Hotline: 0855.911.911 
RSS 
Những lát cắt gợi nhiều suy tưởng
Tình huống 1: Bạn là thực khách nữ duy nhất trong một bàn ăn, giữa những đồng nghiệp, bạn bè, người thân... đều là nam giới. Trừ những nhà hàng sang trọng được tiếp viên phục vụ tới tận răng, đương nhiên tất cả những việc lặt vặt đều thuộc sở hữu mình bạn. Lau đũa, lấy thìa, rót bia, vắt chanh vào đĩa muối tiêu, nhúng thực phẩm vào nồi lẩu, phân phối đồ ăn đã chín cho từng thành viên... Mọi người hồn nhiên ăn, hồn nhiên uống, hồn nhiên nhận sự chăm sóc chu đáo của bạn. Và không ai thấy có trách nhiệm làm điều ngược lại cho bạn, cũng chẳng hề nhận thấy cuộc nhậu đã tàn mà hình như bạn chưa có miếng gì bỏ bụng. Phụ nữ mà!
Tình huống 2: Bạn đã già, bạn đang mang bầu hay bế theo con nhỏ. Bạn đang vất vả len lách trên chuyến xe bus chật như nêm. Rồi bạn cũng tìm được khoảng trống vừa vặn có thể đặt được đôi chân. Người vẹo đi vì cái bụng kềnh càng, vì phải bế con hay vì lưng đã còng mà vẫn phải mang vác túi đồ rất nặng. Nhiều hành khách, đa phần đàn ông liếc nhìn bạn đầy vẻ thờ ơ. Chẳng ai có ý định đứng dậy nhường cho bạn chỗ ngồi. Ngu gì mà làm vậy. Lên sau hết chỗ ráng chịu. Phụ nữ thì cũng vậy thôi.
Tình huống 3: Bạn bơ phờ lao về nhà sau một ngày làm việc mệt mỏi, sau cuộc chiến tranh giành từng métđường giữa những giao lộ mờ mịt khói xăng, sau khi len lách giữa khu chợ lõng bõng sình lầy để mua vội vài món thực phẩm cho bữa chiều. Nhà cửa tanh bành, con cái khóc inh ỏi và ông chồng đang ngồi vểnh râu xem TV. Vậy là bạn tung hoành ngang dọc trong căn nhà, vừa dỗ con, vừa nấu cơm vừa tranh thủ quét lau, dọn dẹp.Còn chồng bạn, tay bấm remote, miệng không quên làu nhàu, “giờ này mà vẫn chưa có cơm ăn, biết thế ra ngoài quán làm vài vại bia cho mát ruột”.
Tình huống 4: Mâm cơm gia đình đã hoàn tất. Bạn vừa đút cho con ăn vừa âu yếm xới cơm, chọn lựa những miếng ngon nhất gắp vào bát chồng trong khi ông xã tay lùa cơm, mắt vẫn dán vào những pha bóng đang đến hồi gay cấn. Làm một lèo mấy bát cơm xong, ông chủ buông đũa, mặc kệ bạn vật lộn với đứa bé mà nỗi sợ ăn đã thành truyền thống. Thong dong lên gác, miệng ngậm tăm, ông ngó đầu xuống ra lệnh cho cô vợ đang xoay tít với đống bát đĩa bẩn, “xong việc thì pha luôn cho ấm trà nhé”.
Rồi cảnh những người vợ khệ nệ tay bê vác, tay dắt con bên ông chồng thảnh thơi, nhàn tản. Những nhân viên nữ hì hục kê dọn đồ đạc trong khi đồng nghiệp nam thản nhiên chúi mũi vào màn hình máy tính. Những người phụ nữ hài hước tự trào, “vợ là gì, là ô sin không lương và ca ve không bo”. Nghe mà thấy đắng cay, chua xót. Bạn đã từng gặp - hay từng là nhân vật chính trong bối cảnh ấy? Xin đừng nói với tôi rằng... không!
