Không tổ chức HĐND cấp huyện: Thận trọng làm từng bước

(VTC News) - Liên quan đến thí điểm không tổ chức HĐND cấp quận, huyện, phường, ông Nguyễn Xuân Diên, Trưởng Phòng công tác HĐND thành phố Hà Nội nêu ý kiến: “Quan trọng nhất là tạo điều kiện cho HĐND các cấp hoạt động, lựa chọn đại biểu có chất lượng hơn, có tâm huyết hơn, có phẩm chất đạo đức và khả năng dám nghĩ, dám làm tốt hơn”...

Thực hiện hết sức thận trọng và theo từng bước

- Xin ông cho biết quan điểm của HĐND thành phố Hà Nội về việc Quốc hội có chủ trương bỏ HĐND cấp quận, huyện, phường?

Đây là một chủ trương lớn của Đảng nên khi thực hiện cũng phải theo từng bước, như chỉ thị của Bộ Chính trị là phải hết sức thận trọng và theo từng bước.

Chúng ta mới chỉ đang trong giai đoạn thí điểm ở 10 tỉnh, thành chứ không phải là thực hiện luôn. Qua đánh giá của Chính phủ, bước đầu có một số mặt được và cũng còn những băn khoăn, trăn trở. Riêng Hà Nội thì chưa được thí điểm nên rất là khó để có một đánh giá, một nhận xét chính xác.

Trên quan điểm cá nhân, qua việc hoạt động của Hội đồng chung, tôi thấy các quận, huyện của Hà Nội trong thời gian vừa qua hoạt động cũng rất tốt. Cùng với UBND, HĐND tạo thành một thể thống nhất của chính quyền địa phương. UBND và HĐND hỗ trợ lẫn nhau, HĐND ban hành các Nghị quyết rất xác thực với luật pháp, với các Nghị định, thông tư của trên và đề ra những cơ chế chính sách rất phù hợp.

Thời gian qua, trên tất cả các lĩnh vực hoạt động như hoạt động giám sát, hoạt động kỳ họp, hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giải quyết những công việc khác đều rất tốt. Giữa UBND và HĐND không có vấn đề gì lớn.

- Năm 2011, Hà Nội được chọn làm thí điểm khi đó ông có thể lường trước những khó khăn khi bỏ HĐND huyện, quận, phường không?

Bây giờ việc thí điểm mới được áp dụng ở 10 tỉnh, thành. Lộ trình để tiến hành thí điểm là một điều khó nói trước, chỉ biết rằng cơ chế vận hành hiện nay của Hà Nội là cũng rất thuận lợi. Thứ hai là ở dưới hay cấp ủy Đảng cũng rất quan tâm tới hoạt động của HĐND cấp quận, huyện.

Các đồng chí Phó Chủ tịch HĐND quận, huyện được vào Thường vụ, có đồng chí là Phó Bí thư, có đồng chí Chủ tịch cũng là Phó Bí thư hoặc có những đồng chí lại là Bí thư của huyện kiêm luôn Chủ tịch HĐND nên việc lãnh đạo rất là tốt, tạo nên một cơ chế tập trung.

Ở Hà Nội có những trường hợp mà UBND chuẩn bị nội dung khi thấy chưa được kỹ, chưa được thấu đáo, chưa thực sự phù hợp thì trước khi tiến hành kỳ họp, UBND, HĐND và Mặt trận tổ quốc đã ngồi với nhau để thống nhất nên hay không nên đưa nội dung đó ra kỳ họp.

Điều này cũng góp phần hạn chế việc: “cứ đưa ra trước hội đồng, rồi tôi bác bỏ ông”, dễ tạo ra tiền lệ xấu và nảy sinh dị nghị về sự thống nhất giữa các cơ quan này. Bản thân thường trực HĐND thành phố cũng có sự chỉ đạo hoạt động đối với HĐND quận, huyện cho nên giữa HĐND các quận, huyện với UBND các quận, huyện, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng tạo nên “một cơ thể rất thống nhất”.

Trách nhiệm của HĐND cấp tỉnh lớn hơn

- Theo ông, nếu trong trường hợp việc bỏ HĐND cấp quận, huyện, phường được thông qua thì điều đó có ảnh hưởng đến hoạt động của các địa phương hay không?

Dù không tổ chức HĐND quận, huyện, phường hay là tiếp tục duy trì thì đó là việc mà Bộ Chính trị phải xem xét toàn diện. 10 tỉnh, thành chưa đủ để nói lên điều gì. Thực ra khi thí điểm ở toàn thể các tỉnh, thành thì mới thấy được nhiều vấn đề.

