Bộ trưởng GD&ĐT: Cộng điểm IELTS có thể gây bất công trong xét tuyển đại học

Phát biểu tại phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết đề xuất không còn cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (IELTS) và thành tích học sinh giỏi (cấp tỉnh, cấp quốc gia) trong xét tuyển đại học được đưa ra trên cơ sở phân tích dữ liệu thực tế.

“Ví dụ, khi một ngành, một trường quy định tiếng Anh là năng lực đầu vào thì chúng tôi yêu cầu phải đưa tiếng Anh vào tổ hợp, trở thành tiêu chí xét tuyển, chứ không thể xét tuyển bằng những môn học khác, như Toán - Hóa - Sinh, sau đó thí sinh nào có chứng chỉ tiếng Anh lại được cộng thêm điểm”, Bộ trưởng nói.

Theo ông Hoàng Minh Sơn, nếu ngành học có yêu cầu về tiếng Anh, các trường vẫn có thể quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm tiếng Anh để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, với những tổ hợp không yêu cầu tiếng Anh, việc cộng thêm điểm cho thí sinh có chứng chỉ sẽ gây bất lợi cho những thí sinh khác.

Người đứng đầu ngành Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh vấn đề ở đây không phải năng lực tiếng Anh mà là việc sử dụng chứng chỉ trong xét tuyển.

“Em nào đầu tư học tiếng Anh nhiều năm vẫn có thể sử dụng năng lực này khi xét tuyển, trong đó nhiều trường đang quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm tiếng Anh. Nếu vừa quy đổi vừa cộng thêm điểm dẫn đến tình trạng một kiến thức có thể được tính hai lần. Với những ngành không yêu cầu tiếng Anh nhưng vẫn cộng điểm cho chứng chỉ ngoại ngữ, điều này có thể tạo ra sự bất công”, Bộ trưởng phân tích.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn dẫn dữ liệu thực tế cho thấy có những ngành điểm trúng tuyển lên tới 28 điểm nhưng mức chênh lệch do điểm cộng có thể tới 1,5 điểm. Khi đó, trong khoảng từ 26,5 đến 28 điểm, hàng nghìn thí sinh có thể không trúng tuyển.

IELTS có nên được cộng điểm khi xét tuyển đại học?

“Nhiều người có năng lực tiếng Anh nhưng không có điều kiện để thi chứng chỉ rất đắt tiền. Đây là giải pháp rất cần thiết và chúng tôi cho rằng việc này đã cấp bách. Vi phạm nguyên tắc công bằng thì cần phải sửa ngay”, Bộ trưởng nêu quan điểm.

Ông Hoàng Minh Sơn cũng làm rõ Bộ Giáo dục và Đào tạo không quy định các trường phải sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển. Việc sử dụng chứng chỉ thuộc quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học. Tuy nhiên, khi cách thức sử dụng chứng chỉ dẫn tới những bất hợp lý, Bộ phải có biện pháp điều chỉnh.

Theo Bộ trưởng, từ năm trước, Bộ đã giới hạn mức điểm cộng không được vượt quá 10%. Đây là một bước trong lộ trình điều chỉnh và năm nay Bộ dự kiến tiến tới không còn cho điểm cộng đối với các chứng chỉ này.

“Mục tiêu cao nhất là đánh giá đúng năng lực và bảo đảm công bằng giữa các thí sinh. Khi chúng ta nhìn thấy sự bất công bằng mà vẫn để lộ trình thì điều đó không hợp lý”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói.

Đối với những học sinh đã và đang đầu tư học ngoại ngữ, ông Hoàng Minh Sơn khẳng định chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng trong xét tuyển, trong đó có phương thức quy đổi sang điểm tiếng Anh khá cao.

Bộ trưởng cũng cho rằng học tiếng Anh không chỉ nhằm lấy chứng chỉ phục vụ xét tuyển đại học. Năng lực ngoại ngữ còn cần thiết trong quá trình học tập ở bậc đại học và công việc sau này, vì vậy không thể cho rằng việc đầu tư học ngoại ngữ trở nên lãng phí khi bỏ điểm cộng.

“Đây mới là quan điểm ban đầu và Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến, làm việc với các chuyên gia để tiếp tục có những cải tiến”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói thêm.

Dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định tuyển sinh và đào tạo đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra ngày 17/9, dự kiến từ năm 2027 chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách.

Theo dự thảo, ngoài điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách, các trường không được cộng điểm cho thí sinh dựa trên thành tích, chứng chỉ hoặc các tiêu chí bổ sung khác.

Quy định này nếu được áp dụng sẽ tác động trực tiếp đến cách nhiều trường đại học đang sử dụng IELTS, SAT, giải học sinh giỏi và các thành tích khác trong xét tuyển.