Cồn Ấu một lần qua

Từ hạ nguồn sông Hậu ngược dòng, lần lượt ta qua Cồn Ấu, Cồn Khương, Cồn Tân Lộc. Cồn ở đây còn được gọi là cù lao. Đó là những dải phù sa màu mỡ được sông đắp bồi quanh năm lâu lắm rồi, nằm giữa, được rừng chàm đước bao bọc rậm rì như ủ thời gian lại.

Cồn Ấu thuộc phường Hưng Phú quận Cái Răng thành phố Cần Thơ. Muốn tới Cồn Ấu cứ đến bến Ninh Kiều. Ở đó có đủ loại phương tiện ra Cồn Ấu. Nhưng để không phải lo lắng cho ai sợ “gió to sóng cả”, thì thuê ngay thuyền máy của khu du lịch phù sa. Bởi trên đoạn đường non cây số thôi từ bến Ninh Kiều ra Cồn Ấu, thường có các tầu lớn và sà lan di chuyển trên sông Hậu với tốc độ cao, tạo những chuỗi sóng xô lớn loang trên mặt sông đánh võng vào mạn các thuyền nhỏ chạy gần cứ như là “cá lớn nuốt chửng cá bé”. Thích thú đấy nhưng cũng hoảng sợ đấy. Bởi vậy đã đi tầu thuyền trên sông Hậu nhà thuyền luôn cấp áo phao cho người đi sông. Lại còn chồng to chồng nhỏ phao cứu sinh xếp mạn thuyền. Không có những thứ “bảo sinh” ấy là chủ thuyền chịu phạt. Mặc áo phao màu sắc xanh đỏ tím vàng cũng đẹp, trông nhau cũng vui mắt.

Khi thuyền đi vào các con rạch mọc đầy những cây bần, là lúc bắt gặp những chiếc thuyền kayak chèo từng cặp đôi như cho ta thấy sắp mở ra một thế giới yên bình khác xa trước đó nơi thành phố Cần Thơ ồn ã.

Lại khi bước chân lên cầu cảng qua bờ, ai cũng vươn vai hít một hơi thật sâu thật dài rền rú lên “Ái chà chà …tuyệt”, một phản xạ tự nhiên của khát vọng tự do hưởng thụ. Không gian xanh cho con người có cảm giác giảm trọng lượng. Bước chân đi thấy nhẹ nhàng “dẫu có quên giày cũng mát bàn chân”.

Lối vào khu du lịch phù sa hai bên là hàng cọ dầu rợp bóng. Quanh vùng cây cối xanh mát, cây nào cũng trĩu quả trên cành do được phù sa sông Hậu tưới tắm quanh năm. Một hương sắc miệt vườn, những căn nhà tre lá dựng thưa, cây sum suê trái, những mít, vú sữa, mận, bưởi, xoài …ngọt đôi con mắt.

Kỳ thú nhất là Công ty CATACO trồng những nhịp cột đúc bắc đường cầu bê tông dài hai ba cây số chạy ven Cồn Ấu cho người đi giữa bãi cây bần ngút tầm mắt, đi qua những rạch nước có thả cá mà người có thể buông câu. Đôi chỗ như cao hứng có những khóm thuyền độc mộc găm sào cụm mũi vào nhau giữa tốt um những khóm bèo Nhật Bản. Hoang dã đấy mà cũng thấy có sự sống con người.

Dọc cuộc hành trình trên Cồn Ấu rải rác có những quán nước. Ta có thể làm ly nước dừa, ăn sương sao sương sa, hay gọi cả trái dừa tươi khoét lỗ chọc ống hút ngọt thơm mát lịm. Ngồi ngắm trời mây qua những nhịp nắng đung đưa mà nghe hồn mình sảng khoái.

Gọi là Cồn Ấu bởi nơi đây trước đây trồng toàn ấu. Một giống củ ấu nổi tiếng vùng đất Chín Rồng củ to vỏ mỏng cơm bùi. Những người sành ăn ấu và thương lái cho biết, chỉ có ấu Long Hậu mới mong sánh được với ấu ở Cồn Ấu. Ở Cồn Ấu chỉ có bảy chục hộ trên hai trăm nhân khẩu làm nghề chài lưới và trồng vườn. Nay vẫn vậy. Họ đánh cá sông nuôi trồng thủy sản ở hồ, trồng cấy các loại hoa trái miệt vườn cung cấp cho khách du lịch tham quan và sử dụng.

Ông Huỳnh Phước Dũng, một cư dân nơi đây nói rằng ông rất muốn Công ty CATACO có kế hoạch hẳn hoi gọi là “phân công lao động” để các hộ dân nơi đây có thể yên tâm đẩy mạnh sản xuất mà CATACO là đối tác tiêu thụ sản phẩm trong sự phát triển thống nhất trên tinh thần hợp tác bảo đảm lợi ích cả đôi bên. Một ý tưởng tích cực. Một khu du lịch không thể vắng thiếu bóng cư dân. Nhưng một yêu cầu khác cũng đặt ra là cơ sở hạ tầng xã hội mà trước nhất là cho giáo dục và y tế. Phải từng bước thôi. Nhưng những gì đã làm cho Cồn Ấu có được gương mặt như hôm nay hứa hẹn nhiều điều sẽ tốt đẹp hơn.

