"Không cần thiết dự trữ đến 10 triệu viên Tamiflu"

(VTC News) - “Không cần thiết phải tích trữ quá nhiều Tamiflu, nhất là trong bối cảnh Việt Nam chưa phải là một quốc gia giàu có so với mặt bằng của thế giới” - TS Nguyễn Quốc Bình, Phó GĐ Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM đã nhấn mạnh như trên trong buổi trả lời phỏng vấn dành riêng cho VTC News ngày 15/9, xung quanh vụ 10 triệu viên Tamiflu hết hạn đang xảy ra với ngành Y tế.

“Cảnh báo thái quá”

- Xin ông cho biết việc Bộ Y tế dự trữ quá nhiều Tamiflu như báo chí đề cập trong thời gian gần đây là nên hay không nên? Theo ông đó có phải là việc làm cần thiết không?

Thời điểm năm 2005, 2006, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lên tiếng cảnh báo về một đại dịch cúm A/H5N1 tại một số nước, trong đó có VN được cảnh báo là vùng trung tâm, trọng điểm của đại dịch này. Thế nhưng, khi tôi nghiên cứu tài liệu trên mạng, qua nghiên cứu khoa học của các nước thì nhận thấy rằng đây là một cảnh báo thái quá.

Khi đó, tôi còn nhớ rằng đã viết một số bài báo cảnh báo việc này, đã đăng trên một số các cơ quan truyền thông, và tôi đã nhấn mạnh rằng việc gây ra chết người hàng loạt, nguy hiểm là hơi khó xảy ra.

TS Nguyễn Quốc Bình - Phó GĐ Trung tâm CN Sinh học TP.HCM (trái) trả lời PV VTC News sáng 15/9

Một số nghiên cứu đã khẳng định rằng cũng chỉ tương đương với các loại cúm mùa thông thường, Dựa trên tình hình chung của thế giới thì có thể khẳng định rằng cúm H5N1 chỉ lây từ gia súc sang gia súc, rất ít lây hàng loạt từ người sang người. Các tổ chức, phương tiện truyền thông đã có các cảnh báo thái quá, không cần thiết. Thông tin bệnh đưa dồn dập hoàn toàn không có lợi cho sự phát triển của XH mà trên thực tế nó hoàn toàn không đến mức nguy hiểm đến như vậy.

Dưới góc độ của một số nghiên cứu khoa học thì khi đó, tôi đã nghĩ rằng đây không thể là một đại dịch. Dịch Sars cách đây một vài năm mới là một đại dịch nguy hiểm, một đại dịch lớn, nguy hiểm đến tính mạng của con người. Và cái đó chúng ta mới phải phòng chống. Phòng chống dịch bệnh là tốt, nhưng tôi nghĩ rằng nên có một cách làm hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tế của nước ta.

“Đầu tư thái quá”

- Như vậy, theo ông việc nhập Tamiflu đến 20 triệu viên có gây lãng phí hay không?

Tôi không dám khẳng định rằng có lãng phí hay không, vì đây là vấn đề đại sự của quốc gia khi đó. Thế nhưng, tôi xin khẳng định rằng nếu tôi là người có trách nhiệm của Bộ Y tế khi đó thì tôi sẽ không làm như họ. Mà tôi sẽ dựa trên tình hình thực tế của từng giai đoạn dịch mà nhập thuốc về cụ thể, chứ sẽ không làm việc nhập hàng loạt, ồ ạt.

Chi một số tiền quá lớn trong ngân sách quốc gia mà không mang lại nhiều hiệu quả thì chúng ta nên coi lại. Tổng số tiền ở đây hoàn toàn không nhỏ chút nào, khi mà nó lên đến vài triệu cho đến 10 triệu USD, nên việc chi ra cần phải được tương xứng.

Tôi chỉ cần nêu lên một ví dụ cụ thể hơn, việc tiêm chủng mở rộng phòng một số bệnh nguy hiểm cho trẻ em khi đó đã không được đầu tư nhiều như việc chi tiền ra mua Tamiflu dự trữ khi đó. Trong khi đó, thực tế tiêm chủng mở rộng có một số bệnh rất nguy hiểm cho sức khỏe của các cháu như uốn ván, ho lao, bạch hầu… Và số tiền đầu tư cho việc này hoàn toàn chênh lệch với việc mua dự trữ Tamiflu.

