Tại buổi Tọa đàm Góp ý Luật đất đai (sửa đổi) diễn ra chiều 28/3 tại kênh VTC 14 - Đài truyền hình kỹ thuật số, hai vấn đề được nhiều độc giả quan tâm nhất là cơ chế bồi thường giá đất và việc sử dụng hợp lý, tránh gây lãng phí tài nguyên đất.
Tham nhũng đất đai là lớn nhất
Tiến sỹ Nguyễn Quang Tuyến, Trưởng bộ môn Luật Đất đai, Đại học Luật Hà Nội, cho rằng, hiện nay cơ chế chính sách chưa giải quyết phần lợi tức được tạo ra từ đất đai do quy hoạch của nhà nước và thay đổi mục đích sử dụng đất.
Giá bồi thường thấp. Thu hồi đất thì nhà nước bồi thường theo giá đất nhà nước quy định nhưng giao cho chủ đầu tư chuyển sang mục đích khác thì giá lại cao lên. Từ sự chênh lệch đó cộng thêm việc không có cơ chế rõ ràng nên rất dễ xảy ra tình trạng tham nhũng tiêu cực và làm giàu bất chính.
Cụ thể, ông Tuyến chỉ ra các quy định thu hồi đất hiện nay rất “mơ hồ”, dễ thấy nhất là vấn đề giá bồi thường khi nhà nước thu hồi đất. Giá bồi thường là một cơ sở quan trọng để giải quyết hài hòa lợi ích giữa các bên: Nhà nước, nhà đầu tư và người dân khi bị thu hồi đất.
Tuy nhiên, trong cơ chế giá bồi thường hiện nay lại chưa hợp lý, nhà nước vẫn được giao quá nhiều quyền. Cụ thể, Ủy ban nhân tỉnh có thẩm quyền thu hồi đất, nhưng cũng lại là người xây dựng khung giá đất của địa phương và lấy đó làm cơ sở tính giá bồi thường cho người dân.
“Cái này không hợp lý, dễ nảy sinh sự tùy tiện. Trong trường hợp mà người ta đặt lên bàn cân giữa lợi ích người dân, nhà nước và nhà đầu tư thì chắc là lợi ích nhà nước và chủ đầu tư sẽ nhiều hơn người dân”, ông Tuyến nói.
Thứ hai là nguyên tắc xác định gía đất quá trừu tượng ở chỗ là giá đất nhà nước xác định không theo giá thị trường nhưng phải theo một nguyên tắc là sát với giá chuyển nhượng đất trên thị trường trong điều kiện bình thường. 
“Chúng ta phải hiểu thế nào là sát, sát trên hay sát dưới. Thị trường là thị trường nào? Thị trường nhà nước đầu tư, hay thị trường có tổ chức, hoặc thị trường ngầm? Những câu hỏi là đã không thể giải đáp được trong Luật 2003”, ông Tuyến khẳng định.
Liên quan đến vấn đề giá đất bồi thường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai Đào Trung Chính cũng thừa nhận, việc tìm ra giá thị trường, việc lưu hồ sơ và theo dõi biến động giá thị trường như thế nào là chúng ta vẫn chưa làm được.
Đối với giá đất bồi thường, hiện có 2 phương án được đặt ra. Phương án 1: Bảng giá đấy địa phương sẽ sử dụng cho mọi mục đích và ban hành 5 năm/1 lần.
“Nếu áp dụng bảng giá này để xác định nghĩa vụ của người dân như nộp thuế, xử phạt vi phạm hành chính sẽ cơ bản tốt vì nó thấp nên người dân dễ chấp nhận. Nhưng nếu dùng bảng giá đó bổi thường người dân sẽ không bao giờ chấp nhận”, ông Chính phân tích.
Phương án 2 là bảng giá khi có biến động thì điều chỉnh và chỉ sử dụng trong một số trường hợp như: tính thuế, tính lệ phí trước bạ, nghĩa vụ tài chính với nhà nước,…Còn vấn đề bồi thường sẽ xác định giá cụ thể. Phương án này cũng rất khó vì phải có nghiên cứu, phân tích, đánh giá mức giá thị trường cụ thể.
Giao đất vẫn còn cơ chế xin – cho
Bên cạnh những thắc mắc về cơ chế đền bù giá đất, vấn đề lãng phí đất đai cũng nhận được nhiều ý kiến quan tâm.
Theo ông Đào Trung Chính, lãng phí đất đai là thực tiễn đã xảy ra và đáng tiếc là xảy ra trên diện rộng, khắp các tỉnh, thành phố. Đây là một hạn chế mà Bộ Tài nguyên môi trường đã chỉ ra sau 10 năm thực hiện Luật Đất đai.
Bên cạnh đó hệ thống pháp luật còn nhiều quy định phức tạp gây khó khăn cho người dân và chính quyền.
Quy hoạch sử dụng đất với phát triển xã hội và quy hoạch phát triển ngành chưa đồng bộ, liên kết giữa vùng, địa phương, trong đó có quy hoạch dài quá, không khả khi nên xuất hiện nhiều dự án treo.
Ông Chính cũng cho biết, một trong các nguyên nhân khách quan khiến các dự án thu hồi đất xong bỏ hoang là do suy thoái kinh tế, nhiều chủ đầu tư muốn triển khai nhưng không đủ tiềm lực
Chủ quan là do thiếu tính liên kết, đồng bộ trong quy hoạch. Các địa phương hút đầu tư mở ra nhiều khu công nghiệp nhưng không tính toán đến nhân lực và tiềm lực.
Trong việc giao đất vẫn còn tính bao cấp, cơ chế xin – cho, chưa thực hiện việc đấu giá để lựa chọn được nhà đầu tư có đủ năng lực để thực hiện, nhiều dự án được giao cho chủ đầu tư không có tiềm lực.
Ông Nguyễn Quang Tuyến cũng cho biết, trong luật chưa có tiêu chí thu hồi đất, sử dụng đất có hiệu quả, nhiều chủ đầu tư đã lợi dụng điều này để xí đất rồi để đấy, gây lãng phí tài nguyên đất.
Châu Anh

