Đề xuất ngân hàng giảm lãi vay, chia sẻ lợi nhuận với khách hàng

Ngày 24/10, trả lời PV Báo Điện tử VTC News, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho biết, Hiệp hội vừa có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành về một số giải pháp thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững.

Doanh nghiệp vẫn vay lãi cao

Một trong những nội dung được HoREA đặc biệt quan tâm là việc giảm lãi suất cho vay thực chất, đồng thời yêu cầu các ngân hàng thương mại chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp và khách hàng vay vốn. Hiệp hội đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước quyết liệt đôn đốc, kiểm tra các ngân hàng thương mại thực hiện chủ trương giảm lãi suất cho vay, nhằm hỗ trợ nền kinh tế.

Đáng chú ý, HoREA cho rằng các ngân hàng cần chia sẻ một phần lợi nhuận để giảm chi phí vốn cho khách hàng, thay vì chỉ trông chờ vào việc tiết giảm chi phí hoạt động.

Theo HoREA, tại cuộc họp với các tổ chức tín dụng ngày 19/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã chỉ đạo quyết liệt việc giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.

Cụ thể, các ngân hàng thương mại được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm đối với lãi suất tiền gửi tiết kiệm niêm yết có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời không chạy đua tăng lãi suất huy động.

Đối với lãi suất cho vay, mức giảm được đề cập là 1,5-2 điểm phần trăm/năm, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Việc giảm lãi suất được yêu cầu áp dụng đồng thời cho cả khoản vay mới và các khoản dư nợ hiện hữu.

HoREA đánh giá đây là lần đầu tiên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng cùng chia sẻ lợi nhuận, thay vì chỉ kêu gọi tiết giảm chi phí hoạt động để giảm lãi suất cho vay.

Theo Hiệp hội, phần lớn trong số 27 ngân hàng thương mại duy trì lợi nhuận khá cao và ổn định, với tổng lợi nhuận thường đạt khoảng 7-10 tỷ USD mỗi năm.

So với tổng vốn điều lệ khoảng 922.000 tỷ đồng của 27 ngân hàng này, HoREA tính toán tỷ lệ lợi nhuận tương đương khoảng 19,7-28,2%/năm.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vẫn phải tiếp cận vốn với lãi suất cao. Đặc biệt, tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản ngày 13/10, một số địa phương phản ánh có trường hợp lãi suất vay lên đến 18-19%/năm.

Sự chênh lệch giữa mức lợi nhuận của các ngân hàng và chi phí vốn mà doanh nghiệp phải gánh chịu là vấn đề được HoREA đặt ra khi kiến nghị giảm lãi suất cho vay.

Hiệp hội cũng phản ánh tình trạng một số tổ chức tín dụng định giá tài sản thế chấp thấp hơn giá trị thực tế, có trường hợp chỉ bằng khoảng 70%, khiến doanh nghiệp và người vay khó tiếp cận đủ nguồn vốn cần thiết.

Từ thực tế trên, HoREA đề nghị Ngân hàng Nhà nước tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm chủ trương giảm lãi suất được triển khai thực chất, mang lại lợi ích cho khách hàng vay vốn.

Đề nghị giảm lãi suất cả khoản vay cũ

Một điểm đáng chú ý trong nội dung HoREA dẫn lại từ chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước là việc giảm lãi suất không chỉ áp dụng cho khách hàng vay mới mà còn đối với các khoản dư nợ hiện hữu.

Điều này có ý nghĩa đối với những doanh nghiệp đang duy trì dư nợ lớn, phải trả lãi định kỳ và chịu áp lực chi phí tài chính trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, việc giảm lãi suất phải dựa trên cơ sở các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận, đồng thời không hạ chuẩn tín dụng hoặc đánh đổi chất lượng tài sản để tăng quy mô cho vay.

Bên cạnh kiến nghị giảm lãi suất, HoREA còn đề xuất cho phép người mua, mua trả góp nhà ở thương mại giá phù hợp được tiếp cận gói tín dụng 153.000 tỷ đồng với mức lãi suất hợp lý, tương tự chính sách dành cho người mua nhà ở xã hội và các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Theo Hiệp hội, việc mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hợp lý sẽ hỗ trợ người có nhu cầu nhà ở thực, góp phần cải thiện sức mua và thanh khoản của thị trường bất động sản.

HoREA cũng kiến nghị nghiên cứu cơ chế không tính dư nợ của một số khoản vay thuộc dự án nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại giá phù hợp và dự án khu công nghiệp trọng điểm vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của ngân hàng cho vay.

Các kiến nghị này hướng đến mục tiêu giảm chi phí vốn, khơi thông dòng tiền và hỗ trợ thị trường bất động sản phát triển ổn định trong thời gian tới.