Ở kênh 16, cứ 10 BTV thì có 1 quay phim. Quay phim được coi là của quý, của hiếm ở đây. Chính vì vậy, trong cùng một kênh, các BTV không phải lúc nào cũng có dịp làm việc chung với nhau nhưng không thể không thường xuyên “qua lại” với các quay phim. Vì vậy mà, mặc dù tự nhận mình là một người vô cùng “nhạt nhẽo” và “hời hợt” thì Đỗ Chí Khoa nghiễm nhiên vẫn là “chàng trai vàng” ở cái “xứ” này.
Vất vả là một cái “Được”
Đỗ Chí Khoa là tên đầy đủ của hắn. Hắn có một vẻ rất “khó lường”, đặc biệt khi cười. Không biết có phải mọi quay phim đều thường nghĩ khá lâu trước khi nói hay không nhưng Khoa thì đúng là như vậy, hắn thường trầm ngâm một lúc trước những câu hỏi tưởng như đơn giản vô cùng và cho ra câu trả lời thường lãng xẹt: “Như thế nào nhỉ, chả nhớ”, và hắn cười khà khà. Có lẽ, nếu không có cái điệu cười làm cho người ta đặt dấu hỏi đó, rất có thể hắn khiến người đối diện nghĩ hắn nhạt nhẽo thật. Ấy thế nhưng, có những khi người ta quên mất câu hỏi vừa rồi thì hẵn bỗng dưng quay lại trả lời một cách rất nhiệt tình.
Hắn sinh năm 1982, tốt nghiệp chuyên ngành quay phim, Đại học Sân khấu điện ảnh năm 2005. Khoa là một trong những người đầu tiên đặt chân đến kênh VTC16. Ngày kênh mới thành lập, cả đội quay phim có 4, 5 anh em. Rất may đội quay phim khi đó đều là những người có kinh nghiệm duy chỉ có điều lần đầu tiên làm ở một kênh về nông nghiệp, phải tìm hiểu tính chất nhà nông và có quá nhiều điều mới mẻ đối với hắn.
Thêm vào đó là cảm giác tủi thân khi chẳng ai biết kênh VTC16 là kênh nào. Công việc tuy được đi “du lịch” thường xuyên nhưng là kiểu “du lịch sinh thái” tiếp xúc với nắng, gió, bụi, mưa nhiều đến độ ai cũng đen cháy. “Vất vả, nhưng đó là chuyện nhỏ, bởi tụi mình chỉ vất vả về vật chất chứ không vất vả về tinh thần”. Thậm chí, với một người sống ở môi trường thành thị quá lâu, việc “đổi gió” ở môi trường nông thôn lại khiến Khoa thích thú.
Hắn quan niệm: “Nghề quay phim cho bọn mình được đi, được nhìn, được cảm nhận. Mình thích cảm giác được trải nghiệm, có khi là trải nghiệm cái khổ của người nông dân nữa”. Ngoài ra, vì là của “hiếm” nên hắn cũng có dịp được đổi mới với nhiều chương trình khác nhau, có khi phải tỉ mỉ khi quay chương trình khoa giáo, bay bổng một chút với các chương trình Văn hóa, và nhanh nhạy với chương trình thời sự, có dịp hiểu biết sâu khi làm chuyên đề… thành thử chẳng cái gì xa lạ và cũng chẳng chương trình nào không làm được.
Chuyến đi được Khoa nhớ nhất là chuyến đi Huế, phản ánh cuộc sống người dân làng chài trên phá Tam Giang - về sau, bộ phim tài liệu này đã có giải trong liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2011. “Không quá vất vả nhưng ấn tượng”, đó là những gì Khoa nói về chuyến đi tác nghiệp này. “Bọn mình thức từ chiều, qua đêm để quay về đời sống của người dân làng chài trên phá Tam Giang. Mưa suốt cả ngày. Ban ngày đi quay cảnh cuộc sống người dân trên bờ, buổi tối đi theo họ đánh cá. Cuộc sống ở đó nghèo khó, vất vả vô cùng. Trẻ con không được đi học, suốt ngày dầm mình dưới nước. Cha mẹ chúng thì thức đêm đi kiếm sống ngoài chợ cá. Nhìn những đứa trẻ bé chỉ bằng con trai mình thôi lóp ngóp bò trên những chiếc cầu bé xíu nối từ bờ sông lên thuyền mà thấy rùng mình, chỉ sợ chúng trượt chân rơi xuống nước. Bọn trẻ ở đây lớn lên như cỏ cây”. Khoa kể: “Bọn mình đã từng thức đêm, từng ướt nhem khi đi quay vùng lũ, từng leo 2km đường rừng… Mưa gió bão bùng với mọi người ở kênh này giờ là quá bình thường. Vất vả là có thật nhưng nếu tự dưng một ngày đẹp trời màkhông… “được” vất vả như thế nữa thì nhớ lắm, chắc không chịu được”.
