“Focus in VietNam” những góc nhìn đa chiều…

“Focus in Vietnam” được đặt hàng từ Bộ Thông tin truyền thông để quảng bá tất cả những sự kiện nóng, tiêu điểm diễn ra trong tuần của Việt Nam ra thế giới. Bắt đầu lên sóng từ tháng 10 năm 2011, đây không chỉ là một talk trường quay bình thường mà còn có sự giao lưu, kết nối giữa trong và ngoài trường quay. Mỗi chương trình được thể hiện như một cuộc trò chuyện gần gũi chứ không hẳn là một chương trình theo kịch bản có sẵn.

Không chỉ là “tiêu điểm”

“Focus in Vietnam” phát sóng vào 19h00 Chủ nhật hàng tuần. Phần lớn thời lượng chương trình ghi hình tại trường quay, ngoài ra còn có các clip xen kẽ làm rõ ý cho nội dung ở trường quay. Ý tưởng xuyên suốt của chương trình là lựa chọn ra một vấn đề về kinh tế, xã hội, đặc biệt là về ngoại giao nổi bật nhất của Việt Nam trong tuần, để mời các chuyên gia đến bàn luận xung quanh vấn đề đó. Những chương trình giao lưu với khách mời nước ngoài thì MC sẽ sử dụng hoàn toàn bằng tiếng Anh, có phụ đề tiếng Việt và ngược lại.

Chương trình được chia ra bốn phần với kết cấu tuân thủ yêu cầu của một chương trình thời sự phát sóng hàng tuần. Phần một sẽ trả lời cho câu hỏi “Điều gì đang xảy ra?”, nghĩa là cung cấp cho khán giả vấn đề mà chương trình lựa chọn để bàn luận trong tuần này. Phần thứ hai diễn giải cho băn khoăn “Câu chuyện đang phát triển như thế nào?” và đưa ra những phân tích, bình luận, nhận định của các chuyên gia để làm rõ vấn đề. Trong phần ba, để tăng tính tương tác giữa trường quay với bên ngoài, chương trình sẽ ghi hình trước một chùm ý kiến của khán giả để phản biện lại khách mời trường quay. Phần cuối của chương trình sẽ tổng kết lại vấn đề một cách ngắn gọn, cô đúc.

Đối tượng khách mời của chương trình là những người tri thức. Và đối tượng khán giả mà chương trình muốn hướng tới cũng là giới tri thức. Họ là những người không thích chạy theo sự kiện để nhìn ở bề nổi của vấn đề mà luôn muốn phân tích để tìm hiểu mọi tầng sâu của vấn đề.

Điểm đặc biệt của “Focus in Vietnam” so với nhiều chương trình thuộc dạng tiêu điểm khác là trước một vấn đề, chương trình không đi tìm kiếm câu trả lời ai đúng ai sai mà cung cấp những góc nhìn đa chiều, khách quan để khán giả tự mình đưa ra kết luận. “Chúng tôi không đề cao việc phải tìm ra những chính sách hay những giải pháp tốt bởi chúng tôi chỉ là cầu nối thông tin để nhiều người được nói lên tiếng nói của mình trong mỗi vấn đề”- chị Nguyễn Thị Hồng, Trưởng phòng Thời sự đồng thời là một trong những người làm nên “Focus in Vietnam” cho biết.

“Mềm hóa” những câu chuyện chuyên môn

Cả ê-kip đều thừa nhận, sức sống của “Focus in Vietnam” nằm ở người dẫn chương trình - anh Cao Cường - đóng vai trò như một người chủ của diễn đàn. Anh Cường nguyên là GĐ sản xuất của kênh VTC10. Nay là giảng viên bộ môn Truyền hình của trường ĐH Khoa học xã hội & Nhân văn Hà Nội. Bận rộn với công việc giảng dạy nhưng vì tâm đắc với chương trình nên anh vẫn quyết tâm tham gia.

Theo fomat của chương trình thì “host” (người chủ diễn đàn) sẽ làm việc cùng với cả ê-kip để đưa ra đề tài, cùng tìm các thông tin liên quan đến đề tài và kết nối giữa trường quay với hiện trường, nghĩa là tham gia sản xuất và tạo điểm nhấn cho chương trình chứ không chỉ đơn thuần là nhận kịch bản và dẫn. Một điều đặc biệt là trong chương trình có phần “Trắc nghiệm nhanh” ở trường quay hoàn toàn không được chuẩn bị mà “nhờ cậy” hết vào khả năng của “host” Cao Cường.

Trong quá trình ghi hình, “host” phải nắm bắt được thông tin và tổng kết lại để đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm tức thời đối với khách mời. Không được chuẩn bị trước, độ rủi ro cao hơn nhưng đây cũng là phần tạo nên sự thú vị và khách quan của chương trình. Vốn thông minh, nhanh nhạy và rất hài hước, nên những câu hỏi mà Cao Cường “ứng tác” trong trường quay cũng rất sâu sắc, dí dỏm khiến cho không ít chuyên gia phải cười trừ… “xin hàng”.

