Cao Bằng: Cây dâu tằm - sinh kế thoát nghèo ở xã Hưng Đạo

Xã Hưng Đạo là xã miền núi, kinh tế còn nhiều khó khăn, địa hình chia cắt phức tạp, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ. Thu nhập nhập chính của người dân địa phương chủ yếu từ nông nghiệp trồng ngô, lúa và chăn nuôi nhỏ lẻ.

Để giúp người dân có công việc ổn định, thu nhập tốt hơn, tạo sinh kế phát triển bền vững, tỉnh Cao Bằng đã triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao đời sống người dân.

Căn cứ vào điều kiện địa hình tự nhiên, xã Hưng Đạo đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang cây dâu tằm, cây hồi, cây quế, tăng giá trị sản xuất tại các xóm Nà Soen, Nà Nằm, Phiêng Tác, Pác Puồng, Nà Tặc, Riền Thượng, Bản Riền,… Sau một thời gian triển khai mô hình trồng cây thế mạnh đạt hiệu quả, có giá trị kinh tế cao. Đến nay, xã Hưng Đạo đang nhân rộng mô hình tới các xóm trên địa bàn xã.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng đúng hướng giúp người dân thoát nghèo

Sau hơn hai năm chuyển sang trồng dâu, nuôi tằm, gia đình anh Sầm Văn Cương ở xóm Nà Tặc đã có nguồn thu ổn định hơn. Anh Cương cho biết, năm 2025, mô hình này mang lại cho gia đình thu nhập bình quân khoảng 180-200 triệu đồng. Những lứa kén đều đặn giúp gia đình chủ động chi phí sinh hoạt, đầu tư sản xuất và từng bước cải thiện đời sống.

Tại xóm Nà Nằm, gia đình anh Đặng Quốc Khánh đạt mức thu nhập khoảng 150-180 triệu đồng mỗi năm. Theo anh Khánh, trước đây gia đình chủ yếu trồng ngô, lúa, hiệu quả kinh tế chưa cao. Khi chuyển sang trồng dâu, nuôi tằm, gia đình được nhà nước hỗ trợ giống và hướng dẫn kỹ thuật nên việc sản xuất thuận lợi hơn, đồng thời tạo thêm việc làm cho lao động tại địa phương.

Cây dâu phù hợp điều kiện địa phương, có thể cho nhiều lứa lá trong năm. Người dân được tập huấn từ làm đất, chăm sóc dâu đến nuôi tằm, thu hoạch kén, nhờ đó hạn chế sai sót khi chuyển sang mô hình mới.

Người dân được hỗ trợ giống, hướng dẫn kĩ thuật nuôi, trồng

Người dân tại xã Hưng Đạo cho biết, trồng dâu, nuôi tằm cho thu nhập khá nhưng đòi hỏi người nuôi phải tuân thủ nghiêm quy trình. Cây dâu cần được bón phân, chăm sóc đúng thời điểm để lá đạt chất lượng. Nguồn lá phải sạch vì tằm rất nhạy cảm. Nếu ăn phải lá có dịch tiết hoặc phân của sâu hại, tằm có thể nhiễm bệnh và chết hàng loạt.

Thời tiết thay đổi thất thường, mưa lớn và ngập úng cũng tác động đến vùng trồng khiến người dân phải thường xuyên kiểm tra ruộng dâu và chủ động nguồn thức ăn cho tằm.

Trong quá trình trồng dâu, nuôi tằm, người dân được cán bộ phòng Kinh tế và Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Hưng Đạo phối hợp với các xóm bám sát đồng ruộng, theo dõi sinh vật gây hại hằng tuần và hướng dẫn phòng trừ. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân được khuyến cáo xử lý kịp thời, bảo vệ nguồn lá và đàn tằm.

Tạo sinh kế gắn với mục tiêu giảm nghèo bền vững

Chia sẻ với VTCNews, ông Lý Triệu Tuấn, Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo, tỉnh Cao Bằng cho biết, mục tiêu của địa phương là phát huy tiềm năng nông nghiệp để nâng thu nhập, thu hẹp khoảng cách về mức sống của đồng bào dân tộc thiểu số và giảm nghèo bền vững. Việc phát triển dâu tằm được gắn với hỗ trợ kỹ thuật, phòng trừ sâu bệnh và từng bước tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa.

Giai đoạn 2026-2030, xã định hướng hình thành vùng nguyên liệu dâu tằm tại 16 xóm, đồng thời kết nối sản xuất với chế biến, bảo quản và tiêu thụ. Khi kỹ thuật được duy trì và đầu ra ổn định, cây dâu tằm sẽ giúp các hộ nâng thu nhập, hạn chế tái nghèo và hướng tới không còn hộ nghèo từ mô hình chuyển đổi cây trồng.

Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng tăng tỷ trọng trồng dâu nuôi tằm, cây dược liệu, cây lâm sản, chú trọng bảo vệ và phát triển trồng cỏ, chăn nuôi đàn gia súc

Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo nhấn mạnh, năm 2025, xã triển khai dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cây dâu tằm thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, nghề trồng dâu nuôi tằm đã phát triển mạnh mẽ với 484 hộ tham gia, tổng diện tích hiện có 170,3ha (quy quy mô trung bình 0,35ha/hộ), diện tích dâu tằm trồng mới năm 2026 đạt 55ha, vượt 320% kế hoạch giao. Ngoài giống và kỹ thuật, các hộ chủ động chuẩn bị đất, lao động và một phần kinh phí đối ứng.

Xã ưu tiên các đối tượng là các hộ nghèo, hộ cận nghèo, ưu tiên hộ nghèo do phụ nữ làm chủ và là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng người thân không có khả năng lao động hoặc chưa đến độ tuổi lao động.

Từ những kết quả ban đầu, cây dâu tằm đang được xã Hưng Đạo kỳ vọng trở thành một hướng chuyển đổi sản xuất phù hợp tại các xóm khu vực III. Người dân có công việc ổn định, thu nhập tăng lên cho thấy hướng đi đúng đắn của chính quyền địa phương và sự tin tưởng của người dân đối với chủ trương chuyển đổi cây trồng, khi mô hình mới đã cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, từ đó góp phần giảm nghèo theo hướng bền vững.