Hà Nội đối thoại để tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp công nghệ

Chiều 30/9, tại Hà Nội, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố đã tổ chức hội nghị “Xử lý điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và công nghệ số”.

Phát biểu khai mạc, ông Cù Ngọc Trang - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội - cho biết, Hội nghị được triển khai với hai mục tiêu: lắng nghe đúng những vướng mắc thực sự của doanh nghiệp và hành động trúng - đúng - đến nơi đến chốn để tháo gỡ.

Hội nghị đã tiến hành đối thoại trực tiếp với các doanh nghiệp thuộc ba nhóm: nhóm khoa học và công nghệ; nhóm khởi nghiệp sáng tạo và nhóm công nghệ.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, tính đến ngày 29/9, Sở đã tiếp nhận 124 kiến nghị, trong đó, 62 kiến nghị (đạt 50% tổng số) đã được giải quyết trước Hội nghị.

124 kiến nghị của doanh nghiệp đang tập trung vào 6 nhóm vấn đề lớn, gồm: vốn cho đổi mới công nghệ (21 kiến nghị, đã giải quyết 9); thị trường và “khách hàng đầu tiên” (24 kiến nghị, đã giải quyết 10); môi trường thử nghiệm và hạ tầng nghiên cứu (14 kiến nghị, đã giải quyết 8); thể chế, công nhận và tài sản trí tuệ (34 kiến nghị, đã giải quyết 16); dữ liệu và chuyển đổi số (24 kiến nghị, đã giải quyết 15); nhân lực và liên kết viện, trường (7 kiến nghị, đã giải quyết 4).

Thay mặt Ban Tổ Chức, ông Cù Ngọc Trang thể hiện cam kết của Sở Khoa học và Công nghệ: các kiến nghị mới phát sinh tại Hội nghị sẽ được phân loại, chuyển cơ quan chủ trì trước ngày 7/10. Sở đôn đốc để doanh nghiệp nhận được câu trả lời bằng văn bản chậm nhất ngày 22/10/2026. Các nội dung vượt thẩm quyền được tham mưu kiến nghị Trung ương trước ngày 31/10/2026.

“Toàn bộ tiến độ được cập nhật trên bảng theo dõi trực tuyến. Sở là đầu mối theo dõi, đôn đốc cho đến khi từng kiến nghị được khép lại”, ông Cù Ngọc Trang khẳng định.

Tại phiên đối thoại trực tiếp, có 22 kiến nghị của các doanh nghiệp được đưa ra thảo luận, tập trung quanh các vấn đề như: ưu đãi thuế-tín dụng; chính sách thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và cách tiếp cận; sở hữu trí tuệ…

Ông Đào Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Ô tô Hiệp Hòa, đề xuất thành phố cần xây dựng các quy định cụ thể để bao tiêu, mua sản phẩm khi doanh nghiệp nghiên cứu thành công các sản phẩm đổi mới sáng tạo đáp ứng nhu cầu thị trường.

“Chúng tôi mong muốn Hà Nội đi đầu đưa trong việc ưu tiên mua sắm công các sản phẩm do doanh nghiệp trong nước sản xuất được”, ông Hùng đặt vấn đề.

Để giải quyết bài toán hạn chế ngân sách, theo ông này, thành phố có thể đặt mua hàng trước, doanh nghiệp tự bỏ vốn và chịu mọi rủi ro nghiên cứu. Khi thành công, thành phố và Trung ương sẽ ưu tiên mua sắm theo nhu cầu thị trường.

“Hãy cho các doanh nghiệp đăng ký với thành phố. Hãy đồng hành cùng chúng tôi”, ông Đào Mạnh Hùng đề nghị.

Một vấn đề khác cũng được đặc biệt quan tâm là chính sách thuế. Đại diện Công ty cổ phần Dược phẩm CPC1 Hà Nội bày tỏ mong muốn có những văn bản quy định, hướng dẫn cụ thể cho các nhân sự khoa học công nghệ để được hưởng những ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân.

Về cơ chế sandbox, nhiều doanh nghiệp cho biết, chưa có thông tin về chính sách của thành phố, muốn xin đầu mối liên hệ, đồng thời mong muốn được đề xuất phương án thử nghiệm có kiểm soát cho sản phẩm, giải pháp của mình…

Trả lời vấn đề cơ chế sandbox, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Tố Quyên chia sẻ, đây là chính sách đặc thù mà Hà Nội cụ thể hóa theo Luật Thủ đô năm 2024 và các nghị quyết của thành phố.