Nói rừng bần bạt ngàn là nét đặc trưng của nhiều cồn nổi trên sông Hậu trong đó có Cồn Ấu. Thì Cồn Ấu lại là cồn hội tụ nhiều đặc trưng nhất của vùng sông nước Cửu Long. Nếu có thể ở lại một hai đêm trên Cồn Ấu, ta có thể trải nghiệm nhiều cảnh đẹp hiếm gặp.

Buổi sáng bình minh lên một hình ảnh chân quê của xóm chài hiện hữu không nhộn nhịp nhưng đủ để gợi cảm, với những chiếc thuyền giăng lưới như quăng mây lên trời, những chiếc thuyền câu mỏng manh găm sào thả cước cứ bình thản như một nốt nhạc chấm trên dòng sông Hậu. Dòng sông đã chở che nuôi nấng bao thế hệ người dân. Đẹp tới kiều diễm là cây cầu dây văng Cần Thơ như vẽ lên bầu trời vàng sáng một con rồng khổng lồ bằng thể loại ký họa bút lông và bút sắt, những nét mảnh mà sắc, đều chằn chặn.

Lúc hoàng hôn, nắng chiều vàng đỏ ngậy phủ nhẹ xuống mặt nước sông Hậu, gợn sóng lăn tăn như có triệu triệu con cá vàng cá bạc nổi lên mặt nước vờn rỡn bên nhau nên thơ.

Đêm xuống, nơi đô thị chợ cổ Cần Thơ hiện lên như màn hoa đăng. Từ khu du lịch phù sa Cồn Ấu, ngắm toàn cảnh Cần Thơ thân thương với những góc nhà khác nhau mờ chồng qua ánh đèn lung linh đủ màu sắc. Màu sắc ấy lại đổ xuống mặt nước sông Hậu làm nên một phố mới theo chiều lộn ngược thẳng đứng thật huyền ảo. Đã lung linh lại lung linh hơn. Hơn ai hết các nhà nhiếp ảnh sẽ phải mê mẩn với cảnh tình nơi đây làm nên tác phẩm của mình.

Trên Cồn Ấu có hồ nuôi cá sấu rộng. Từ bờ hồ có chiếc cầu dẫn ra một nhà tròn thủy tọa. Cá sấu to nhỏ đầy hồ. Người ta có thể câu cá sấu nhưng là loại cần câu không lưỡi, câu để mà giải trí. Cần câu là một cây trúc khô, có đủ cỡ. Một đầu cần gắn dây cước. Đầu kia của dây cước buộc miếng phổi bò, thả xuống mặt hồ cho cá sấu xô tới nhe răng há miệng nhẩy lên đớp mồi.

Thú vị ở người câu cá sấu giỏi phải biết nhử mồi cho cá sấu đớp hụt. Chọc tức cá mà mồi còn nguyên. Câu vụng dở là mất mồi liên tục. Trò này trẻ em và người lớn tuổi cùng chơi tốt mà vui như tết.

Vào lúc chiều bớt nắng có thể tham gia tát đìa bắt cá ở vũng trâu. Vũng trâu đây là trâu tượng … đặt ngâm mình dưới nắng. Tát nước bằng gầu sòng. Lội chụp úp cá bằng nơm hoặc quét cá bằng lưới. Người ta thả xuống đìa nhiều loại cá cho có cá để người xuống bắt cá ham như thực. Thật vui sướng khi săn bắt được những con cá dẻm, cá lóc, cá trê, cá rô, cùng ít tép bạc nhảy tanh tách, là hò nhau gom củi nhóm lửa nướng ăn khoái chí khoái khẩu cứ như người nguyên thủy.

Bắt cá ở đìa lấm lem sình lầy, là rủ nhau ra mạn sông nơi góc bãi phù sa ngụp lặn. Rất nhà quê. Hồi tưởng lại một thời trẻ thơ cởi truồng lội sình bắt cá mò cua đầu trần phơi nắng trưa, khổ thân má phải ới a gọi tìm.

Nơi mé sông còn có cây cầu trượt rất cao. Ưa cảm giác mạnh thì leo lên cầu nhảy tõm xuống thỏa thuê nghịch nước.

Món ngon ở Cồn Ấu phải thưởng thức những thứ đặc sệt Cồn Ấu mới nhớ lâu nhớ mãi. Khi thăm thú chán rồi bắt đầu mỏi gối chồn chân, ấy là lúc mặt trời chính ngọ. Nắng chang chang. Thì hơi thức ăn bổi hổi bồi hồi bốc ra từ khu ẩm thực. Món ăn chủ đạo thuộc đồng quê dân dã: Ốc bươu nướng tiêu, cá lóc nướng trụi, chuột đồng nướng muối ớt, thịt bò nướng ống tre, bánh xèo phù sa… Bạo ăn sẽ rất ấn tượng.

Nước giải khát có thốt nốt, hột né, chè bưởi.

Món ăn chơi chơi có gỏi xoài khô xặc, cóc ổi xoài ngâm, những thứ khoái khẩu cho giới tóc dài.

Cũng có thể sà vào các lò bánh cuốn nghi nghút khói. Lò bánh tráng bột gạo nhân đậu xanh dừa. Hoặc là bánh kẹp bông lan nóng hổi thơm nức mùi hột gà. Nơi đây món nào cũng hấp dẫn đậm đà hương vị vùng miền đặc trưng, không thử sao biết. Rồi ngộ ra câu ca dao:

“Cần Thơ gạo trắng nước trong

Ai đi tới đó lòng không muốn về”

Giang Lân