Với người dẫn chương trình thì việc làm thế nào để nói chuyện được với những khách mời là thách thức lớn nhất. Khách mời là những người có cá tính riêng biệt và sự hiểu biết phong phú. Nếu như cảm thấy người dẫn nói chuyện vô duyên hoặc thông tin hời hợt, không đủ chiều sâu thì khách mời sẽ cảm thấy rất khó chịu. Những lĩnh vực mà chương trình đề cập rất đa dạng, trong khi khách mời lại là các chuyên gia về các lĩnh vực ấy. Không thể giỏi ngang bằng chuyên gia nhưng người dẫn chương trình cũng phải tìm hiểu sâu sắc nhất định về mỗi vấn đề trước khi nói chuyện với chuyên gia, để có thể tạo nên một cuộc trao đổi công bằng, không bên nào bị lấn át.

Là một trong những người theo sát chương trình, chị Nguyễn Hồng cho biết, quan trọng nhất là cách tiếp cận để khai thác chủ đề. Chương trình “Focus in Vietnam” được thực hiện với mục tiêu đối ngoại bằng văn hóa. Trong khi đó khán giả người Việt ở Mỹ hoàn toàn khác với người Việt ở Đông Âu và cũng không giống với người Việt ở Lào hay Campuchia. Khán giả nước ngoài ở Việt Nam cũng rất phong phú. Họ đến từ những đất nước khác nhau, mang theo những phông văn hóa khác nhau. Làm thế nào để họ xem chương trình và chia sẻ được với thông tin mà chương trình đưa ra, đó là thách thức đối với ê-kip sản xuất “Focus in Vietnam”.

Thách thức với nhóm sản xuất là vấn đề thời gian. Đầu tuần lựa chọn đề tài, cuối tuần phát sóng, nên lúc nào nhóm cũng trong tình trạng hoạt động hết công suất. Với những sự kiện diễn ra từ đầu tuần thì ê-kip còn có thời gian chuẩn bị nhưng nhiều khi phải đến sát cuối tuần mới có sự kiện nổi bật và cả nhóm đành phải chạy đua với thời gian. Nhiều hôm, vì quá gấp nên 12h đêm cả ê-kip đành phải… họp qua điện thoại. Tất cả phương án đều được thống nhất ngay trong đêm để sáng sớm hôm sau triển khai các khâu liên hệ khách mời, ghi hình ngoại cảnh và chuẩn bị trường quay cho 3h chiều có thể ghi hình. Tất cả phải được hoàn tất để kịp phát sóng vào 7h tối. Áp lực lớn nhất là làm thế nào để kết nối được với khách mời. Vì thế nhóm “Focus in VietNam” vẫn luôn “cầu trời khấn phật” cho sự kiện đừng diễn ra gần sát ngày phát sóng.

Tự nhận mình là người khó tính, cầu toàn nên “host” Cao Cường luôn đòi hỏi khắt khe ở cả ê-kip. Cũng bởi thời gian để sản xuất gấp rút, lịch máy ở trường quay lại phải chia đều cho các chương trình khác, khách mời lại là những người bận rộn, chỉ có thể thu xếp thời gian nhất định để đến ghi hình nên mọi việc đều phải được tiến hành đúng kế hoạch từ tiền kỳ đến hậu kỳ.

Một cái khó nữa là làm thế nào để “mềm mại hóa” những câu chuyện mang tính chuyên môn của khách mời. Ngay từ lúc xây dựng format, ê-kip đã xác định lượng thông tin của chương trình sẽ rất “nặng” và hầu như mang tính lý luận, chuyên biệt, sẽ dễ khiến cho khán giả cảm thấy mệt khi tiếp nhận. Vì thế phải có những chi tiết để giảm nhẹ làm mềm hơn chương trình. Ví dụ, ngay từ đầu chương trình sẽ giới thiệu một profile rất ngắn gọn và thú vị về nhân vật khách mời. Phần giữa chương trình có những câu hỏi ngắn nhưng khá “hóc” bắt buộc khách mời phải trả lời, thường mang tính chất sắc sảo, dí dỏm. Phần cuối sẽ trích dẫn lại những câu nói ngắn gọn, ấn tượng của khách mời trong suốt quá trình giao lưu. Với những điểm nhấn đó, trong thời lượng 30 phút sẽ không khiến khán giả quá căng thẳng khi theo dõi chương trình.

Mặc dù vẫn còn non trẻ, nhưng “Focus in Vietnam” được đánh giá là một chương trình có điểm nhấn của kênh VTC10, quy tụ các nhà khoa học, nghiên cứu có tên tuổi ở Việt Nam tham gia. Chương trình có hàm lượng thông tin cao, bình luận sâu phục vụ tốt cho mục đích đối ngoại./.

Thanh Hương

Ảnh: Hồ Quang