Con trai tôi, một lần đi bụi…

- Này, con trai mày nhất định không chịu làm lớp phó nữa (lớp học thêm do nhà trường đứng ra tổ chức nên có cả lớp trưởng, lớp phó như “một đơn vị hành chính”). Trong giờ học hôm nay, nó còn đánh nhau với đứa bên cạnh và ném cả sách vở của thằng kia xuống đất.

Thôi chết. Thế là có vấn đề rồi. Bình thường, thằng bé nhà tôi vẫn là một đứa dễ bảo.

Buổi tối, trong bữa ăn, tôi chỉ nói với nó:

- Hôm nay cô Phương gọi điện cho mẹ...

Sau đó tôi lại hỏi luôn:

- Bài kiểm tra giữa kỳ hôm nay con được mấy điểm?

Thằng bé bỗng nhiên bỏ bát cơm xuống, đứng lên chạy vụt ra cửa. Nó chỉ nói với lại một câu:

- Con mệt mỏi lắm rồi...

Phản ứng bất ngờ của thằng bé làm cho tôi hoàn toàn rối trí. Tôi cuống cuồng tìm cái áo khoác thêm vào người rồi chạy theo nó. Nó chạy một quãng thì rẽ ngoặt vào một cái ngõ gần đấy. Tôi chạy vào theo thì hoàn toàn mất phương hướng. Trong ngõ ấy có đến hàng chục cái ngách, chạy thông ra cả các ngõ, phố khác. Biết tìm con ở đâu bây giờ? Thấy tôi hoảng hốt đi lại trong ngõ, đám thanh niên chạy ra hỏi thăm xem tôi cần gì. Biết chuyện, mọi người đổ xô đi tìm giúp. Một lúc sau, một anh thanh niên ôm ngang người thằng con đang cố sức giãy giụa để thoát ra của tôi.

- Thằng con chị gan thật đấy. Nó đứng một mình ở trong nhà vệ sinh công cộng tối om.

Anh thanh niên nói vậy rồi đưa thằng bé cho tôi.

Nó lầm lũi đi theo tôi về nhà. Vừa vào trong nhà, nó chạy ngay vào phòng vệ sinh và chốt cửa lại... Thôi cũng được. Miễn là nó đã ở nhà. Tôi khóa cửa, bắc ghế ngồi ngoài phòng vệ sinh và bắt đầu “đàm phán”.

- Nếu con quyết tâm đi thì mẹ cũng sẽ không giữ. Thông thường thì người ta chỉ cố gắng giữ người muốn ở. Với người muốn đi thì dù có giữ được lần này, lần sau người ta cũng sẽ tìm cách để đi.

Im lặng.

- Nhưng trước khi con đi, mẹ muốn chuẩn bị cho con một số thứ. Nếu có thể thì con cho mẹ biết vì sao con muốn bỏ nhà đi. Nếu con thấy khó nói quá thì sau này, viết thư về cho mẹ cũng được.

....

- Mẹ không nghĩ rằng tất cả trẻ lang thang đều là những đứa hư hỏng. Có những đứa trẻ bị quẳng ra đường vì bố mẹ chúng không có khả năng nuôi nấng chúng, hoặc là vì bố mẹ bỏ nhau, bố lấy vợ, mẹ lấy chồng, không ai muốn nhận nuôi... con thì không phải ở trường hợp này rồi, đúng không?

Im lặng

- Có rất nhiều người thành đạt từ đường phố, vì cuộc sống đường phố đòi hỏi con người ta rất nhiều kỹ năng và cả lòng dũng cảm nữa.

Im lặng

- Mẹ biết ở Mỹ có ông Roc-kơ-phe-lơ đã trở thành tỷ phú vì rác.

....

- Nếu con vẫn muốn đi, mẹ sẽ chuẩn bị cho con một ít quần áo ấm để mang theo. Có thể những ngày đầu con chưa quen ngủ ở ghế đá công viên nên có thể sẽ bị lạnh.

.....

- Mẹ sẽ đưa cho con một ít tiền để con tiêu dùng những ngày đầu. Dù sao thì con cũng cần phải sắm sửa một bộ đồ đánh giày để làm phương tiện kiếm sống hàng ngày. Con cũng cần phải biết cách cất giấu tiền cẩn thận, vì có thể những đứa khác, khi biết con có tiền sẽ tìm cách cướp mất của con. Mà con lại chưa có thói quen đánh nhau. Có thể sau nay, khi không kiếm được tiền, con sẽ phải đi ăn cắp và sẽ bị người ta đánh... Con đã nghĩ đến điều ấy chưa?