Quy luật của muôn đời
Cuộc chiến đấu bền bỉ vì bình đẳng giới của chị em đã nổ phát súng đầu tiên từ ngày 8/3/1857. Nhưng phải chờ đúng 120 năm sau - năm 1977, mốc thời gian ấy mới được Liên hợp quốc chính thức đặt tên Ngày quốc tế phụ nữ. Và nếu chỉ coi bình đẳng giới như là phái mạnh có gì, chị em có đó thì sau 35 năm tồn tại, phụ nữ Việt đã đi được những bước rất dài. Ngoài xã hội, những người phụ nữ giỏi giang, thông tuệ đang tỏa sáng trong nghị trường, trên thương trường, trong nghiên cứu khoa học, trên mọi lĩnh vực mũi nhọn - điểm nóng. Giới nữ đã và đang chứng tỏ bản thân không hề kém cạnh nửa thế giới còn lại. Nhưng tất cả hình như chỉ dừng ở đó, nơi coi những bóng hồng không khác gì đàn ông. Được làm việc, cống hiến hết mình và không hề mưu cầu một chút ưu tiên, ưu đãi.
Rời công việc, rời nhiệm sở, bước chân ra đường, đặt chân về nhà, họ trở về với vẹn nguyên hình hài bản thể Trời sinh - những người phụ nữ. Hai trong một - khi phải vừa “giỏi việc nước” vừa “đảm việc nhà”. Ba trong một, khi phải gồng mình đóng trọn hình ảnh “vợ hiền, dâu thảo, mẹ đức hạnh”. Con cái hư hỏng, học hành dốt nát ư - tại mẹ. Chồng “chán cơm, thèm phở” ư, bếp lạnh, tổ hết ấm ư - tại vợ. Chuyện đối nội - đối ngoại với tứ thân phụ mẫu có gì sơ sểnh - tại con dâu. Đôi vai mỏng mảnh của họ phải gánh gồng quá nhiều trách nhiệm, thiên chức. Bất công nhất là chẳng ai - trong những người xung quanh có ý định chìa vai san sẻ chút ít. Bởi trong quan niệm của họ, đàn bà thì đương nhiên phải thế. Bất công được nhân đôi, khi chính những “phận nữ nhi” cũng coi việc suốt đời một mình chèo chống ấy là mặc nhiên, không cần bàn cãi và chưa hề có ý nghĩ phải thay đổi.
Ngay từ khi còn nhỏ, bé gái đã ngày ngày chứng kiến một bà mẹ tảo tần, đảm đang, vén khéo và lao động vô cùng bền bỉ từ sáng sớm tới tối mịt. Vừa đi làm kiếm tiền vừa nhẫn nại xòe đôi cánh chăm chút chở che cho cả mái ấm gia đình. Phụ nữ là người xây tổ ấm, người giữ lửa cho mái ấm gia đình. Thiên chức của họ là làm vợ, làm mẹ.... Cô bé ấy đã có một mẫu hình hoàn hảo từ bà mẹ để phấn đấu, hoàn thiện mình theo đúng khuôn khổ quan niệm Á Đông đã hình thành từ bao đời.
Lớn lên chút nữa, cô được mẹ truyền dạy cho những bài học nữ công gia chánh, để có thể nấu ăn ngon, cắm hoa đẹp, pha chế đồ uống hấp dẫn, trang trí nội thất đạt tính thẩm mỹ ... Tóm lại là đủ sức biến ngôi nhà thành tổ ấm bình yên mà mọi thành viên đều mong muốn trở về khi chiều xuống.
Ngày cưới, mẹ chồng nửa đùa nửa thật hỏi con dâu mới, “liệu con có hầu chồng được như mẹ hầu bố không?” Rồi cô làm vợ, làm mẹ. Trong khi vẫn phải đảm đương công việc của một viên chức gương mẫu, năng nổ, nhiệt tình và giàu óc sáng tạo.Cái sự “hầu” đã trở thành hiện thực, theo trọn vẹn nghĩa đen lẫn nghĩa bóng của từ này. Đối tượng phải “hầu” ngày thêm mở rộng, từ bố mẹ chồng - chồng - con rồi cuối đời là tới cháu. Rất nhiều khi, cô ao ước, “thân này ví xẻ làm đôi được”. Đương nhiên, thân cô chỉ có một, mà núi trách nhiệm mà cô phải đảm đương cứ ngày mỗi chất cao thêm.
