5 lý do Tòa hủy bản án sơ thẩm, điều tra lại vụ cựu Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình

Cần làm rõ các văn bản

Sáng 14/9, sau gần nhiều ngày xét xử và nghị án, TAND TP Hà Nội đã quyết định hủy bản án sơ thẩm của TAND khu vực 1 để chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát, điều tra lại vụ cô Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) về cáo buộc “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Bản án phúc thẩm đã nêu 5 lý do để hủy án bản án sơ thẩm của TAND khu vực 1, Hà Nội:

Lý do thứ nhất là xuất hiện tình tiết mới có ý nghĩa quyết định với việc xác định bản chất hành vi phạm tội.

Theo cấp phúc thẩm, Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mức thu tiền học thêm trong nhà trường theo thỏa thuận với cha mẹ học sinh. Đồng thời, không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức tối đa.

Trong khi Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội áp đặt mức trần thu tiền học thêm là không phù hợp với Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Tại phiên phúc thẩm, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) tiếp tục khẳng định quy định về mức trần tại Quyết định 22 của UBND TP Hà Nội là trái với Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Còn người đại diện UBND TP Hà Nội chưa thể đưa ra câu trả lời chắc chắn về Quyết định 22 của UBND TP do đơn vị mình ban hành.

Hội đồng xét xử phúc thẩm cho rằng đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa then chốt để đánh giá việc Trường THCS Ba Đình thu tiền dạy thêm có vượt quá hay không, có thỏa thuận hay không. Nội dung này cấp phúc thẩm không thể phục hồi hay xử lý ngay tại phiên tòa mà bắt buộc phải thẩm định, điều tra làm rõ.

Thứ hai, tồn tại mâu thuẫn trong lời khai và chứng cứ về việc phân chia nhóm lớp học thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán thiệt hại. Theo cấp phúc thẩm, lời khai của hiệu trưởng, một số giáo viên trực tiếp dạy thêm, giáo viên chủ nhiệm và người làm công tác quản lý thể hiện có việc chia các lớp học thêm thành các nhóm theo học lực.

Ở chiều ngược lại, Hiệu phó nhà trường lại khai không có việc chia nhóm lớp. Tuy nhiên người này trực tiếp xác lập các báo cáo, kế hoạch dạy thêm và biên bản kiểm tra cơ sở vật chất thể hiện có việc phân chia.

Tòa phúc thẩm nhận định, những mâu thuẫn này chưa được cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm lấy lời khai đối chất đầy đủ, thậm chí nhiều giáo viên ban đầu khai không chia nhóm nhưng sau đó lại đổi lời khai.

Về mặt số học, chỉ cần xác định có việc chia nhóm lớp đối với các khối học sinh trong một khoảng thời gian nhất định thì số tiền bị xác định là thiệt hại theo cách tính của cấp sơ thẩm sẽ giảm xuống đáng kể.

Điều tra lại nhằm đảm bảo không làm oan người vô tội và không bỏ sót tội phạm

Thứ ba, HĐXX phúc thẩm đánh giá có bất cập, vi phạm trong công tác thu giữ và quản lý tài liệu, chứng cứ, khi biên bản thu giữ tài liệu do cơ quan điều tra lập thể hiện đã thu giữ bản gốc sổ theo dõi dạy thêm, học thêm. Thế nhưng tài liệu thực tế thu giữ và lưu trong hồ sơ lại chỉ là bản photo. Dù cơ quan điều tra giải trình đây là “lỗi đánh máy”, nhưng khi có yêu cầu cung cấp bản gốc thì nhà trường lại trả lời không giữ.

Cấp phúc thẩm cho nhận định, sự chưa thống nhất giữa biên bản tố tụng và tài liệu thực tế thu giữ là thiếu sót cần phải được thẩm định và làm rõ.

Thứ tư, có sự mâu thuẫn lớn giữa các kết luận thanh tra đã ban hành với kết quả điều tra của cấp sơ thẩm. Hồ sơ vụ án thể hiện có 3 kết luận thanh tra của UBND quận Ba Đình cũ và UBND TP Hà Nội về việc dạy thêm, học thêm tại Trường THCS Ba Đình. Tuy nhiên, các số liệu và nội dung về công tác tổ chức, thu chi tiền dạy thêm giữa các văn bản thanh tra này có nhiều điểm chênh lệch, không khớp và mâu thuẫn với kết quả điều tra sơ thẩm.

Do đó, Tòa phúc thẩm nhận thấy, cần thiết thu thập đầy đủ toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan đến các kết luận thanh tra nói trên để đánh giá tổng thể, khách quan và chính xác tính chất, mức độ sai phạm.

Thứ năm, cấp phúc thẩm cũng đánh giá hồ sơ vụ án phản ánh dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán thu chi. Các sai phạm này liên quan số tiền dạy thêm, học thêm và bồi dưỡng học nghề nói chung; việc quản lý, sử dụng số tiền 15% và 30% trích nộp về tài vụ nhà trường.

Từ những nội dung đã nêu, Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giao hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát điều tra lại, nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án một cách khách quan, toàn diện, triệt để, không làm oan người vô tội và không bỏ sót tội phạm.