....

- Mẹ nghĩ là con rồi sẽ trở thành những người thành đạt từ đường phố. Nếu con vẫn muốn đi, mẹ sẽ lên nhà chuẩn bị mọi thứ để cho con đi.

Cánh cửa nhà vệ sinh bật mở. Con trai tôi chạy ra, ôm lấy tôi và khóc:

- Mẹ ơi, con xin lỗi mẹ. Con không muốn đi nữa đâu...

Tôi lau nước mắt cho con và nói:

- Nếu con không muốn đi nữa thì mẹ con mình nói chuyện được không?

Thằng bé gật đầu.

- Trước hết, mẹ muốn con viết cho mẹ một lá thư xin lỗi hẳn hoi. Nhà mình đâu có phải quán trọ mà ai muốn ở hay muốn đi lúc nào cũng được. Hôm nay con sẽ thức viết thư cho mẹ. Mẹ sẽ ngồi thức cùng để cho con khỏi sợ. Ngày mai mẹ sẽ viết giấy xin phép cho con nghỉ một buổi. Thức một đêm để làm người tốt còn hơn... (Thằng bé nhà tôi rất sợ bóng tối. Mỗi lần phải lên gác một mình nó đều nằn nì đứa em gái lên cùng. Thế mà lúc trước nó dám đứng một mình trong nhà vệ sinh công cộng không có đèn).

Thằng bé ngồi viết đến 3 giờ sáng thì xong. 6 trang vở ô ly. Lời lẽ vẫn còn ngô nghê. Câu chữ không chuẩn. Sai lỗi chính tả, sai dấu chấm câu... nhưng cuối cùng nó cũng đã viết được những điều nó muốn nói:

”... con cảm thấy mệt mỏi quá rồi. Tại sao lúc nào con cũng phải cố gắng để đạt điểm 9, 10? Tuy rằng mẹ chưa bao giờ đánh con khi con bị điểm kém, nhưng cái cách mẹ nhìn con còn đau hơn cả đòn roi. Mẹ và các bạn của mẹ gặp nhau lúc nào cũng hỏi xem các con của họ có đạt danh hiệu học sinh giỏi không. Nếu chúng con không đạt học sinh giỏi thì sao?...

Mẹ đừng bao giờ cho con đi học lớp của bạn mẹ dạy nữa nhé. Mấy đứa ở lớp học thêm nói: “thằng T được làm lớp phó vì mẹ nó là bạn của cô giáo..”. Mỗi lần con làm bài sai, cô giáo lại nói trước cả lớp: “ngày xưa mẹ của bạn T là học sinh giỏi duy nhất của cả khối...” Có mẹ giỏi thật khổ quá...”

Hôm sau tôi giữ đúng lời hứa, xin phép cho thằng bé nghỉ học một buổi. Tôi cũng xin nghỉ làm để ở nhà với con. Hai mẹ con đưa nhau ra chợ Ga, ngồi ăn ốc luộc, ăn nộm chân gà. Sau đó tôi nói với nó:

- Việc con giận mẹ hôm qua là sai đấy nhé. Mẹ đã bao giờ nói với các bạn mẹ khen mẹ ở trong lớp của con chưa? Tại sao mẹ lại phải “chịu trách nhiệm” về nhưng việc làm không phải của mình?

Thằng bé không nói gì. Tôi lại nói tiếp:

- Bây giờ mẹ con mình thỏa thuận với nhau: mẹ sẽ không hỏi điểm kiểm tra của con nữa mà mẹ muốn con tự nói với mẹ. Nếu con bị điểm kém, mẹ chỉ cần biết là con đã hiểu tại sao bị điểm kém và biết cách làm lại thôi. Danh hiệu Học sinh giỏi không phải là điều quan trọng. Chỉ sợ nhất là con không làm hết khả năng của mình...

Và chúng tôi đã làm theo cam kết đó.

Sau này, khi con trai tôi lên đến cấp 3 và vào đại học, nhiều hôm tôi phải van nài nó đừng làm việc quá sức.

- Mẹ không cần con được điểm cao quá đâu. Quan trọng nhất là sức khỏe...