Đó là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, và là một chủ trương lớn nên chúng tôi rất chú ý đến việc đó. Điều gì tố, có lợi thì tiếp tục phát huy. Điều gì chưa tốt, có hại thì xem xét để loại bỏ.

Hiện nay, rất nhiều cơ quan hành chính được phát triển thêm, được phình ra. Vì vậy, cái chúng ta cần ở đây không phải là cắt giảm HĐND ở quận, huyện, phường mà vấn đề là giảm về cơ chế hành chính, giảm về vấn đề biên chế hành chính. Nếu giảm HĐND mà lại tăng chỗ khác thì lại cũng bằng nhau.

Quan trọng nhất là tạo điều kiện cho HĐND các cấp hoạt động, lựa chọn đại biểu có chất lượng hơn, có tâm huyết hơn, có phẩm chất đạo đức và khả năng dám nghĩ, dám làm tốt hơn. Đấy mới là việc đảm bảo cho cơ chế làm chủ của nhân dân.

- Nhiều ý kiến cho rằng, việc thí điểm bỏ HĐND quận, huyện, phường thì sau này trách nhiệm của HĐND cấp tỉnh, thành phố sẽ lớn hơn và phải làm việc nhiều hơn, ý kiến của ông về việc trên ra sao?

Đó là chuyện đương nhiên. Nếu về sau quyết định bỏ HĐND cấp quận, huyện, phường thì rõ ràng chức năng, nhiệm vụ sẽ được san sẻ và tăng lên ở các cấp khác vẫn còn hoạt động.

- Việc thực hiện kiểm tra giám sát đối với hoạt động của các cơ quan nhà nước trên địa bàn quận, huyện, phường có được đảm bảo sau khi bỏ HĐND các cấp, thưa ông?

Vì Hà Nội chưa thí điểm nên tôi chưa thể có ý kiến cụ thể về vấn đề này.

- Theo cá nhân ông, nếu như việc bỏ HĐND quận, huyện, phường thì chúng ta có nên tăng cường chức năng giám sát cho các cơ quan như Mặt trận tổ quốc không?

Giám sát của HĐND là giám sát mang tính quyền lực, còn giám sát của Mặt trận tổ quốc là giám sát mang tính cộng đồng nên hai cái đấy khác nhau. Chế tài thực hiện sau khi kết luận giám sát là cũng chưa cụ thể. Nếu giao cho Mặt trận tổ quốc thì chúng ta phải xem xét, phải tăng thêm những điều kiện và có những quy định cụ thể cho họ. Đây là cả một bài toán.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Bỏ HĐND quận, huyện, phường nhằm giảm bộ máy cồng kềnh Ông Phùng Mạnh Dũng, Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch HĐND thị trấn Cầu Diễn, huyện Từ Liêm, Hà Nội chia sẻ quan điểm của mình: “Nếu để HĐND quận, huyện, phường thì cũng có mặt tích cực của đơn vị này vì phát huy được hiệu quả của chính quyền nhà nước ở địa phương. Ông Phùng Mạnh Dũng, Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch HĐND thị trấn Cầu Diễn, huyện Từ Liêm, Hà Nội. Nhưng cũng có những bất cập là bộ máy cồng kềnh, mất thời gian hội họp, tốn kém về kinh phí của nhà nước và nhiều khi hoạt động dẫm lên chân nhau giữa cấp ủy và HĐND. Nếu như bỏ thì phù hợp với xu thế là tinh giảm bộ máy. Có ý kiến cho rằng nếu bỏ HĐND quận, huyện, phường thì ai giám sát chính quyền thực hiện các nhiệm vụ. Nhưng nếu như để thì vấn đề cán bộ phải mang tính chuyên trách cao, không kiêm nhiệm thì hiệu quả công việc mới như mong muốn. Tôi nhất trí bỏ nhưng nếu bỏ thì đề nghị Quốc hội, hà nước xem xét tới bỏ luôn cả cấp xã, thị trấn. Nếu như bỏ phường mà vẫn để xã, thị trấn thì có nghĩa là quốc hội vẫn phải ban hành luật tổ chức HĐND, UBND. Trong luật đó có mục điều chỉnh UBND phường, một mục điều chỉnh UBND xã, thị trấn tuy đều là chính quyền cấp bốn. Cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương mới là cấp hoạch định chính sách, đề ra chủ trương ở tầm vĩ mô, giao chỉ tiêu cho quận, huyện, phường, xã thực hiện”.

Kiên Cường