NCB tích hợp đặc quyền dành cho hội viên Sun Signature
Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) đang cùng đối tác chiến lược Sun Group tái định nghĩa trải nghiệm ngân hàng với tư duy đổi mới và sản phẩm tiên phong.

Hàng trăm mã giảm điểm, VN-Index 'thủng' mốc 1.800
Trong phiên giao dịch hôm nay, bảng điện tử bị nhấn chìm trong sắc đỏ, trước áp lực bán tháo ồ ạt khiến VN-Index rời xa mốc 1.800 điểm.

Hơn 6.200 chuyến bay bị chậm trong tháng 6: Hãng nào nhiều nhất?
Trong 25.613 chuyến bay được các hãng hàng không Việt Nam khai thác trong tháng 6, hơn 6.200 chuyến khởi hành trễ, tương đương gần 1/4.

Khởi tố Giám đốc Nhà xuất bản Hội Nhà văn Nguyễn Thuý Hằng
Bà Nguyễn Thuý Hằng, Giám đốc Nhà xuất bản Hội Nhà văn, bị khởi tố liên quan cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng".

Mỹ tiếp tục phát động đợt tấn công mới nhằm vào Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo quân đội nước này bắt đầu loạt cuộc tấn công mới nhằm vào Iran.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Lấy hạnh phúc ấm no của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu lấy hạnh phúc ấm no của Nhân dân làm mục tiêu phấn đấu, bảo đảm mọi người đều được thụ hưởng thành quả của đổi mới và phát triển.

Đội tuyển Việt Nam tổn thất nặng trước ASEAN Cup 2026
Trung vệ Đỗ Duy Mạnh nói lời chia tay tuyển Việt Nam trước thềm ASEAN Cup 2026 vì không kịp bình phục chấn thương đầu gối.

Võ sĩ Việt Nam bị cấm thi đấu gần 18 tháng, lên tiếng xin lỗi
Võ sĩ Hà Thế Anh bị VMMAF cấm thi đấu tại LION Championship đến hết năm 2027 vì thi đấu thiếu tích cực, anh công khai xin lỗi người hâm mộ sau án kỷ luật.
Trực tiếp bóng đá Anh vs Argentina 2h ngày 16/7, kết quả tỷ số mới nhất
Trực tiếp bóng đá Anh vs Argentina (2h ngày 16/7): VTC News cập nhật diễn biến, tỷ số Anh đấu với Argentina thuộc vòng bán kết World Cup 2026.

Đã tìm thấy 93 bộ hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng
Lực lượng chức năng quy tập thêm 19 bộ hài cốt liệt sĩ và 1 bộ tập thể hài cốt ở Công viên Lê Thị Riêng, nâng tổng số hài cốt tìm thấy lên 93 bộ cùng 2 bộ tập thể.

Những người trẻ lớn lên từ khoảng trống gia đình
Trên hành trình chia sẻ về khoảng trống và những nỗi buồn, Trần Quang Vinh nhận ra có quá nhiều người cũng đang trải qua cảm xúc lạc lõng trong chính gia đình mình.

Vụ 147 điểm 10 môn Toán: Khởi tố thêm Hiệu trưởng THPT Chuyên Tuyên Quang và 6 bị can
Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang khởi tố thêm 7 bị can, nâng tổng số bị can trong vụ án liên quan kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 lên 26 người.
VTC News đoạt giải C Giải Báo chí toàn quốc về Bình đẳng giới năm 2026
Vượt qua 138 tác phẩm dự thi trên cả nước, 24 tác phẩm báo chí xuất sắc nhất đã được vinh danh tại Giải Báo chí toàn quốc về Bình đẳng giới năm 2026

Chính phủ đề xuất cấm kinh doanh bóng cười
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế.

Chủ tịch Hà Nội nhận trách nhiệm khi để các nhiệm vụ chậm tiến độ
Ông Vũ Đại Thắng nghiêm túc nhận trách nhiệm khi để các nhiệm vụ chậm tiến độ, kết quả đạt được chưa tương xứng đầy đủ với tiềm năng, vị thế của Thủ đô.

NCB tích hợp đặc quyền dành cho hội viên Sun Signature
Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) đang cùng đối tác chiến lược Sun Group tái định nghĩa trải nghiệm ngân hàng với tư duy đổi mới và sản phẩm tiên phong.

Cận cảnh hang Đá Sập - nơi phát hiện 5 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật
Ngoài 5 bộ hài cốt, tại hang Đá Sập - nơi cách đây hơn 50 năm bị địch dội bom, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật quan trọng như đồng xu, bút, muỗng, lọ,...

Phá đường dây cá độ Fi88, KingGroup trả lương nhân sự tới 100 triệu đồng/tháng
Công an Bắc Ninh triệt xóa đường dây cá độ bóng đá Fi88 và KingGroup với hơn 30.000 thành viên, hoạt động như doanh nghiệp và trả lương nhân sự tới 100 triệu/tháng.