Hà Nội đang ưu tiên sandbox tập trung vào 5 nhóm lĩnh vực trọng tâm bao gồm: Công nghệ số, công nghệ viễn thông, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, đô thị thông minh và y tế thông minh.

Gần đây nhất, thành phố đã phê duyệt 2 dự án sandbox gồm xe tự hành và đất hiếm để triển khai thử nghiệm.

Các thủ tục pháp lý đã được công khai trên Cổng thông tin điện tử của thành phố và Sở Tư pháp để các doanh nghiệp thuận tiện nghiên cứu. Ngoài ra, các doanh nghiệp quan tâm đến chính sách thử nghiệm có kiểm soát có thể liên hệ trực tiếp với Phòng Quản lý Công nghệ và Sở hữu trí tuệ hoặc liên hệ Công ty cổ phần Trung tâm đổi mới sáng tạo để được hỗ trợ, hướng dẫn chi tiết.

Nhiều vấn đề liên quan tới quyền sở hữu trí tuệ, định giá tài sản trí tuệ, giao dịch về quyền sở hữu trí tuệ, thương mại hoá các nghiên cứu khoa học công nghệ… cũng được các doanh nghiệp, đại biểu quan tâm. Trước các vấn đề này, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, Thành phố và Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cũng đã có những chia sẻ, tháo gỡ vướng mắc cụ thể cho doanh nghiệp.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi đối thoại, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng nhấn mạnh về các nhiệm vụ trọng tâm dành cho doanh nghiệp.

Đầu tiên, về tạo thị trường đầu ra cho sản phẩm, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ công khai đầu mối tiếp nhận, trạng thái xử lý và lịch lựa chọn giải pháp đối với 30 bài toán lớn đã công bố, tổ chức vòng kết nối bài toán - giải pháp.

Đồng thời, Sở Tài chính và các sở quản lý chuyên ngành nghiên cứu áp dụng tiêu chí kỹ thuật, hiệu năng và vòng đời sản phẩm trong mua sắm công theo pháp luật đấu thầu, không tạo rào cản cho sản phẩm công nghệ trong nước. Sở Công Thương đẩy mạnh chương trình hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số xuất khẩu và kết nối thị trường.

Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng sẵn phương án Hà Nội là khách hàng đầu tiên, là “bà đỡ” cho sản phẩm của doanh nghiệp. Lấy ví dụ trường hợp của Hiệp Hoà với sản phẩm xe thang chữa cháy, lãnh đạo thành phố đề nghị cơ quan phòng cháy, chữa cháy chủ động hợp tác với doanh nghiệp…

Về vấn đề thử nghiệm có kiểm soát và dữ liệu, Phó Chủ tịch UBND Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức bộ phận hướng dẫn, tham vấn hồ sơ thử nghiệm theo một đầu mối, công bố danh mục hạ tầng, không gian và dữ liệu thử nghiệm; đồng thời đẩy nhanh tiến độ Kho dữ liệu dùng chung và Cổng dữ liệu thành phố, rà soát cập nhật danh mục dữ liệu mở để doanh nghiệp biết rõ điều kiện tiếp cận.

Về vấn đề vốn cho doanh nghiệp công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Tài chính khẩn trương hoàn thiện điều kiện tổ chức và quy chế nghiệp vụ để Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố đi vào hoạt động, tiếp nhận hồ sơ hỗ trợ ngay trong quý IV-2026, đồng thời đẩy nhanh huy động vốn và lựa chọn phương án đầu tư của Quỹ Đầu tư mạo hiểm thành phố.

Ngân hàng Nhà nước khu vực I tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay theo dòng tiền, chuỗi giá trị và hợp đồng trúng thầu; phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức ít nhất 1 phiên kết nối ngân hàng - doanh nghiệp công nghệ trong quý IV-2026 để làm việc trực tiếp trên từng hồ sơ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp công nghệ tiếp tục đồng hành trên tinh thần chủ động đề xuất bài toán thay vì chỉ đề nghị hỗ trợ; chủ động đưa ra sản phẩm và cam kết hiệu quả thay vì chỉ giới thiệu năng lực; chủ động liên kết với viện, trường và với nhau để hình thành đề xuất đủ quy mô.

“Thành phố có bài toán, cơ chế thử nghiệm, nguồn vốn và thị trường, còn lại phụ thuộc vào năng lực và quyết tâm của chính doanh nghiệp. Mỗi một doanh nghiệp tiếp cận được vốn, một giải pháp Việt có hợp đồng đầu tiên, một nghiên cứu ra khỏi phòng thí nghiệm thành hàng hóa, chính là năng suất mới, thị trường mới, động lực tăng trưởng mới”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng nhấn mạnh.