TS Nguyễn Quốc Bình: Việc dự trữ quá nhiều Tamiflu là không cần thiết, nhất là Việt Nam không phải quốc gia giàu có so với mặt bằng chung của thế giới.

Nếu quốc gia mình giàu, có tiền thì không sao cả. Ngoài ra, việc mua đến 20 triệu viên Tamiflu để dự trữ thì lại phải cần nghĩ thêm một việc là liệu nếu đại dịch xảy ra khủng khiếp như dự báo, ngoài Tamiflu thì cơ sở vật chất khám chữa bệnh của chúng ta liệu có thể chứa một số lượng bệnh nhân khủng khiếp như thế hay không? Đó mới là vấn đề cần bàn thêm.

Các vấn đề cần đến sự chi trả của ngân sách quốc gia cần phải được xứng tầm tương ứng, chứ không thể đầu tư thái quá để rồi kết quả chẳng đi đến đâu.

Tôi còn nhớ thêm rằng, một số quốc gia tiên tiến trên thế giới như Hòa Kỳ, Mexico đã khuyến cáo người dân khi mắc các loại cúm này nên tự cách ly ở nhà chữa trị vài ngày sẽ khỏi. Còn chúng ta thì lại khác, la toáng lên, thông tin dồn dập hằng ngày trên báo chí, cảnh báo liên tục của các ngành đã gây một tâm lí hoang mang, không cần thiết, ảnh hưởng không tốt cho XH. Trong khi đó, trên thực tế hoàn toàn không cần thiết phải làm động thái đó, khi mà nó cũng chỉ tương đương một loại cúm mùa thông thường.

- Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng phải căn cứ vào thời điểm nóng bỏng khi đại dịch “ập đến”, trước khi đặt ra câu hỏi Bộ có thiếu trách nhiệm, gây lãng phí trong việc nhập 20 triệu viên tamiflu. Ông nghĩ sao về điều này?

Tôi không dám nói rằng đây là việc lãng phí, vì tôi không được mời tham gia vào HĐ Khoa học của Bộ này. Nhưng tôi cho rằng cần phải có một sự thẩm định kĩ càng hơn, nếu cần thiết thì phải kiểm chứng bằng rất nhiều nguồn thông tin khác nhau.

Nói cụ thể hơn vào việc dự trữ Tamiflu, nếu tôi là người chỉ đạo việc này trong Bộ Y tế thì tôi sẽ chọn nhà cung cấp là Roche vì thuốc của Roche có thời hạn sử dụng dài hơn, cung cấp và thanh toán theo từng đợt, sẽ tốt hơn cho ngân sách quốc gia. Dựa trên tình hình thực tế mà chúng ta có thể điều chỉnh số lượng mua trong từng tình huống, chứ không phải nhập ào ạt không cần thiết.

- Như vậy, có thể hiểu rằng Bộ Y tế đã có phần phản ứng vội vã, gây nên lãng phí không cần thiết?

Dưới cách nhìn của cá nhân tôi, tôi cho rằng trong vụ việc này, Bộ Y tế khi đó trách nhiệm là vô cùng cao, nặng nề. Nếu đại dịch xảy ra thực sự như cảnh báo, Bộ Y tế phải xắn tay áo vào cuộc chỉ huy. Còn nếu đại dịch không xảy ra, đương nhiên người ta sẽ nói đến trách nhiệm của Bộ này. Đó là 2 mặt của một vấn đề, và hoàn toàn có thể dễ hiểu.

Cũng cần phải nói thêm rằng, theo tôi được biết thì không phải nước nào WHO cảnh bảo khi đó cũng trở thành một quốc gia có đại dịch. WHO cảnh báo là một chuyện vì WHO là cơ quan chuyên tư vấn sức khỏe cho người dân, còn chúng ta tùy theo tình hình thực tế mà áp dụng.

VN khi đó hoàn toàn không phải là một quốc gia khởi phát dịch, mà chỉ là một quốc gia thứ yếu, đứng sau một số nước trong khu vực cùng châu lục. Chúng ta hoàn toàn có thể theo dõi tình hình, diễn biến của những nước này để tự điều chỉnh cho thích hợp.

- Xin trân trọng cám ơn ông!

Nhóm PV