Câu chuyện những con số biết nói

Những con số mang hơi thở cuộc sống

Khác với những phóng sự thông thường, Qua những con số thông qua một con số cụ thể trong lĩnh vực nào đó để đánh giá, phân tích một sự việc, hiện tượng tồn tại trong xã hội. Cách làm này không mới. Thực tế, trên một số đài truyền hình, báo viết khác đã áp dụng cách làm trên. Nhưng điểm đặc biệt hơn của chương trình này là không chỉ dừng ở việc phản ánh, khơi khơi, hời hợt, nêu lên sự việc một chiều mà còn thông qua đó phân tích, mổ xẻ làm rõ vấn đề.

Anh Quốc Tuấn, chủ nhiệm chương trình cho biết, “Qua những con số thực chất đã vượt qua việc phản ánh đơn thuần để đi vào đào sâu, tìm ra nguyên nhân của sự việc. Đồng thời đưa ra giải pháp nhằm giải quyết vấn đề”. Vì là phóng sự điều tra nên chương trình luôn có các góc nhìn đa dạng, từ nhiều phía. Các vấn đề thường được lật đi lật lại phân tích tỉ mỉ, chính xác, khách quan.

Cho đến thời điểm này, Qua những con số đã phát sóng được hơn 10 số với những phân tích và kết luận ấn tượng. Trong đó, tiêu biểu như phóng sự về con số 18- Số người thiệt mạng trong vụ sập mỏ đá Lèn Cờ mà cho tới thời điểm này có lẽ bạn đọc đều đã biết tới. Con số 18 đã phản ánh tình trạng thiếu kiểm soát về mức độ an toàn Lao động của khu mỏ đá Lèn Cờ, báo động cho nhiều mỏ đá khác trên đất nước có tình trạng tương tự. Hay, con số 246- là số điểm ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội. Sau nhiều lần điều tra, chương trình đã đưa ra một kết luận không kém phần ấn tượng khiến người xem phải giật mình: 13 tỉ USD Mỹ, tương đương với 260.000 tỉ VND là số tiền để giải quyết vấn đề này…

Sau những chương trình đầu tiên, BTV Quốc Tuấn cho rằng, Qua những con số đã đi đúng với hướng đi mà Ban Thời sự đã đặt ra là phải phản ánh một cách trực diện, khách quan các vấn đề của đời sống dân sinh. Quan điểm của chương trình là các con số phải ấn tượng, tiêu biểu và quan trọng, phải mang hơi thở cuộc sống cũng đã được chương trình đưa ra một cách thuyết phục. Phần lớn các con số đó đều là mối băn khoăn không chỉ của nhà chức trách, nhà cầm quyền mà còn là sự quan tâm sát sao từ phía dư luận, xã hội. Nó không chỉ đơn giản là những ký tự đơn thuần mà còn biết nói, biết phản ánh và thậm chí phản ánh một cách mạnh mẽ thực trạng xã hội.

“Sự thay đổi về chất của Ban thời sự”

Đó là nhận định của ông Hoàng Bắc, phó Ban thời sự về chương trình này. Đã từ lâu, Ban Thời sự ấp ủ cho ra đời một chương trình có tính chiến đấu, là điểm nhấn của Ban và Qua những con số là hiện thân của ý tưởng ban đầu đó. Chương trình theo chỉ đạo của Ban là định hướng dư luận vào những vấn đề nóng, những điều người dân quan tâm và “sát sườn” với đời sống dân sinh. Ông Bắc cho rằng, “Chương trình này sẽ làm tăng tính chiến đấu của Ban Thời sự”.

Chính vì quan trọng như vậy nên các BTV của chương trình đều là những người có kỹ năng tốt về điều tra, tổng hợp. Hiện tại, chương trình có được 6 BTV, phóng viên tác nghiệp trên các “mặt trận” Chính trị, Văn hóa, Xã hội. 6 là con số không lớn để thực hiện một phóng sự điều tra đòi hỏi nhiều công sức và trí lực. 3 là số chương trình phát sóng trong một tuần. 4 phút là thời lượng một chương trình phát sóng. 12 phút là thời lượng phát sóng trong một tuần. Và để có được 12 phút cho một tuần ấy, nhiều khi 6 BTV của chương trình phải gồng mình để đáp ứng yêu cầu của công việc, không một phút lơ là. Vì chỉ cần một sai sót nhỏ sẽ phải trả giá bằng những hậu quả lớn.

Thanh Phương, BTV, MC của Ban thời sự ví công việc này giống như “đi trên dây” căng thẳng và đòi hỏi sự tỉnh táo và chính xác. Bởi phần lớn, các con số do chương trình lựa chọn đều phản ánh những mặt nhạy cảm của cuộc sống. Do đó, khi phóng viên đi tác nghiệp cũng gặp phải những khó khăn và bất lợi trong khi khai thác thông tin. Hơn lúc nào, các kỹ năng “săn” tin của một phóng viên điều tra được phát huy cao độ. Để có vài phút ngắn ngủi trên truyền hình, các phóng viên đều phải làm việc khá vất vả. Họ phải lật lại các hồ sơ, các vấn đề được xới đi xới lại, nhiều cuộc phỏng vấn được thực hiện nhanh chóng dưới nhiều hình thức. Thanh Phương cho biết, “không bao giờ một buổi đi phỏng vấn hay đi quay mà “ăn” ngay. Do vậy, chương trình này khó có thể là đất diễn cho những phóng viên mới vào nghề. Thậm chí những phóng viên dày dạn kinh nghiệm cũng phải sử dụng đến nhiều thủ thuật và bản lĩnh mới có thể đạt được hiệu quả công việc”.

Có thể ví Ban Thời sự là một guồng quay, các phóng viên Ban Thời sự là các đội quân thần tốc và công việc của họ nhằm vận hành cỗ máy này thực sự là một cuộc chạy đua không có hồi kết. Khi được hỏi, liệu Qua những con số có thể chạy hàng ngày hay không, tất cả các phó ban, chủ nhiệm chương trình và phóng viên đều lắc đầu “nếu chạy hàng ngày, chắc… chết”. Bởi đưa ra một con số thì không khó nhưng giải mã con số đó mới thực sự đau đầu. Điều đáng mừng là cho đến nay, khởi đầu của chương trình có thể nói là một sự xuất phát suôn sẻ và ấn tượng. Chương trình được đánh giá là có hình ảnh tốt, hình thức thể hiện hấp dẫn. Và đúng như lãnh đạo Ban Thời sự nhận định, chương trình ra đời đã đánh dấu một sự trưởng thành về chất của Ban Thời sự.

Bài: Tuấn Minh - Ảnh: Hts