Điều chỉnh giá điện liên tục liệu có lợi cho người dân?

(VTC News) - Việc điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường là bước đi quan trọng và cần thiết để có thị trường điện minh bạch, mang lại hiệu quả cho ngành điện cũng như người tiêu dùng.

Bên lề hội thảo về công tơ điện tử và thiết bị điện ngày 19/4, Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng đã có trao đổi với PV VTC News xung quanh vấn đề này.

- Thưa ông, Quyết định của Thủ tướng về điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường với thời gian tối thiểu là 3 tháng, khoảng thời gian này rất ngắn, điều này có gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước không?

- Thủ tướng vừa ban hành quyết định 24 cũng là một bước để hình thành thị trường điện tại Việt Nam, nên thời gian điều chỉnh giá điện giữa hai lần là 3 tháng, dù có nhiều việc để cơ quan nhà nước phải làm. Nhưng tôi cho là có thể làm được nếu thị trường cần.

- Theo quyết định của thủ tướng từ 1/7 năm nay, chúng ta sẽ vận hành thử nghiệm thị trường phát điện cạnh tranh, nhưng chúng ta cũng phải biết được để tiến tới một thị trường điện cạnh tranh hoàn hảo thì chúng ta phải đi một quãng đường rất dài. Nếu không chuẩn bị ngay từ bây giờ chúng ta sẽ chắc chắn không bao giờ có thị trường điện.

Việc điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường cũng như tái cơ cấu ngành điện và vận hành thử nghiệm thị trường điện là những bước đi quan trọng và cần thiết để chúng ta có thể hình thành thị trường điện tương đối tốt minh bạch để mang lại hiệu quả cho ngành điện cũng như người tiêu dùng.

- Điều chỉnh giá điện có khác điều chỉnh giá xăng dầu, Bộ Công thương sẽ giám sát thế nào khi EVN tăng giá?

- Điều chỉnh giá điện theo cơ chế thị trường cũng như điều chỉnh giá xăng dầu khi giá nhập khẩu xăng dầu tăng hay giảm. Còn giá điện chỉ thay đổi khi chi phí cấu thành giá điện thay đổi. Ở đây có khác nhau là Bộ Tài chính chịu trách nhiệm về giá xăng dầu còn đối với giá điện thì bộ Công thương sẽ chịu trách nhiệm.

Các nhà máy điện chào giá từ 1/7

- Thị trường phát điện cạnh tranh từ 1/7 sẽ được thực hiện như thế nào thưa ông?

- Thị trường phát điện cạnh tranh sẽ rất khác so với thị trường thông dụng khác. Bởi tính kỹ thuật khá cao. Trong thời gian tới, khi ngành điện vận hành thử điện cạnh tranh chúng ta sẽ có điều kiện để trao đổi kỹ hơn.

Từ 1/7 chúng ta sẽ yêu cầu các nhà máy điện chào giá cạnh tranh trên thị trường. Căn cứ vào việc chào giá chúng ta có thể huy động các nhà máy để phát điện lên hệ thống theo nguyên tắc đơn vị nào có giá chào thấp nhất sẽ được huy động đầu tiên.

- Vậy các nhà máy phát điện nhỏ không được chào giá? Không có nguồn thu đồng nghĩa với việc các nhà máy này sẽ đắp chiếu để đó?

- Không phải. Các nhà máy điện nhỏ đã ký hợp đồng mua bán điện với tập đoàn điện lực Việt Nam và các nhà máy này vẫn phát điện theo hợp đồng đã ký kết.

- Thưa ông, mức tăng 5% có đủ chi phí bù đắp cho EVN hay không?

- Cái đó tùy thuộc vào biến động đầu vào của giá điện. Theo quyết định, Thủ tướng cho phép EVN điều chỉnh 5% mỗi lần và thời gian tối thiểu giữa hai lần là 3 tháng. Nếu muốn điều chỉnh giá cao hơn nữa thì EVN phải xây dựng phương án để bộ Tài chính thẩm định, bộ Công thương tổng hợp để báo cáo thủ tướng chính phủ.

- Trong Quyết định của Thủ tướng có quy định về quỹ bình ổn giá điện. Quỹ này sẽ được xây dựng trên cơ sở nào thưa ông?

- Về việc hình thành quỹ bình ổn giá điện thì Bộ Tài chính sẽ có hướng dẫn riêng. Quỹ bình ổn sẽ lấy từ giá bán điện. Bộ Tài chính sẽ có hướng dẫn chi tiết về việc quản lý, hình thành và sử dụng quỹ bình ổn giá điện.

- Nhiều người lo ngại như quỹ bình ổn xăng dầu sử dụng không hiệu quả thì liên ngành bộ công thương, tài chính có những phương án gì để hỗ trợ doanh nghiệp khi giá điện cũng như xăng dầu điều chỉnh không kịp thời?

- Như tất cả các quỹ bình ổn khác, quỹ bình ổn giá điện có mục tiêu là bình ổn giá điện để việc điều chỉnh giá điện không ảnh hưởng nhiều đến đời sống sản xuất kinh doanh cũng như xã hội. Tôi cho rằng những hạn chế cũng như vướng mắc của quỹ khác sẽ được Bộ Tài chính cân nhắc xem xét để xây dựng hình thành quản lý cho phù hợp.

- Nếu thành lập quỹ bình ổn giá, mỗi doanh nghiệp sẽ phải trích số tiền bao nhiêu vào quỹ này thưa ông?

- Điều này phụ thuộc vào tình hình giá điện trong thời gian tới.

- Từ 1/6 thì giá điện có tăng không thưa ông?

- Cái này chưa thể trả lời ngay là có tăng hay không tăng được, bởi đã vận hành theo thị trường thì còn tùy thuộc biến động thị trường mới quyết định tăng hay giảm.

Minh Đức(Thực hiện)