Đi một ngày đàng học một sàng khôn
Thật ra, hắn đã từng có hai năm “bị” nhàn hạ như thế. Đó là hai năm hắn dạy quay phim tại trường Cao đẳng Phát thanh Truyền hình. Hai năm đó, lương tạm ổn, làm việc theo giờ giấc quy củ, hắn có học trò gọi bằng thầy, bằng anh nhưng chỉ hai năm thôi, hắn bắt đầu tìm cách vẫy vùng để được về làm nghề. Hắn chia tay nghề giáo thi tuyển vào truyền hình VTC, trở thành một trong những quay phim đầu tiên của kênh 16 lúc bấy giờ.
Nhớ lại những ngày đầu mới thành lập kênh, hầu như ai cũng bỡ ngỡ vì chưa ai từng làm về nông nghiệp, nông thôn. Hầu hết không có tí kiến thức sơ đẳng nào nhưng mọi người, trong đó có hắn vẫn luôn kiên trì, cố gắng, nỗ lực hết mình. Sau hơn một năm, đội ngũ VTC16 trưởng thành hơn, chuyên nghiệp hơn. Hắn bảo: “mình không nói riêng về quay phim mà nói về tất cả những thành viên của VTC16, họ như những con kiến, cong ong cần mẫn tha mồi về tổ của mình vậy”.
Sự trưởng thành của mỗi người VTC16 khiến sức lan tỏa, uy tín của kênh cũnglớn theo, được cả bạn bè đối tác quốc tế quan tâm, mời hợp tác. Vừa rồi Khoa có cơ hội tác nghiệp trong đoàn đi công tác Mỹ, Philippines. Chuyến đi phục vụ chương trình hợp tác giữa kênh 16 với một Đài truyền hình ở Mỹ đã cho hắn cơ duyên “đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Đặc biệt, lần đến thăm trường quay tự động của một Đài truyền hình Mỹ, hắn tiếp xúc với những đồng nghiệp nước ngoài, tận mắt chứng kiến quay phim có rô bốt điều khiển, có kỹ thuật hỗ trợ hiện đại mà… thèm. Ước gì kênh của mình có được những trường quay tối tân như thế.
Hay chuyến đi Philippines làm chuyên đề về Dừa và ruộng bậc thang, một trong tám kì quan thế giới cũng cho hắn nhiều trải nghiệm đáng quý. Sau chuyến đi, hắn đúc rút ra hẳn một chân lý... công tác nước ngoài chả sướng tẹo nào. Theo lịch trình, 8h tối bọn hắn đến Manila, tranh thủ ngủ được vài tiếng, 4 giờ sáng cả đoàn đã lên đường đến một tỉnh cách Manila 500km về phía Nam. Ăn trưa xong đi bộ 2km nữa mới đến vườn dừa. Tác nghiệp đến 4, 5h chiều, tiếp tục hành trình 200km tới nơi nghỉ đêm. Sáng hôm sau, đi phỏng vấn lãnh đạo địa phương, đến nhà máy sản xuất dầu dừa. Kết thúc ngày làm việc thứ 2.Ngược mấy trăm cây số về Manila ngủ đêm. 4h sáng lóp ngóp bò dậy tiếp tục hành trình 500km đến ruộng bậc thang… Cứ như vậy cho đến ngày cuối cùng, trở về Hà Nội. Tất cả mọi thứ từ ăn, uống, ngủ, nghỉ đều tranh thủ trên đường di chuyển từ điểm này đến điểm khác.
“Đi nhiều, đi mãi cũng có lúc mỏi gối, chùn chân muốn về nhà”, hắn thú nhận. “Tất nhiên, sau một đêm ngon giấc, mình lại tự nhấn F5, lên dây cót thật căng, không để áp lực lấn át.
Được làm nghề mình yêu đã là một cái “Sướng”. Hơn thế nữa, lại còn được cả gia đình hậu thuẫn tuyệt đối, còn gì bằng. Nghề nào nghiệp đó, sướng khổ song hành. Vậy nên, nhìn lên thấy mình chẳng bằng ai, nhìn xuống chẳng ai bằng mình. Cứ như thế, hắn đã thấy mình may mắn lắm trong cuộc sống chẳng có gì hoàn hảo này.
H.T

