Báo chí trong không gian phát triển mới: Chọn đúng ưu tiên để tồn tại

Gần 100 nhà lãnh đạo các cơ quan báo chí, cán bộ quản lý, chuyên gia cùng nhận diện cơ hội, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm hướng phát triển cho báo chí tại Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 do Báo Nhà báo và Công luận phối hợp Thành phố Quảng Ninh tổ chức tại Quảng Ninh, chiều 25/9

Diễn đàn có chủ đề “Báo chí cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”. Hai phiên thảo luận xoay quanh các chủ đề từ nhận diện cơ hội đến chia sẻ kinh nghiệm thực tế thu hút nhiều ý kiến chuyên sâu.

Đại diện các cơ quan báo chí, nhà quản lý, chuyên gia truyền thông đều khẳng định: sự phát triển của AI, dữ liệu, các nền tảng số cũng như những thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng hiện nay đang mở ra những không gian mới cho báo chí.

Thêm vào đó, những thay đổi trong hành lang pháp lý, đặc biệt là Luật Báo chí 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cũng đang tạo thêm những điều kiện mới cho hoạt động báo chí trên môi trường số.

Trong bối cảnh này, các cơ quan báo chí phải nhìn nhận chuyển đổi số ở cấp độ rộng hơn, gắn với việc hoàn thiện mô hình tòa soạn hội tụ, phát triển hệ sinh thái báo chí đa nền tảng và tổ chức lại quy trình sản xuất, phân phối nội dung.

Ông Lê Quốc Minh, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: “Kỷ nguyên mới của toà soạn, cuộc đua trong thập kỷ tới không thuộc về toà soạn sở hữu nhiều công cụ AI nhất mà thuộc về nền tảng nào đủ mở, đủ cấu trúc dữ liệu và đủ khả năng điều phối để con người và trí tuệ nhân tạo thực sự cùng nhau vận hành”.

Phương thức tiếp cận công chúng thay đổi cũng khiến các cơ quan báo chí phải tìm kiếm những mô hình tạo nguồn thu phù hợp, phát triển các sản phẩm có giá trị và khai thác tốt hơn lợi thế về nội dung, uy tín, dữ liệu và cộng đồng công chúng.

Ông Phạm Văn Hiếu, Tổng Biên tập Báo VnExpress chia sẻ thách thức từ thực tế đơn vị: “Khi chúng ta gia tăng sản lượng của các nội dung video thì nguồn thu nào có thể bù đắp tương ứng với chi phí sản xuất, điều này chúng tôi đang mày mò. Trước xu hướng của độc giả thì chúng tôi vẫn phải làm với kỳ vọng là khi các nội dung cho dù không đem lại doanh thu trực tiếp nhưng vẫn giúp cho thương hiệu và khả năng tiếp cận của độc giả”.

Chia sẻ kinh nghiệm từ cơ quan báo chí chủ lực quốc gia, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc VOV khẳng định, trước sự cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng mạng xã hội, VOV xác định báo chí không chỉ cung cấp thông tin thuần túy mà phải dịch chuyển sang tư duy tạo ra giá trị, dự báo và dẫn dắt dư luận. Lấy truyền thông chính sách là hướng tiếp cận chủ đạo, VOV được giao trách nhiệm xây dựng Nền tảng phát thanh số quốc gia, đồng thời tập trung đẩy mạnh Podcast trên nền tảng số.

Đơn vị cũng đang gấp rút chuẩn bị ra mắt Kênh âm nhạc chuyên biệt về nhạc cổ điển và nhạc nhẹ VOV SONATA FM89, phát 24/24 theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, dự kiến chính thức lên sóng trong năm 2026.

“Tôi nghĩ rằng là với bối cảnh mới này thì mỗi một loại hình báo chí, mỗi một đơn vị báo chí chủ lực cũng nên chọn cho mình một vài ưu tiên đầu tư về mặt chiến lược và tối ưu hóa những gì thuộc về thế mạnh của mình. Đây là cơ hội tồn tại và phát triển cho tương lai”, Phó Tổng Giám đốc VOV Phạm Mạnh Hùng nói.

Từ kinh nghiệm cụ thể của các tòa soạn, phiên thảo luận tập trung vào những kinh nghiệm tổ chức lại tòa soạn sau sắp xếp; xây dựng mô hình hoạt động phù hợp với quy mô mới; phát triển sản phẩm trên nhiều nền tảng; ứng dụng AI và dữ liệu; đổi mới phương thức tiếp cận công chúng…

Các Tổng Biên tập cũng đề xuất các giải pháp tâm huyết để chuyển những dư địa mới thành những hướng phát triển cụ thể, phù hợp với điều kiện, nhiệm vụ và nguồn lực của từng cơ quan trong giai đoạn tiếp theo.