiều địa phương, mức thu kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh lại cao hơn gấp nhiều lần so với mức thu học phí.

Nhiều cơ sở giáo dục đã lạm dụng quy định về sự đóng góp tự nguyện để huy động cha mẹ học sinh đóng góp kinh phí xây dựng sửa chữa trường lớp, mua sắm trang thiết bị, bồi dưỡng, thăm hỏi thầy cô giáo…”. Ban Dân nguyện (Ủy ban Thường vụ Quốc hội) cũng đưa ra bảng tập hợp 33 khoản thu ngoài học phí, lệ phí trong một số cơ sở giáo dục.

Chánh Thanh tra Sở GD&ĐT Nguyễn Đức Vui cũng thẳng thắn thừa nhận thực tế: “Hiếm có nơi nào trình ra được kế hoạch cụ thể rằng số tiền thu của quỹ hội cha mẹ HS như thế thì dùng vào những việc gì, ai là người hưởng lợi... Việc thỏa thuận nội dung thu và mức thu ở nhiều nơi cũng chỉ là quyết định giữa đại diện nhà trường và ban đại diện cha mẹ HS”.

Nói về lạm thu trong trường học, PGS Văn Như Cương (hiệu trưởng trường THPT dân lập Lương Thế Vinh) cũng thừa nhận: “Trước hết, tâm lý sợ của phụ huynh là đúng và là tâm lý số đông. Cũng có một số phụ huynh không đồng tình với mức thu, nhưng vẫn đóng bởi ý kiến của mình chỉ là thiểu số. Có phụ huynh vì con cái đang học lớp cuối cấp, cũng tặc lưỡi cho qua vì suy nghĩ dù sao con mình cũng sắp ra trường rồi, nói làm gì… Có thể nói không phụ huynh nào là không “sợ” nhà trường. “Sợ” ở đây không phải là sợ cho bản thân họ mà là sợ cho con em họ. Thực tế đã xảy ra nhiều trường hợp giáo viên, nhà trường trù úm học sinh. Vì vậy, tôi cho rằng nếu trách phụ huynh không dám công khai tố cáo, khiếu nại việc lạm thu là không đúng, vì suy cho cùng đây là lỗi của người đề ra chủ trương”.

PGS Văn Như Cương cũng cho rằng 33 khoản thu ngoài học phí do Ban Dân nguyện tổng kết (chưa đầy đủ) có thể phân ra thành 3 loại.

Các khoản thu không hợp lí và không hợp pháp như: tiền đóng góp xây dựng trường, tiền mua ghế cho học sinh ngồi chào cờ, tiền mua cây cảnh tặng nhà trường, tiền điện, tiền ôn thi tốt nghiệp …

Các khoản thu hoàn toàn hợp lí và hợp pháp như: bảo hiểm y tế, bảo hiểm thân thể, tiền ăn bán trú và chăm sóc bán trú, quỹ Đoàn Đội, quỹ hội cha mẹ học sinh, tiền học tăng buổi (2 buổi/ngày), tiền mua sắm đồng phục, tiền nước uống…. Không thể nói thu các khoản như thế là “lạm thu”. Vấn đề là thu bao nhiêu thì chấp nhận được, còn thu quá thì mới là lạm thu.

Các khoản thu hợp lí nhưng không hợp pháp (trái quy định) như: tiền gửi xe, tiền vệ sinh (để nộp cho Công ty vệ sinh), tiền bảo vệ an ninh, tiền học thêm (nói đúng ra là tiền học phụ đạo cho học sinh yếu kém). Nếu cho rằng 33 khoản trên đều là lạm thu và do đó cấm thu thì cực kỳ khó khăn cho các cơ sở giáo dục .

Năm học này ngoài các khoản thu đúng quy định, Sở GD&ĐT Hà Nội đã quy định không cho phép các trường thu của học sinh 4 khoản gồm bảo vệ, vệ sinh, an ninh và trông giữ xe đạp.

Trước tình trạng lạm thu được phản ánh trên báo chí đầu mỗi năm học, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, Nguyễn Thị Bích Ngọc vừa có công văn gửi Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu chấn chỉnh việc thu chi trong trường học .

Công văn yêu cầu Sở thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND TP về việc thực hiện quy định pháp luật về thu học phí và các khoản thu khác trong các cơ sở giáo dục. Đồng thời tham mưu văn bản cho UBND TP chỉ đạo thống nhất các khoản thu trong nhà trường thuộc TP Hà Nội.

Phạm Thịnh