Quỹ thời gian dành nghĩ cho bản thân ngày càng bé lại. Bạn bè đồng lứa rủ đi spa làm đẹp, đi shopping sắm đồ? Tặc lưỡi cho qua, tiền còn để làm nhiều việc khác. Thèm được chuyến du lịch xả stress, nhưng mọi thứ thiếu bàn tay mình chắc chắn sẽ rối tung. Tần ngần đứng trước gương hối tiếc những đường cong gợi cảm thời thiếu nữ, định dành chút thời gian tập tành cho khỏe đẹp rồi lập tức quên ngay ý định, chỉ sau câu nửa an ủi nửa đe nẹt của đấng phu quân, “em béo thế này mới đẹp, anh thích thế. Mà tuổi này còn lo làm đỏm, định ra đường cua giai à”.
Phụ nữ = cho đi không cần nhận lại?
Không phải ngẫu nhiên, tổ chức Liên hợp quốc đã chọn bình đẳng giới là cái gạch đầu dòng quan trọng trong Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ. Bởi những bất công trong nhận thức, cách đối xử của xã hội - dần dà theo thời gian đều có thể giải quyết rốt ráo - hoặc sớm hoặc muộn. Nhưng ý thức hệ, quan niệm Á Đông hằn sâu trong vỏ não, được định hình và truyền lại qua bao thế hệ - như cô con gái kể trên nhận lại từ mẹ, từ bà, từ sách vở lẫn cả một hệ thống truyền thông nhiệt tình tô vẽ, quảng bá - thì không biết đến bao giờ mới xóa nổi.
Người đàn bà giàu đức hi sinh, chịu thương chịu khó vun vén cho gia đình luôn được tôn vinh. Nếp sống “phu xướng, phụ tùy” vẫn mặc nhiên còn nguyên giá trị. Dư luận xã hội luôn chĩa mũi dùi cay nghiệt vào những người đàn bà dám đạp lại chuẩn mực truyền thống để kiếm tìm giấc mơ hạnh phúc cho riêng mình. Trong mỗi rạn nứt gia đình, phụ nữ luôn được khuyên răn phải nhìn lại và điều chỉnh bản thân. Chồng trăng hoa vì mình kém đảm đang, mất dần vẻ hấp dẫn. Chồng lạc lối thì mình phải “lạt mềm buộc chặt”, dùng mọi chiêu thức để kéo chàng trở lại. Con không béo khỏe, học hành giỏi giang là do mình chăm sóc, dạy dỗ chưa tới nơi tới chốn.... Tóm lại, hệ quả có thể khác nhau nhưng nguyên nhân chỉ có một. Phụ nữ được mặc định là mẫu hình giàu lòng vị tha, trắc ẩn và giàu cả khả năng tự điều chỉnh, từng bước xóa bỏ cái tôi cá nhân để nằm gọn trong cái khuôn muôn đời định sẵn.
Chỉ cho đi mà không mưu cầu nhận lại, người phụ nữ Việt Nam anh hùng ở chỗ đó và bất hạnh cũng chính ở chỗ đó.
Những bé trai được nuôi dạy trong môi trường “chồng chúa vợ tôi” từ bé đã quen với cái nếp cơm ăn mẹ nấu, quần áo thay ra có mẹ giặt, ốm đau có mẹ chăm... Hiếm gia đình nào có ý định dạy con trai biết chia sẻ, biết cảm thông với những giọt mồ hôi trên gương mặt mẹ. Hiếm ai dạy con phải bảo vệ bạn gái khi ở trường, phải coi phụ nữ là đối tượng luôn được nâng niu. Lỡ cậu bé nào biết tặng một bông hoa cho bạn gái ngồi bên, biết mở cửa hay kéo ghế cho bạn gái ngồi sẽ bị số đông chế giễu, coi là “đồ dại gái”....
Lớn lên, chàng trai lấy vợ. Và đương nhiên hưởng thụ sự chăm sóc, được mẹ chồng chuyển giao lại cho con dâu. Vòng quay quy luật đi trọn một vòng, mặc nhiên, không ai nghĩ tới chuyện thắc mắc tại sao bất công cứ tồn tại mãi mãi?
Nữ sĩ Trang Hạ từng chia sẻ, “Tôi thấy thương những người phụ nữ đang lụi cụi một mình “giữ lửa” hạnh phúc gia đình... Họ lụi cụi sống cuộc sống của người khác mà không bao giờ ngửng lên hỏi: Thế còn cuộc sống của tôi thì sao?... Họ yêu và rồi đồng hóa mình với cuộc sống của chồng, của con. Dần dần họ trông giống vợ của người đàn ông của họ, trông giống như mẹ của con họ… Đến lúc người ta không còn nhìn thấy người phụ nữ ấy nữa, người ta chỉ nhìn thấy một người vợ, một người mẹ chung chung nào đó mà thôi!”
