Chuyện ảnh: Cậu bé Tày và mùa xuân “biến mất”

Tôi tình cờ gặp chị Phan Thị Hạnh (người quấn khăn xanh), ở trụ sở UBND xã Mỹ Hưng, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Chị là một trong những hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, được xã mời đến trụ sở nhận quà Tết từ Đoàn công tác từ thiện của Tổng Công ty Truyền thông Đa phương tiện VTC.

Chị khiến tôi chú ý bởi dáng vẻ mệt mỏi khi chị đứng dựa lưng vào vách tường. Chị là người duy nhất trong đám đông, đi chân đất, mặc cho tiết trời vùng biên giới Đông Bắc rét buốt. Chị cũng là số ít người đã phải vượt qua gần chục cây số đi bộ để tới được UBND xã.

Trong chiếc túi của chị có một ít rau. Chị nói mang về nấu cho đứa con trai của mình. Và nếu chị không hỏi tôi về một chiếc chăn ấm, rất có thể, tôi đã không theo chị về nhà.

Nhà chị ở cuối thôn Nà Lách, để đến được thôn, tôi phải cùng chị vượt qua vài quả đồi với nhiều đoạn cua gấp khúc. Thôn chị cũng như cả Phục Hòa đang vào mùa thu hoạch mía, loại cây công nghiệp tạo nên nguồn thu chính cho các hộ gia đình nơi đây. Gia đình chị cũng sống bằng nghề trồng mía, song cả năm hai vụ mía là không đủ để gia đình chị thoát nghèo.

Trong nhà, cậu con trai duy nhất của chị là Phùng Văn Đông đang ngồi gom lại những sách vở cũ cho vào thùng cất đi.

Đông sinh năm 1997 và đang học lớp 6 thì phải dừng giữa chừng hồi tháng 5 do đôi mắt của Đông gặp biến cố mờ đi không nhìn rõ.

Đông bị bong võng mạc mắt cùng nhiều vết rách khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng. Chị Hạnh đã bán tất cả những gì có giá trị nhất trong nhà và mượn thêm hàng chục triệu đồng từ Hội phụ nữ, hai lần đưa Đông xuống Hà Nội chữa trị nhưng mắt Đông vẫn cứ mờ đi mỗi ngày.

Ngồi trước cửa khi mẹ vắng nhà là thói quen của Đông. Những lúc ấy, Đông thường tập trung để lắng nghe mọi thứ xung quanh. Em luôn chờ tiếng chân mẹ về.

Những củ khoai, củ sắn đã lên mốc, Đông thấy mùi của nó mà không nhìn được nó.

Nhìn cảnh Đông ngồi trước cửa, tôi không thể cầm được lòng mình vì số phận trớ trêu trước đôi mắt của cậu bé 14 tuổi.

Chị Hạnh cũng vậy. Chị già hơn rất nhiều so với với cái tuổi 35 của mình. Từ ngày đứa con trai duy nhất phải nghỉ học vì đôi mắt, không biết bao lần chị nhìn con mà rớt lệ. Chị và chồng đã làm tất cả, nhưng hoàn cảnh nghèo khó, chị chỉ còn biết chờ đợi.

Qua ô cửa nhà chị, tôi thấy xuân đã về đâu đó ngoài kia, non xanh, bừng sáng. Vậy mà trong nhà chị đặc một khoảng tối. Xuân này sẽ là xuân đầu tiên “biến mất” trong mắt Đông.

Những gì có thể, tôi chỉ phần nào giúp chị và Đông một tấm chăn, một khoản tiền nhỏ để gia đình chị ăn Tết bớt hiu quạnh.

... Nà Lách ngả sang chiều, tím lịm một khoảng trời rét mướt. Chân bước đi mà lòng trĩu nặng câu hỏi bao giờ chị Hạnh được cười trước ánh sáng của Đông, bao giờ Đông nhìn thấy trở lại?