Chẳng cái dại nào bằng

Chiều qua, đi tập thể dục, tôi gặp anh chị X. Anh chị là người quen, lớn hơn tôi vài tuổi. Gặp tôi, anh chị rất mừng. Họ kéo tôi vào quán cà phê để trút bầu tâm sự. Hình như quán cà phê là nơi người ta dễ trải lòng nhất.

Anh chị X quê Nam Định, vào Vũng Tàu đầu năm 1997. Anh là kỹ sư xây dựng, chị là công chức ngành tài chính. Anh chị có ba người con, một trai đầu và hai cô con gái. Những năm bất động sản ăn nên, làm ra, anh chị nhập cuộc khá thuận lợi. Anh trúng nhiều phi vụ, mua được ba lô đất dự án ở Sài Gòn, xây cho mỗi đứa con một ngôi nhà. Chúng làm việc ở Sài Gòn, có gia đình riêng. Không đứa nào chịu về Vũng Tàu. Chúng lý luận rằng: ở Sài Gòn dễ làm ăn. Rốt cuộc, anh chị ở Vũng Tàu với ngôi nhà đồ sộ trong một phố trung tâm. Cuối năm 2010, anh chị bán nhà lên ở với con trai. Những tưởng cuộc sống như thế là ổn thỏa.

Nhấp một ngụm cà phê, anh buồn rầu tâm sự:

- Mình thấy thằng con năn nỉ:“ Ông bà lên ở với các cháu. Ông bà già rồi, cần phải có người chăm sóc”. Nghe con nói mãi, vợ chồng tôi thấy cũng có lý. Mình già rồi, phải dựa vào con cháu chứ. Thế là tôi bán nhà. Số tiền bán nhà cho hai đứa con gái mỗi đứa một tỷ, còn đưa hết cho thằng con trai lấy vốn làm ăn. Thằng con sắp xếp cho bố mẹ một phòng ở tít trên lầu 2 để bố mẹ tự do. Sống một thời gian, thấy bó buộc quá. Suốt ngày ở nhà, chẳng đi đâu được, cứ y như ở tù. Vợ chồng tôi buồn, lạ nước, lạ cái, chẳng có bạn bè nào cả. Dân thành phố nhà nào biết nhà nấy, ít quan hệ láng giềng. Ngày ngày, đứng trên lầu nhìn xuống đường, xe cộ chạy như mắc cửi, hoa cả mắt. Bà nhà tôi sinh bệnh, lúc nào cũng buồn bực, cáu bẳn. Vợ chồng nó thì đi làm, các cháu đi học, tối mịt chúng mới về. Dần dần, đứa con dâu có thái độ khá hỗn hào, chẳng coi bố mẹ chồng ra gì. Mà lạ một nỗi thằng con lại nghe vợ, cứ cằn nhằn bố mẹ. Riết rồi không chịu nổi, tôi bảo nó đưa tiền để bố mẹ về Vũng Tàu sống. Nó bảo, tiền chơi chứng khoán cụt vốn rồi. Tôi chỉ còn biết kêu trời. Chúng tôi vẫn quyết định về Vũng Tàu. May mà cậu em biết được hoàn cảnh, cho chúng tôi vay một số tiền. Tôi thuê nhà, rồi tìm việc để mưu sinh. Gần bảy mươi tuổi rồi mà phải ở trọ, làm thuê để sống, thật cơ cực chú à.

Tôi lựa lời an ủi anh chị. Anh nói:

- Chẳng cái dại nào bằng cái dại này. Đang yên, đang lành, nghe lời dụ ngọt mà mất tất cả. Em phải lo cho bản thân mình trước đã. Các con, mình nuôi chúng ăn học, có nghề nghiệp là tốt rồi. Phụ giúp chúng chỗ ở, những lúc gặp khó khăn. Đừng nên có bao nhiêu cho chúng hết để sa vào hoàn cảnh cơ nhỡ này. Phải dành cho mình một khoản đủ để dưỡng tuổi già. Chỉ khi nào nằm xuống, tiền bạc, của cải của mình mới là của các con.

Nghe lời anh, tôi thấy cũng phải. “Đời cua, cua máy, đời cáy cáy đào”. Mình không bỏ bê con cái, nhưng không nên cho chúng tất cả. Con cái có đứa có hiếu, có đứa lại chỉ nghĩ về tiền của, đâu có quan tâm gì đến bố mẹ. Không hiếm những gia đình đông con mà cuối đời cha mẹ phải vào trại dưỡng lão.

Tôi có một anh bạn, từng làm giám đốc một doanh nghiệp. Anh có hai con trai. Anh cho mỗi đứa một miếng đất thổ cư 150 mét vuông ngay từ khi chúng chưa có gia đình riêng. Đứa nào cưới vợ, ở với bố mẹ một tháng là phải ra ở riêng. Chưa có nhà thì thuê nhà mà ở. Làm nhà to hay nhỏ tùy tài chính của mỗi đứa. Bố mẹ chỉ hỗ trợ mỗi đứa một khoản bằng nhau. Hai đứa con răm rắp chấp hành ý kiến của bố mẹ. Chúng lấy vợ, thuê nhà rồi làm nhà. Có đứa ở thuê đến ba năm, có hai con mới xây được nhà. Ngày chủ nhật, các con kéo về nhà bố mẹ, ăn với bố mẹ hai bữa cơm. Tối, ai về nhà nấy. Anh bảo các con: “Khi nào vui thì hãy về. Buồn thì thôi. Đừng mang chuyện buồn về nhà. Bố mẹ già rồi, không thích nghe chuyện buồn, phải suy nghĩ, mệt lắm”.

Vợ chồng một người bạn khác. Anh chị năm nay đã gần tám mươi tuổi, có một con trai duy nhất. Chị yếu hơn anh nhiều. Các con năn nỉ thế nào chị vẫn nhất quyết không về ở với các con. Chị tâm sự: “Chị không ưa con dâu. Chỉ khi nào gần đất, xa trời anh chị mới về với các con. Còn đi lại được, ở riêng tự do hơn”. Anh chị chăm sóc cho nhau khá tận tình. Họ sống hạnh phúc.

Mỗi người mỗi hoàn cảnh, không ai giống ai. Chúng ta yêu con cái, tin chúng là những đứa có hiếu. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải lo cho mình khi tuổi chưa hẳn già mà không bị phụ thuộc. Ta có nhà ở, có đủ mọi phương tiện sinh hoạt, có một khoản tiền gửi tiết kiệm. Tiền lãi tiết kiệm cộng với lương hưu đủ sống thoải mái. Thế là hạnh phúc. Còn sau này khi đã trăm tuổi, mọi cái mặc kệ đời.

Tự do muôn năm !

Nguyễn Đức Đát