Kẻ hai lần thoát án tử hình

(VTC News)- Ngày 13/2/2001, tờ điện tử CBS đưa tin Tòa án tối cao Oklahoma đã bác bỏ yêu cầu của kẻ âm mưu đánh bom thành phố Oklahoma Terry Nichols đòi loại văn phòng luật sư hạt khỏi vụ kiện.

Terry Nichols (Ảnh Daymix)

Vào thứ năm, 28/8/2003, FBI bắt đầu một cuộc điều tra nội bộ về tư cách đạo đức và bằng chứng phạm tội của lãnh đạo phân tích khoa học phòng thí nghiệm tội phạm trong vụ truy tố Timothy McVeigh.

Một bản ghi cuộc phỏng vấn của Bộ Tư pháp năm 1995 cho thấy Steven Burmeister khẳng định rằng, các đồng sự phòng thí nghiệm của ông đã “thực hiện công việc giả mạo” trong vụ

Tiết lộ liên quan tới Burmeister, tuy vậy lại trở thành vấn đề trong phiên xử sát nhân quốc gia Oklahoma của Terry Nichols vì Burmeister đã đưa ra bằng chứng then chốt chống lại McVeigh và ban đầu được dự kiến là nhân chứng bên khởi tố trong phiên xử mới dành cho Nichols. Burmeister kể từ đó bị rút vai trò nhân chứng quốc gia.

Các quan chức FBI từ sau đó từ chối thảo luận về cuộc điều tra trừ Giám đốc phòng thí nghiệm FBI, Dwight Adams cho hay ông đánh giá Burmeister là “một trong những chuyên gia thí nghiệm hàng đầu của Cục”. Ông Adams phủ nhận việc Burmeister từng bị ép thay đổi chứng cớ, nói: “Anh ấy đã nỗ lực hết sức bởi anh ấy là một con người thật thà và quá tỉ mỉ, anh ấy muốn báo cáo của IG thật chính xác”. Ông Adams khẳng định. “Anh ấy thực sự là một trong những người xuất sắc nhất của chúng tôi”.

Thẩm phán hạt Steven Taylor quyết định chuyển phiên xét xử tới thành phố McAlester phía đông nam Oklahoma, cách địa điểm bị đánh bom hơn 100 dặm.

Bắt đầu truy tố

Vào giữa tháng 3, phiên xử Nichols được chuyển tới quê hương thẩm phán Steven W. Taylor, McAlester, Oklahoma, cách thành phố Oklahoma gần 130 dặm. Thẩm phán quyết định chuyển địa điểm cốt để đảm bảo cho một phiên xử công bằng.

Trong tuyên bố mở màn, trưởng ủy viên công tố quận, Lou Keel, đã cáo buộc Nichols là đồng phạm của Timothy McVeigh trong âm mưu tấn công tòa nhà liên bang Alfred P. Murrah. Keel nói rằng, Nichols đã cung cấp cho McVeigh các nguyên liệu dùng cho vụ đánh bom, trong đó có phân bón và nhiên liệu dầu dùng để chế tạo bom và các đầu nổ gây nổ thiết bị. Theo Keel, động cơ phạm tội của Nichols khớp với sự giận dữ giữa hắn với chính phủ trong cuộc tấn công vào Branch Davidians ở Waco, Texas, khoảng chừng hai năm trước.

Luật sư biện hộ Brian Hermanson phản đối những cáo buộc do bên nguyên đưa ra, nói rằng Nichols, người có mặt tại nhà hắn ở Kansas, Herington lúc vụ đánh bom xảy ra không có trách nhiệm trong vụ tấn công. Hermanson khẳng định rằng “Nichols bị McVeigh vận động chịu trách nhiệm” và cho rằng những kẻ âm mưu khác đã giúp đỡ trong việc bày mưu và thực hiện vụ tấn công.

Trong suốt những tuần đầu phiên xử, bên nguyên đưa ra bằng chứng cho thấy sự dính líu của Nichols trong vụ đánh bom. Đặc vụ FBI, Mary Jasnowski xác nhận các vật liệu dễ cháy đã được tìm thấy tại nhà Nichols khớp với những thứ dùng để làm nổ tung tòa nhà liên bang. Hơn nữa, một biên lai 740 kg phân bón Nitrat amoni cũng xuất hiện tại nơi ở của Nichols.

Tuy vậy, các bằng chứng không phải lúc nào cũng “ngon lành” như bên nguyên mong muốn. Một khoảnh khắc đặc biệt khó khăn là khi người đàn ông cho McVeigh thuê chiếc xe tải Ryder, được dùng để chở quả bom đã cung cấp bằng chứng mà rốt cuộc đem lại kết quả ngược với mong đợi cho nhóm luật sư bên nguyên. Đại lý cho thuê Eldon Elliott đã thấy McVeigh đi cùng với hai người khác nhưng không ai giống với diện mạo. Bằng chứng này càng chứng minh cho khẳng định của bên biện hộ rằng, nhiều kẻ âm mưu khác đã dính líu tới tội ác.

