Đoàn xe tự quản của chương trình SARTRE

(VTC News) - SARTRE là một chương trình chế tạo và thử nghiệm những chiếc xe có khả năng tự điều khiển trên xa lộ của EU nhằm mục đích đẩy nhanh tốc độ của luồng giao thông, rút ngắn thời gian đi lại, mang tới cho người lái những giây phút thư giãn trong suốt quãng đường đến hoặc rời nơi làm việc, tiết kiệm nhiên liệu và giảm thiểu tai nạn giao thông. Điều đáng nói ở đây là SARTRE không đòi hỏi phải sửa lại hạ tầng cơ sở mà chỉ dựa vào những công nghệ hiện có trên xe hơi, chủ yếu là công nghệ bản đồ vệ tinh định vị. Thoạt nghe, bạn có thể nghĩ đó chỉ là ảo tưởng nhưng những người tham gia chương trình cho biết loại xe tự lái sẽ xuất hiện ngay trong thập kỷ này(!).

SARTRE là từ viết tắt của cụm từ “Safe Road Trains for the Environment”, có thể hiểu nôm na là cách tổ chức xe hơi đi theo đoàn nhằm mục đích an toàn giao thông, tiết kiệm nhiên liệu, bảo vệ môi trường. Chương trình này do EU đề xướng vào cuối năm 2009 với sự tham gia của những tổ chức, đơn vị lớn trong lĩnh vực an toàn giao thông ở Đức, Thụy Điển, Anh, Tây Ban Nha và nhà máy xe hơi Volvo. Điểm cốt lõi của chương trình là tổ chức xe hơi đi theo đoàn “tự quản” trên xa lộ và trong vòng 3 năm tới, các chuyên gia trong chương trình SARTRE sẽ phải hoàn thiện và thử nghiệm các giải pháp này trong điều kiện thực tế.

Viễn cảnh mà SARTRE đưa ra cho các chủ xe tham gia giao thông thật an nhàn và thú vị. Bạn hãy tưởng tượng mỗi buổi sáng, khi lên đường cao tốc để tới công sở, bạn chỉ việc tìm một đoàn xe cũng có cùng hướng đi với bạn rồi tham gia vào đó. Khi đã nhập đoàn, máy tính trên xe sẽ giành quyền điều khiển xe và bạn có thể nghỉ ngơi, đọc báo, gọi điện thoại, xem tin tức trên web, trên ti vi hay thậm trí là… chén nốt bữa sáng còn dang dở. Đó không phải là ảo tưởng của một vài người đam mê phim khoa học viễn tưởng mà là điều sẽ xảy ra trong vòng 10 năm tới.

Từ trước tới nay, các hãng xe hơi vẫn luôn chú trọng tới những đề tài nghiên cứu an toàn chủ động cho ô tô và thông thường những hệ thống an toàn này (như hệ thống trợ phanh hoặc hệ thống cân bằng vận hành) đều mang tính phòng ngừa. Bên cạnh đó, các hãng xe cũng bắt đầu nghiên cứu những hệ thống an toàn mới, cho phép chiếc xe hoạt động độc lập với chủ xe có tên gọi chung là hệ thống an toàn tự quản lý, có nghĩa là xe hơi trang bị hệ thống này sẽ tự phanh, tự tăng ga, tự đánh lái hoặc tự tham gia các đoàn xe trên xa lộ, trở thành loại xe tự hành theo đúng nghĩa đen. Theo kế hoạch, những chiếc xe đầu tiên trang bị hệ thống an toàn tự quản sẽ xuất hiện trên đường thử vào năm 2011. Bộ phận kỹ thuật quan trọng nhất của loại xe này là bản đồ vệ tinh định vị GPS và máy thu phát để kết nối với “chiếc xe dẫn đoàn”. Điều đó cũng có nghĩa là tất cả các thiết bị cần thiết đều được lắp đặt trên xe và như vậy, sẽ không phải đầu tư một khoản tiền tốn kém vào việc sửa sang mạng lưới đường xá.

Chiếc xe dẫn đoàn

Ý tưởng chủ đạo của SARTRE là tổ chức cho xe hơi đi theo đoàn trên xa lộ và muốn làm được như vậy thì phải có một chiếc xe dẫn đoàn. Khác với những chiếc xe tham gia phía sau, xe dẫn đoàn không do máy tính mà do những tài xế kinh nghiệm, từng đi lại nhiều lần trên tuyến đường đó điều khiển. Xe dẫn đoàn có thể là một chiếc taxi, một chiếc xe buýt liên tỉnh hay một chiếc xe tải đường dài. Bám sau xe dẫn đoàn là một đoàn xe từ 6 đến 8 chiếc, do máy tính điều khiển, nối đuôi nhau trong một khoảng cách nhỏ, hệt như đoàn tàu hỏa. Khi tới gần điểm đến, tài xế trên những chiếc xe phía sau sẽ giành lại quyền điều khiển xe, chuyển làn để rời đoàn và tiếp tục lái tới điểm mình cần đến. Những chiếc xe còn lại trong đoàn sẽ thu hẹp khoảng cách và tiếp tục hành trình cho đến khi tách đoàn.

Lợi ích của SARTRE

Lợi ích đầu tiên của việc tham gia đoàn xe tự quản trên xa lộ là tài xế có thời gian làm việc riêng trong khi đến hoặc rời công sở. Tại những quốc gia có xã hội xe hơi phát triển, việc đi lại trên dưới 100 km mỗi ngày để tới chỗ làm là chuyện phổ biến và bởi thế, sẽ có rất đông các đoàn xe tự quản vào mỗi sáng hoặc mỗi chiều. Tham gia đoàn xe, mức tiêu thụ nhiên liệu của mỗi xe sẽ giảm chừng 20% bởi hai lý do: hoạt động đều và không bị cản gió. Bên cạnh đó, luồng giao thông trên xa lộ sẽ trở nên có tổ chức, giảm khả năng tắc đường, nâng cao tốc độ trung bình khi tham gia giao thông. Đoàn xe tự quản không những đem lại lợi ích cho các tài xế xe con mà còn thích hợp với những tốp xe tải, xe buýt, xe “van” chạy đường dài. Nói về các tiện ích của SARTRE, ông Erik Coelingh, giám đốc kỹ thuật của Active Safety Functions (Volvo Cars), một trong những chuyên gia tham gia chương trình cho biết: “Tôi đoán rằng nhiều người sẽ nói đó chỉ là ảo tưởng nhưng trên thực tế, đoàn xe tự quản không đòi hỏi bất cứ một công nghệ quá cao siêu nào mà chỉ dựa trên những gì đã có sẵn. Trong giai đoạn tới, chúng tôi sẽ tiến hành các cuộc thử nghiệm để kiểm tra xem hệ thống này có đáp ứng được những chuẩn mực an toàn giao thông cao nhất hiện nay hay không”.

Sau 3 năm thử nghiệm, những đơn vị tham gia chương trình SARTRE sẽ tổng kết kinh nghiệm để đưa ra thị trường những trang thiết bị cần thiết để giúp các chủ xe gia nhập đoàn xe tự quản trên xa lộ vào cuối thập kỷ này.

Hưng Mạnh