Báo chí hay than phiền về câu chuyện người đẹp - đại gia, về dòng tài nguyên nhan sắc Việt cứ bị “chảy máu” - không nâng khăn sửa túi cho mấy ông Tây mắt xanh mũi lõ thì cũng gắn bó với các chàng dán nhãn Việt kiều. Cứ nhìn các ngôi sao showbiz, người mẫu, hoa hậu, hoa khôi... đua nhau làm dâu xứ người mà thấy xót xa, thấy tiếc cho đàn ông Việt. Nhưng loại ra ngoài yếu tố tiền bạc, của nả vốn khá trần tục, tôi nghĩ sự lựa chọn của họ là có lý do chính đáng.
Phụ nữ Việt - không mấy người được đối xử nâng niu, trân trọng theo đúng nghĩa. Chính vì thế, họ rất dễ xiêu lòng trước những biểu hiện - dù là nhỏ nhất - từ những đại diện phái mạnh lịch lãm, được lớn lên và nuôi dạy trong môi trường mà phái đẹp luôn là số 1. Không quen với suy nghĩ được cảm thông, chia sẻ trong mọi công việc, họ xúc động khi người bạn đời cùng dọn bàn ăn, cùng chăm em bé, cùng rửa bát và cùng lau sàn. Họ rưng rưng nước mắt khi nhận lời cám ơn của chồng con về một bữa ăn ngon, lời ngợi khen bộ váy mặc hôm nay sao quyến rũ, một đôi tay mang vác va li túi xách giữa chốn đông người, một miếng ngon nhất được yêu thương gắp vào bát (thay vì chăm chăm gắp cho mọi người và luôn tự bằng lòng với những thứ xương xẩu, đầu thừa đuôi thẹo). Họ cũng vô cùng xúc động khi được tự quyết định về cuộc đời mình. Được đi học thạc sĩ, tiến sĩ, được theo các khóa bổ túc ngoại ngữ buổi tối, được đi du lịch đến những miền đất lạ ...mà không phải xin phép và hồi hộp chờ phản ứng - đa phần rất tiêu cực - từ các đức lang quân vốn chỉ thích vợ kém mình một cái đầu và tối ngày quẩn quanh trong bếp.
Tuổi kết hôn đang ngày càng muộn, chọn xu hướng độc thân làm phá vỡ cấu trúc gia đình truyền thống đang tăng nhanh. Những bà mẹ đã, đang và sẽ tuyên ngôn chọn làm single - mom ngày càng đông. Phụ nữ thành đạt chọn sống một mình ngày càng nhiều. Châu Á nói chung, Việt Nam nói riêng đều đang phải đối đầu với thực trạng này. Cho dù quan niệm Á Đông vẫn vẹn nguyên giá trị và một mô hình gia đình truyền thống vẫn buộc người ta phải hướng tới. Nguyên nhân thì nhiều, nhưng có lẽ một phần nhỏ do chính những điều tôi vừa bàn tới. Nhiều người mẹ chia sẻ, họ chỉ muốn sinh con trai, vì con gái khổ lắm - rồi nó sẽ lại phải theo vết xe đổ của thế hệ đi trước. Và những cô gái đang phải chứng kiến mẹ mình lao lực,điên cuồng vắt sức giữa hai cực đối trọng “giỏi việc nước, đảm việc nhà”- nếu sau này không dám bước vào đời sống hôn nhân cũng là điều dễ hiểu.
Tôi đặt tiêu đề cho bài viết là “góc nghiêng nữ quyền” cũng vì lý do đó. Bởi nữ quyền, cũng như bình đẳng giới chỉ thực sự đến - và tồn tại - khi ngay từ trong tiềm thức, những người phụ nữ phải luôn đòi hỏi (và cho phép bản thân sở hữu) cái quyền rất nhân văn. Phụ nữ, đàn bà, phái đẹp, phái yếu... gọi cách nào thì cũng mong ước được một điều như nhau. Được yêu thương và được chia sẻ - thực sự - bằng hành động chứ không dừng lại ở những lời nói đãi bôi.Hồ Cúc Phương
Bình luận 