Bất chấp bằng chứng bất lợi, bên nguyên vẫn xuất hiện đầy tự tin. Họ đưa ra 4 bằng chứng chủ chốt khác, vợ hai của Nichols, Marife Torres làm chứng về mối tình bạn của chồng cô với McVeigh. Torres khẳng định chồng cô đã dành nhiều thời gian cho McVeigh. Lời khai của Torres rất quan trọng bởi nó xác minh mối quan hệ khăng khít của Nichols với McVeigh ngay trước khi vụ đánh bom.

Biện hộ cho Nichols

Ngày 6/5/2004, các luật sư biện hộ của Nichols bắt đầu đưa ra lý lẽ của mình.

Phần lớn các nhân chứng bên biện hộ khẳng định họ thấy một người khác đi cùng McVeigh quanh thời gian đánh bom. Tuy vậy, vài nhân chứng nhấn mạnh họ thấy Nichols đi cùng McVeigh trong thời gian trước khi xảy ra khủng bố.

Em gái Timothy McVeigh cũng xác nhận tại phiên xử hồi giữa tháng 5 rằng anh trai cô biết Nichols, tuy nhiên McVeigh hiếm khi nói chuyện về hắn trong các cuộc chuyện trò với cô. Jennifer còn giúp anh trai phân phát truyền đơn chống chính phủ, một số trong đó được tìm thấy tại nhà Nichols.

Trong tuần lễ cuối tháng 5, cả bên biện hộ và bên nguyên đều đưa ra những luận cứ kết thúc. Các lý lẽ kéo dài khoảng 8 giờ đồng hồ, được thẩm phán theo dõi một cách thận trọng. Mất 5 giờ để thẩm phán đưa ra phán quyết.

Khi những lời tuyên án đưa ra, nhiều thành viên gia đình của các nạn nhân đã khóc.

Với nhiều người, đó là sự chấm dứt 9 năm chờ đợi. Với Nichols, phán quyết đồng nghĩa với khả năng nhận bản án cao nhất, tử hình. Một phiên xử kín được lên kế hoạch ngay khi phán quyết xác định mức án của Nichols.

Giai đoạn thứ hai của phiên xử Nichols bắt đầu trong tuần lễ đầu tiên của tháng 6/2004. Luật sư bên nguyên giới thiệu thành viên gia đình của các nạn nhân, những người làm chứng về mất mát của họ và những cái chết làm biến đổi vĩnh viễn cuộc sống của họ ra sao. Tất cả các bằng chứng đều gây xúc động lòng người, làm rơi nước mắt nhiều luật gia.

Sau 3 ngày với 65 nhân chứng, nhóm truy tố đã đi đến những tranh luận về giai đoạn tuyên án. Ngay sau khi nhóm biện hộ đưa ra lý lẽ của mình, chủ yếu tập trung vào sự biến đổi tín ngưỡng của Nichols trong tù. Họ khẳng định rằng Nichols đã thay đổi, trở thành một tín đồ Cơ đốc giáo sùng đạo và có khả năng giúp đỡ những người khác.

Thậm chí mặc dù dùng tôn giáo như một chiến lược chọc tức một số người trong phòng xử thì nó cũng đã gây được thiện cảm có lợi cho Nichols. Vào ngày 9/6/2004, hội đồng xét xử đã thảo luận kỹ trong 19 tiếng rưỡi đồng hồ trước khi trở lại tuyên án. Đa phần biểu quyết chống hình phạt tử hình, thay vào đó, bản án dành cho Nichols là chung thân. Đó là lần thứ hai hắn thoát án tử.

Bản án được tuyên gây bất ngờ cho nhiều người, đặc biệt là nhóm khởi tố, những người tin rằng Nichols sẽ bị tuyên án tử hình. Luật sư biện hộ Brian Hermanson nói rằng: “Họ (chính quyền) đã tiêu phí một khoản tiền khổng lồ. Họ là nguyên nhân gây ra nỗi đau lớn cho nhiều người”. Nhiều người sống sót và có liên quan tới các nạn nhân đã bày tỏ sự oán hận với quyết định của tòa. Tháng 8, Nichols đứng trước tòa và xin lỗi về các vụ án mạng do mình gây ra. Ngày 10/8/2004 bài báo trên tờ Newsday đưa tin bài phát biểu dài dòng của Nichols, “chủ yếu đánh vào những ảnh hưởng tôn giáo”, trong đó hắn xin được tha thứ.

Darlene Welch, người có cháu gái bị sát hại trong vụ nổ khẳng định: “Không hề cảm kích khi nghe hắn thuyết giáo” và rằng cô tiếc sao hắn không về với Chúa sớm hơn”.

An Huy (Theo Crime)